Energie

Wat gascentrales kunnen, kunnen auto's en huizen ook: energie leveren

Een elektrische auto bij een snellaadstation van Fastned. De uitbater van tientallen snellaadstations in onder meer Nederland gaat naar de beurs in Amsterdam.Beeld ANP

E-auto’s en huizen kunnen stroom opslaan. Dan kunnen ze ook een rol spelen in de stroomvoorziening

Probeer het voor te stellen. Een elektrische auto die niet alleen stroom afneemt, maar die ook stroom aan het elektriciteitsnet levert. Of een huis dat door zonnepanelen opgewekte stroom opslaat in een huisbatterij. En die stroom vervolgens verkoopt als de stroom in het huis niet nodig is of als stroom duur is.

Toekomstmuziek? Tennet, de beheerder van het Nederlandse hoogspanningsnet en een deel van Duitse net, heeft beide mogelijkheden op kleine schaal beproefd: met eigenaren van elektrische Tesla’s en Nissans in Nederland en met de Duitse huisbatterijenfabrikant Sonnen (sinds ruim een jaar eigendom van Shell) in een paar honderd huizen in Duitsland.

Conclusie? Het kan. En ja, het kan ook op grote schaal, vertellen Manon van Beek en Rene Kerkmeester, respectievelijk bestuursvoorzitter en hoofd digitalisering van Tennet. Als stekkerauto’s en huisbatterijen gemeengoed worden, kunnen hun eigenaren een rol gaan spelen in de stroomvoorziening én bij de instandhouding van de juiste spanning op het stroomnet. Op die manier kunnen zij in de toekomst tezamen de gascentrales vervangen die nu worden ingeschakeld als er extra stroom nodig is of worden uitgeschakeld als er weinig vraag naar stroom is.

Die gascentrales zouden zo rond 2030 wel eens overbodig kunnen zijn (behalve voor acute noodgevallen), denkt Kerkmeester. Om het hele plan verder uit te werken én toe te passen is Tennet een samenwerkingsverband aangegaan met zijn Zwitserse en Italiaanse vakbroeders Swissgrid en Terna.

Het net in disbalans

Van Beek legt uit. De stroomvoorziening wordt duurzamer, wind en zon gaan kolen en gas vervangen. Dat maakt het leven er voor Tennet ingewikkelder op. Alle stroom die wordt opgewekt, moet meteen worden verbruikt. Zo niet, dan raakt het net in disbalans en valt de stroom uit. 

Kolen- en gascentrales leveren een voorspelbare hoeveelheid stroom. Zon en wind niet. Het is al voorgekomen: dat het hard waait en er dan meer windstroom wordt opgewekt dan nodig is. Of dat zon en wind op grijze en/of windloze dagen te weinig stroom leveren. Ook in die situaties moet Tennet ervoor zorgen dat het net in balans blijft.

E-auto-eigenaren en huishoudens kunnen daar een rol in spelen. Door niet of langzaam op te laden als de vraag naar stroom groot is. Door hun auto juist wel op te laden als er weinig vraag naar stroom is. Maar ook door stroom te leveren als daar vraag naar is. 

Nu is, zegt Kerkmeester, een auto nog een vervoermiddel dat brandstof (of stroom) verbruikt. Dat blijft-ie ook doen, maar de auto wordt ook een energie-opslagplaats die stroom kan leveren aan het net. Idem dito voor huishoudens die beschikken over een huisbatterij. In Nederland zijn die nog niet gangbaar, in Zwitserland en Italië al wel. 

Het plan is prettig voor auto- en huiseigenaren, denkt Van Beek. Niet alleen omdat zij geld kunnen verdienen aan hun stroomverkoop, maar ook omdat ze een actieve rol kunnen spelen bij de verduurzaming van de stroomvoorziening.

Een verzonnen woord

De technologie om dat alles mogelijk te maken is er, maar kan nog beter, of beter op elkaar afgestemd.  Zo sleutelen diverse autofabrikanten, waaronder BMW, aan batterijen die geschikt zijn voor het op- en afladen. Tennet, Swissgrid en Terna nodigen daarnaast andere bedrijven uit om met plannen, ideeën en producten te komen.

Consumenten die aan het plan willen meedoen kunnen, bijvoorbeeld bij hun energieleverancier, een app krijgen. Die vertelt hen wanneer zij het beste stroom kunnen opladen of afstaan. De app zorgt ook voor de financiële afwikkeling van alle transacties. De (blockchain)technologie die dat allemaal mogelijk maakt, is afkomstig van IBM.

Aanmelden? Vanaf donderdag is dat mogelijk op een platform (met website), dat wordt geïntroduceerd in Nederland, Duitsland, Italië en Zwitserland en dat de drie netbeheerders ook elders willen introduceren. Het platform is Equigy gedoopt. In dat verzonnen woord, zegt Van Beek, zijn woorden als energy, equity (redelijk) en equal (gelijk) een beetje te herkennen.

Lees meer over vergroening van de stroomvoorziening:

Tien eilandjes moeten de windenergie tussen Noordzeelanden gaan verdelen

Het plan om één enorm eiland in de Noordzee te bouwen om windenergie te verdelen over Europese landen bleek onhaalbaar. Bedrijven stellen hun ambitie bij: ze willen nu een reeks kleinere ‘hubs’ in zee ontwikkelen. 

.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden