Koopgedrag

We bulken van het coronaspaargeld. Wat gaan we daarmee doen nu de economie aantrekt?

null Beeld

De economie trekt aan en het consumentenvertrouwen neemt toe. Gaan we ook meer geld uitgeven of zijn we inmiddels gehecht aan ons coronaspaargeld?

Als er iets is dat Nederlanders hebben overgehouden aan een jaar vol beperkende coronamaatregelen dan is het wel spaargeld. We hebben 42 miljard euro gespaard tijdens de coronacrisis, becijfert het Centraal Planbureau (CPB). Dat komt deels omdat we geen geld kónden uitgeven toen de winkels tijdens de eerste en tweede lockdown moesten sluiten. Tegelijkertijd gingen mensen – toen het wel weer kon – minder op vakantie of naar het terras uit angst om besmet te worden of anderen te besmetten, zegt Nora Neuteboom, senior econoom bij het Economisch Bureau van ABN Amro.

Inmiddels wordt er wel weer geld uitgegeven, zien de statistiekbureaus. De consumentenuitgaven lagen vorige maand ruim 9,4 procent hoger dan in mei vorig jaar. Er werden vooral dingen gekocht die minimaal een jaar meegaan, zoals schoenen. Ook in de dienstensector werd meer uitgegeven: mensen gingen vaker naar een restaurant of naar de kapper.

Inhaalaankopen

Dat soort inhaalaankopen zijn van tijdelijke duur, zegt Neuteboom. “De spijkerbroek die je vorig jaar niet in de winkel kon kopen, koop je nu, maar niet snel nog een keer over een paar maanden. In de dienstensector werkt het inhalen van aankopen al helemaal niet. Niemand gaat de vorig jaar gemiste bezoekjes aan de kapper nu nog inhalen. Datzelfde geldt voor op een terras zitten of op vakantie gaan. We hebben immers maar een beperkt aantal vrije en vakantie-uren.”

Waar gaat het geld dat mensen in coronatijd extra hebben gespaard dan wel heen? Neuteboom: “Uit onderzoeken blijkt dat die ruim 40 miljard euro die Nederlanders in coronatijd extra hebben gespaard voornamelijk bij de rijkere Nederlanders met een hoog inkomen zit. Van die groep weten we dat ze dat geld niet snel uitgeven. Zij stoppen hun spaargeld vaak in aandelen of in vermogen, zoals een huis. Of ze gebruiken het om dure leningen op schulden af te betalen, extra aflossen op een hypotheek bijvoorbeeld.”

Onzekerheid bij consument

Maar er is meer dat ons koopgedrag op de lange termijn beïnvloedt. “In tijden van onzekerheid sparen mensen graag. Nu lijkt het misschien alsof de cijfers van het CPB en het Centraal Bureau voor de Statistiek zeggen dat die onzekerheid voorbij is, maar dat is niet helemaal waar. Consumenten geven aan dat ze verwachten dat hun uitgaven, ten opzichte van de afgelopen twaalf maanden, zullen toenemen. Het zou ook wel heel erg zijn als dat niet de verwachting was.” Dat neemt niet weg dat consumenten nog steeds negatiever zijn dan in de jaren voordat dit coronavirus de kop opstak.

“Bovendien kost het wegnemen van onzekerheid en het terugwinnen van consumentenvertrouwen na een crisis veel tijd. Na de financiële crisis duurde het zes jaar voordat mensen geld van hun spaarrekening gingen uitgeven”, legt de econoom uit. “Er zijn nu nog veel zorgen of de echte klap nog moet komen, omdat de steunpakketten van de overheid nog worden afgebouwd.”

Als Nederlanders hun spaargeld gaan uitgeven, dan zal dat aan andere dingen zijn dan na de vorige crisis, verwacht Neuteboom. “Spaargeld ging voorheen naar heel grote uitgaven zoals een auto of een nieuwe keuken. Dingen waar mensen lang over na hebben gedacht. Tijdens de coronacrisis hebben we gezien dat mensen veel van dat soort uitgaven hebben gedaan omdat ze, mede door het thuiswerkadvies, veel thuis waren en daardoor in hun woonkamers en tuinen hebben geïnvesteerd.”

Nieuw koffiezetapparaat

Het Economisch Bureau van ABN Amro verwacht dat een vijfde van het coronaspaargeld (die 42 miljard euro) dit jaar wordt uitgegeven. “Waarschijnlijk aan verschillende kleinere items. Bijvoorbeeld een koffiezetapparaat voor in de nieuwe keuken. Ook voor volgend jaar hebben we berekend dat er opnieuw een vijfde van dat spaargeld in de economie druppelt”, zegt ze.

Ons toekomstige koopgedrag zal door de coronacrisis ook op een andere manier veranderen, denkt Neuteboom. “Mensen hebben dingen gedwongen moeten doen die wel bevielen, zoals thuiswerken. Dat beïnvloedt het consumptiepatroon. Thuiswerkers gaven minder geld uit aan broodjes in de kantoorkantine en meer in de supermarkt. Die trend zal niet volledig omkeren. Hetzelfde geldt voor zakelijk reizen, daar zal ook niet meer zo veel geld in omgaan als voorheen omdat bedrijven hebben gezien dat een vergadering met een zakenpartner in het buitenland net zo goed via Zoom kan. Dat scheelt ook nog eens een jetlag.”

Lees ook:

Contant geld pinnen kost steeds vaker geld, kwetsbaren zijn de dupe

De kosten voor het pinnen van contant geld nemen toe. Daardoor komen kwetsbare groepen zoals ouderen, digibeten, mensen in armoede en laaggeletterden, in de knel, vreest het Nibud.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden