Coronasteun

Werkgevers en vakbonden: ‘Te vroeg om te zeggen dat steun niet meer nodig is’

De reissector vreest een harde klap nu het kabinet van plan is om te stoppen met de coronasteun vanaf 1 oktober dit jaar.  Beeld ANP
De reissector vreest een harde klap nu het kabinet van plan is om te stoppen met de coronasteun vanaf 1 oktober dit jaar.Beeld ANP

Het is nog te vroeg om nu al te zeggen dat de coronasteun voor bedrijven in het vierde kwartaal niet meer nodig is. Dat zeggen ondernemersorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland en de vakbonden FNV en CNV.

Nu de situatie richting het najaar onzeker is, met nieuwe varianten van het coronavirus, is het volgens de werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland belangrijk dat “we voor het vierde kwartaal goed de vinger aan de pols houden en snel acteren als de situatie daarom vraagt”. Daar hoort het stopzetten van de steunmaatregelen nu nog niet bij, menen zij.

Ook vakbond CNV vindt dat het afbouwen van de coronasteunpakketten veel te vroeg komt. “Veel bedrijven zijn nog niet hersteld van de coronacrisis. Deze abrupte afbouw brengt veel ondernemers onnodig in de problemen. En daarmee werkenden in veel sectoren die onder druk staan”, zegt Piet Fortuin, voorzitter van CNV. Denk aan reisorganisaties, vult vakbond FNV aan, maar ook de culturele sector en evenementenbranche. “In zeker niet alle sectoren gaat het nog rooskleurig”, aldus FNV-voorzitter Tuur Elzinga.

Het kabinet past het huidige coronasteunpakket voor bedrijven iets aan, maar die kleine versobering zal niet direct voor problemen zorgen, denken werkgevers- en werknemersorganisaties. Maar het kabinet is ook van plan om te stoppen met de steun eind september. Dat heeft te maken met de sterk verbeterde economische vooruitzichten, is dinsdagmiddag bekendgemaakt. Het bedrijfsleven moet het in principe vanaf oktober dus weer op eigen kracht redden. Alleen als het coronavirus oplaait waardoor opnieuw in het hele land op grote schaal bedrijven de deuren moeten sluiten, komen mogelijk nieuwe steunmaatregelen in beeld.

Nog niet op z'n retour

Vakbondsman Fortuin denkt dat het kabinet zich te vroeg rijk rekent met de huidige versoepelingen. “Corona is echter nog niet op z’n retour. We weten niet wat er na de zomervakantie gebeurt, en hoe de Delta-variant van het coronavirus zich verder ontwikkelt.” Fortuin roept de overheid daarom op om het besluit te herzien. “Dat de economie floreert komt voornamelijk door de steunpakketten. Te snel afbouwen kan de verkeerde ‘big bang’ geven. Dan komt die klap alsnog, die we nu al anderhalf jaar uitstellen. Dat zou doodzonde zijn.”

De Vakcentrale voor Professionals (VCP) is verrast door het kabinetsbesluit om de steunmaatregelen in het vierde kwartaal stop te zetten. “Het zou jammer zijn als bedrijven die dankzij de steun op de been konden blijven, nu alsnog in de problemen komen en mensen moeten ontslaan. Wij hopen niet dat het zover komt”, zegt VCP-voorzitter Nic van Holstein.

In de ogen van de FNV zou het kabinet de steun aan bedrijven juist moeten verlengen tot het eind van dit jaar. Dan zouden er wel voorwaarden aan moeten worden gesteld. Zo wil de bond dat bedrijven in Nederland niet langer steun mogen ontvangen als hun buitenlandse moederbedrijven wel gewoon bonussen en dividend uitkeren. “Natuurlijk mag er geen misbruik worden gemaakt van de noodsteun en vinden wij dat er voorwaarden aan moeten worden gesteld. Maar het te vroeg wegvallen van steun voor bedrijven die dat écht nodig hebben, geeft onzekerheid bij werkgevers en onzekerheid kost banen”, aldus Elzinga.

Klap in het gezicht

Reisbrancheorganisatie ANVR noemt de kabinetsmededeling dat de coronasteun voor bedrijven na het derde kwartaal gaat stoppen, een klap in het gezicht. “Dit is onacceptabel”, zegt ANVR-voorzitter Frank Oostdam. Volgens hem zal het besluit leiden tot “veel ontslagen en veel faillissementen” bij reisorganisaties die het nog steeds erg moeilijk hebben.

“Een groot deel van de wereld zit nog steeds op slot”, aldus Oostdam, die “zeer onaangenaam verrast” is. “We zitten aan het begin van het herstel. Volgend jaar gaat het waarschijnlijk wel weer aardig. Maar dit jaar nog niet.” Hij denkt dat de reissector dit jaar gemiddeld nog zo’n 60 tot 70 procent minder omzet draait dan in 2019, het laatste jaar voor de crisis. Voor veel bedrijven zou de steun van de overheid nog hard nodig zijn. Vooral reisbureaus en touroperators die zich specialiseren in verre reizen buiten Europa kunnen nu nog heel weinig.

De reissector is een van de sectoren die het hardst werd geraakt door de coronacrisis. Voor de virusuitbraak telde de sector ongeveer 20.000 medewerkers. Volgens Oostdam moest de reisbranche door de moeilijke omstandigheden al afscheid nemen van veel personeel. Nu zijn er nog tussen de 12.000 en 15.000 medewerkers over, schat hij in.

Nog nauwelijks zakenreizen

Ook in delen van de horeca kan het einde van de coronasteun hard aankomen. Voorzitter Robèr Willemsen van Koninklijke Horeca Nederland (KHN) vreest dat hotels in met name de grote steden flinke klappen gaan krijgen. Zij zijn vooral afhankelijk van het internationale toerisme en bijvoorbeeld zakenreizen, en de perspectieven daarvoor zijn dit jaar nog niet zo gunstig. Ook zullen sommige zalencentra in het vierde kwartaal qua omzet waarschijnlijk nog niet terug zijn op hun oude niveau.

Maar voor de economie als geheel snapt Willemsen wel dat er een keer een einde moet komen aan de overheidssteun. “Je moet ook reëel zijn”, zegt hij daarover. Voor de horeca is het volgens hem het belangrijkste dat er straks helemaal geen coronabeperkingen meer zijn in Nederland. Dan zouden er dus ook geen belemmeringen meer zijn die mensen ervan kunnen weerhouden om bijvoorbeeld een nachtclub te bezoeken of met een grote groep uit eten te gaan.

Ook haalt Willemsen nog een positieve noot uit de aankondigingen van dinsdag. Bedrijven die belastinguitstel hebben gekregen hoeven pas in oktober volgend jaar te beginnen met het aflossen van die schuld. Zij krijgen daar vijf jaar de tijd voor. Ook VNO-NCW en MKB-Nederland benadrukken dat de steun van de overheid tot nu toe goed heeft gewerkt voor het behoud van banen en om snel de economie weer uit de startblokken te krijgen. “Het pakket doet wat het moest doen en daar zijn we het kabinet erkentelijk voor”, zeggen ze.

Lees ook:

De economie draait zo goed dat ze binnenkort zonder overheidssteun kan, vindt DNB

Nog dit jaar lijkt de Nederlandse economie alweer terug op het niveau van vóór corona, denkt De Nederlandsche Bank. Bouw de overheidssteun daarom dit jaar al af, adviseert de toezichthouder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden