Indexfondsen

Waarom het gevaarlijk is dat steeds meer mensen index-beleggen

Beeld ANP

Passief beleggen in een zogenoemd indexfonds wint in de VS aan populariteit. Maar het gemak waarmee een portefeuille kan worden aangepast, kan leiden tot koersuitschieters. ‘Net als de meeste zeepbellen zal de crash erger zijn naarmate dit langer doorgaat.’

Beleggers in Amerikaanse aandelen hebben een mooi jaar achter de rug. De S&P500-index stond aan het einde van 2019 meer dan een kwart hoger dan aan het begin van het jaar. En veel van die beleggers hoeven alleen maar naar die index te kijken om te weten hoe het er voor staat met hun pensioenpotje: hun portefeuille bevat namelijk precies die vijfhonderd aandelen doordat ze beleggen in een S&P500-indexfonds.

Dat soort fondsen ­– je hebt ze ook voor bepaalde sectoren of landen – is in de VS de afgelopen jaren zo populair geworden, dat sommige investeerders en economen zich zorgen maken: kan de markt op deze manier nog wel werken?

Een indexfonds belegt ‘passief’: het verdeelt ingelegd geld over alle aandelen in een index zonder zich in die bedrijven te verdiepen. En terecht, volgens de door veel economen aangehangen ‘efficiënte markthypothese’. Die zegt dat alle beschikbare informatie over een aandeel per definitie al in de prijs ervan verwerkt zit. Naar koopjes zoeken is dan zinloos. Een ‘passief indexfonds’ zal het op de lange duur dus niet slechter doen dan een actief beheerd fonds, maar het maakt veel minder kosten.

Wat als straks bijna iedereen blind in indexen belegt?

Dat laatste geeft voor steeds meer Amerikaanse beleggers de doorslag. Vorig jaar waren passief beheerde fondsen samen voor het eerst even groot als actief beheerde. Ook veel grote beleggers, zoals pensioenfondsen, kiezen intern voor een passief beleid. Maar als straks bijna iedereen blind in indexen belegt, krijg je dan een aandelenmarkt waar beleggers niet meer kritisch naar individuele bedrijven kijken? En hoe realistisch zijn beurskoersen dan nog?

Een prominente belegger die zich daar zorgen over maakt, is Michael Burry. Hij werd beroemd door boek en film ‘The Big Short’, als de hedgefondsbeheerder die het uiteenspatten van de huizenzeepbel in 2007 zag aankomen.

Net zoals destijds banken met hun hypotheekpakketten hebben nu de beleggers in indexfondsen iets in handen dat ze hebben gekocht zonder goed naar de prijs te kijken, zei Burry onlangs tegen persbureau Bloomberg. “Net als de meeste zeepbellen zal de crash erger zijn naarmate dit langer doorgaat.”

Dan zal blijken dat bijna niemand ze wil hebben

Burry maakt zich vooral zorgen over indexfondsen waarin aandelen zitten die op de beurs weinig worden verhandeld. Zolang beleggers die uit zo’n fonds willen stappen kunnen worden betaald met geld van beleggers die toevallig net instappen, is er weinig aan de hand. Maar als te veel beleggers tegelijk vertrekken, zal het indexfonds de onderliggende aandelen ook moeten verkopen. Dan zal blijken dat bijna niemand ze wil hebben.

Dagelijks verschijnen op financiële websites in de VS analyses over Burry’s gelijk of ongelijk. Volgens Victor Lai, managing partner van Bellwether Capital Management in Californië, zit er wel iets in zijn kritiek, maar is er voor het overgrote deel van de indexfondsen, die beleggen in courante aandelen, niets aan de hand. “Ik denk dat de markt niet extreem overgewaardeerd is”, zegt hij.

Om een andere reden maakt echter ook Lai zich zorgen over de opkomst van indexbeleggen: in combinatie met het gemak waarmee beleggers hun portefeuille kunnen aanpassen, kan het voor uitschieters in de beurskoersen zorgen. “Met passieve beleggingen koop je een hele mand vol aandelen, zonder te letten op onderliggende fundamentele gegevens. Dus in plaats dat mensen zeggen: laat me wat aandelen verkopen waar ik me niet zo lekker bij voel, kunnen ze zeggen: ik verkoop alles – een tik op mijn telefoonscherm en het is al gebeurd.” Dat kan zorgen voor grotere schommelingen op de beurs, en dus grotere risico’s voor iedereen.

Lees ook:

Steeds vaker stemmen aandeelhouders tegen hoge beloningen voor topbestuurders.

Bestuurders van grote Amerikaanse beursgenoteerde bedrijven worden vaak riant betaald. Bedragen van 20 miljoen dollar per jaar of meer zijn geen uitzondering. Het verzet tegen die hoge beloningen neemt toe. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden