Energie

‘We moeten handelen alsof het een crisis is’

Een dronefoto van een woonwijk nabij een hoogspanningsstation van Tennet bij Maasbracht.  Beeld ANP, Rob Engelaar
Een dronefoto van een woonwijk nabij een hoogspanningsstation van Tennet bij Maasbracht.Beeld ANP, Rob Engelaar

Dat het elektriciteitsnet in Noord-Brabant en Limburg vol is, hakt er in beide provincies flink in. De provincie is bezig de gevolgen in kaart te brengen, maar de Brabantse energiegedeputeerde weet al wel één ding: ‘Er is een noodwet nodig.’

Orkun Akinci

Hoe groot de impact is van het besluit om het elektriciteitsnet in Noord-Brabant en Limburg op slot te gooien, kan Anne-Marie Spierings nog niet zeggen. Hoelang het duurt voordat de infrastructuur weer op orde is, weet de gedeputeerde van Noord-Brabant globaal: drie tot zeven jaar.

Dat betekent dat het op zijn vroegst in 2025 mogelijk is voor bedrijven in Noord-Brabant en Limburg om nieuwe elektriciteitsaansluitingen te krijgen. Tenminste, als de regels blijven zoals ze zijn. “Dat kan dus niet. Er zijn genoeg bedrijven met overcapaciteit die nooit wordt gebruikt. Die mogen we nu niet afnemen. Dat moet snel veranderen.”

Er moet een noodwet komen, vindt ze. Nadat netbeheerder Tennet vorige week bekend maakte dat het in Noord-Brabant en Limburg geen nieuwe grootverbruikers meer kan aansluiten (hieronder vallen ook supermarkten en scholen), moet er worden gehandeld alsof het een crisis is.

Op slot

“Er vallen weliswaar geen doden, maar veel ketens komen hierdoor op slot te zitten. Bedrijven als ASML, dat chips produceert voor de energietransitie, en Philips Medical, dat heel belangrijk was tijdens de coronacrisis, hebben hier veel toeleverende industrie. Die loopt vast. Dit probleem is echt onvoorstelbaar in omvang.”

De noodwet moet meer behelzen, vindt Spierings. “Nu geldt bij toewijzingen dat wie het eerst komt, het eerst maalt. In Eindhoven ging een hele straat op de schop omdat iemand krachtige computers wilde gebruiken om bitcoins te delven. Als die daarmee een ziekenhuis in de weg zit, moeten we prioriteiten kunnen aanbrengen.”

De gedeputeerde doet haar verhaal tijdens een sessie van Brabant Ontmoet, waarin ze met lokale bestuurders, ondernemers en de netbeheerders aan tafel zit om de schaarste op het elektriciteitsnet te bespreken. Een discussie die al maanden geleden was gepland, maar door het bericht van vorige week opeens in een ander daglicht is komen te staan.

Overvallen

Spierings werd zelf ook overvallen door de aankondiging van Tennet. Dat de situatie zo nijpend was, wist zelfs de gedeputeerde niet.

Volgens de netbeheerders komt de stop door de vele aanvragen van de afgelopen tijd, vooral dankzij verduurzaming in de industrie en het gebruik van warmtepompen en elektrisch vervoer. “Voor in totaal 800 megawatt in twee maanden tijd, gelijk aan de stroomvoorziening voor 800.000 woningen”, aldus een vertegenwoordiger van de regionale netbeheerder Enexis.

Er wordt momenteel gewerkt aan een hoogspanningsnet vanuit Zeeland naar Tilburg, maar dat lost de problemen op korte termijn niet op. Dat 380 KV-net heeft altijd op veel verzet gestuit van omwonenden op het tracé, waardoor procedures lang duurden. Daarvoor steekt Spierings de hand in eigen boezem: “Het verhaal over de urgentie hebben we nooit goed verteld. We hebben niet letterlijk gezegd dat we anders geen elektriciteit meer kunnen leveren.”

Rem op verduurzaming

Het capaciteitsprobleem betekent niet alleen een stop op nieuwe bedrijvigheid, het zal ook een rem zetten op verduurzaming van bestaande ondernemingen. Bijvoorbeeld bij palletproducent Mopal uit Moerdijk, zegt directeur Pierre van de Wijngaart. “Om bijvoorbeeld alle heftrucks elektrisch te laten rijden, hebben we meer capaciteit nodig. Die kan ik niet meer bijkopen, vrees ik. Dan zit ik vast. Dat gaat tegen mijn duurzame hart in.”

Spierings vertrouwt erop dat Den Haag de Brabantse en Limburgse urgentie wel voelt. Een noodwet kan de problemen iets verlichten. “De grootste zorgen zijn nu in deze provincies, maar andere delen van Nederland krijgen hier ook mee te maken. Laat ons daarom experimenteren met nieuwe regels, zodat we prioriteiten kunnen stellen. Daar profiteert de rest van het land ook van.”

Lees ook:

Drie creatieve manieren om toch op het tjokvolle stroomnet te komen

Bedrijven in Limburg en Noord-Brabant kunnen geen stroomaansluiting meer krijgen. Het energienet is overbelast, net als in andere delen van het land. Wat nu?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden