Emancipatie

Waarom Covid-19 weinig effect had op de carrière van Nederlandse vrouwen

Om te voorkomen dat de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt toeneemt, moeten vrouwen in de toekomst kunnen meeprofiteren van de goedbetaalde banen die ontstaan door de energietransitie. Beeld Jörgen Caris
Om te voorkomen dat de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt toeneemt, moeten vrouwen in de toekomst kunnen meeprofiteren van de goedbetaalde banen die ontstaan door de energietransitie.Beeld Jörgen Caris

Vrouwen zijn oververtegenwoordigd in sectoren die door corona hard zijn geraakt. Toch had de pandemie geen grote gevolgen voor hun positie op de arbeidsmarkt.

Barbara Vollebregt

Doordat in Nederland de overheid sterk inzette op baanbehoud tijdens de coronapandemie, gingen er weinig banen verloren. Dus ook banen waarin veel vrouwen werken, bleven bestaan. Het is een van de redenen waarom werkende vrouwen in Nederland weinig last hadden van de pandemie. Hun positie bleef relatief sterk.

In de Verenigde Staten, waar de overheid niet heeft ingezet op baanbehoud maar op inkomensbehoud, was dat heel anders. Daar verloren veel meer vrouwen hun werk tijdens grote ontslagrondes. Er waren daar ook veel vrouwen met slechtbetaalde baantjes die - omdat ze toch een inkomen van de overheid kregen - zijn gestopt met werken.

Dat blijkt uit de Women in Work Index 2022 van accountantskantoor PwC. De index geeft jaarlijks een beeld van de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt in drieëndertig verschillende landen.

Nederland, de middenmoter

Nederland is een middenmoter in die lijst, en ging in coronatijd van plaats 18 naar 16. Hoe goed een land scoort, hangt af van vijf variabelen: de loonkloof tussen mannen en vrouwen, de mate van arbeidsparticipatie van vrouwen, de kloof tussen vrouwelijke en mannelijke arbeidsparticipatie, het werkloosheidspercentage en het aandeel vrouwelijke werknemers in fulltime dienstverband.

Door de royale steunpakketten zijn in Nederland veel banen behouden in sectoren waar vrouwen oververtegenwoordigd zijn. PwC-hoofdeconoom Jan Willem Velthuijsen noemt het toerisme, de horeca, de zorg en het onderwijs. Maar als we het hier zo goed doen, waarom staan we dan niet in de top 10 als het gaat om de positie van werkende vrouwen? “Omdat in vergelijking met alle andere landen Nederlandse vrouwen veel meer in deeltijd werken. Als zij meer uren gaan maken, schieten we zo de top 10 in”, zegt hij.

Traditionele rolverdeling en dure opvang

Daar komt bij dat de traditionele man-vrouwverdeling in Nederland maar heel langzaam uit onze cultuur verdwijnt. “Veel, ook jongere vrouwen, zorgen vaker voor de kinderen terwijl hun partner meer uren werkt. Vrouwen die moeder worden raken daardoor achter in hun carrière en dat halen ze als de kinderen naar school gaan ook niet zo snel meer in. Juist omdat ze vaak kinderen krijgen op een leeftijd dat mensen stappen kunnen maken op het werk.”

En dan is er nog de kinderopvang die voor veel mensen duur is, waardoor jonge ouders sneller besluiten minder te werken om voor hun kind te zorgen. “Het is goed dat dit kabinet plannen heeft om de kinderopvang betaalbaar te maken, dat biedt meer kansen voor moeders die carrière willen maken”, zegt Velthuijsen. “En er ligt natuurlijk ook een taak bij mannen om meer zorgtaken op te pakken.”

Verder zouden we meer moeten doen om vrouwelijke vijftigplussers zo lang mogelijk actief te houden op de arbeidsmarkt, zegt hij. “Die zijn superfit en hebben een bulk aan ervaring. We moeten werkgevers en de overheid er echt toe zetten meer te regelen om het voor die doelgroep makkelijker te maken om weer ergens aan de slag te gaan als ze hun baan zijn verloren of een nieuwe uitdaging zoeken. We hebben op deze krappe arbeidsmarkt tenslotte iedereen nodig.”

Profiteren van de energietransitie

Over die krappe arbeidsmarkt gesproken: vrouwen zijn ook keihard nodig voor de energietransitie. “Die leidt tot een golf aan nieuwe banen, maar vooral in sectoren die worden gedomineerd door mannen, zoals de bouw, installatie en productie. Vaak goedbetaalde banen”, zegt de hoofdeconoom.

Om vrouwen mee te laten profiteren van die werkgelegenheid deed de econoom onderzoek naar hoe het aantrekkelijker kan worden voor vrouwen om te kiezen voor een studie of baan in die richting. Vrouwelijke rolmodellen al op jonge leeftijd introduceren kan helpen, is een van de adviezen van het rapport Women in Tech waar Velthuijsen en zijn team aan werkten.

“Laat vrouwelijke ingenieurs en installatiemonteurs op middelbare scholen vertellen over dingen die meisjes bewezen interesseren. Zo blijkt dat meisjes het bijvoorbeeld leuker vinden om iets te doen als ze weten dat het een duidelijk doel dient. Zoals slootwater zuiveren tot het drinkbaar is, bijvoorbeeld.”

Lees ook:

‘Zzp’ers zijn een blijvertje en verdienen vertegenwoordiging’

Werkgevers en vakbonden zijn sterk vertegenwoordigd in de Sociaal-Economische Raad (Ser). Maar de positie van zelfstandig ondernemers kan er nog wel wat sterker. Daar moet Cristel van de Ven van het Netwerk Zelfstandig Ondernemers voor gaan zorgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden