Boekwinkels

Waarom Bol.com de kleine boekwinkel steunt

Medewerkers van boekwinkel Broese in Utrecht bereiden zich voor op het afhalen van bestellingen door consumenten. Beeld ANP
Medewerkers van boekwinkel Broese in Utrecht bereiden zich voor op het afhalen van bestellingen door consumenten.Beeld ANP

Bol.com steekt extra geld in de boekenbranche om de lokale boekhandel te promoten. Het webwarenhuis is zowel de redder als de veroorzaker van de crisis bij fysieke boekwinkels.

Om hoeveel geld het gaat, maakt Bol.com niet bekend, maar de dochteronderneming van Ahold Delhaize steekt ‘een substantieel bedrag’ in de promotie van het Nederlandse boek én van de lokale boekhandelaar. “Nu de boekwinkels in de steden en dorpen door de coronamaatregelen tijdelijk dicht zijn, worden er veel minder boeken verkocht. Dat vinden we een zorgelijke ontwikkeling voor het leesklimaat in Nederland”, verklaarde Annet Scheermeijer, directeur boeken bij Bol. De boekwinkel mag sinds vorige week als ‘afhaal-loket’ open, maar veel zoden aan de dijk zet dat niet.

De steun gaat naar de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) die dan extra kapitaal heeft om mensen via campagnes op te roepen om boeken te kopen bij hun favoriete boekhandel. De stichting ziet het normaal gesproken niet als haar taak om winkels te steunen, maar door de coronacrisis is dat nu toch noodzakelijk, vertelde een woordvoerder van het CPNB tegen nieuwsdienst ANP: “Als een kledingwinkel of koffietentje verdwijnt, komt er wel weer een nieuwe voor in de plaats. Bij boekhandels gaat dat moeilijker. Zeker in kleinere plaatsen.”

Symboolpolitiek

Kees Schafrat, die de vier boekhandels van Broekhuis runt in Twente, vertelt aan de telefoon dat hij een dubbel gevoel heeft bij de geste van Bol.com: “Promotie is altijd prima, maar ik vind het ook symboolpolitiek dat een reus als Bol.com dit doet. Zij hebben makkelijk praten. Ik denk dat 70 procent van de boekenomzet in deze tijd toch wel bij dat blauwe mannetje terechtkomt.”

Dat blauwe mannetje van Bertelsmann On-Line (later afgekort als Bol) is ooit, net als concurrent Amazon, begonnen als verkoper van uitsluitend boeken. Hoewel Bol inmiddels zo ongeveer alles aanbiedt, ook net als Amazon, is het webwarenhuis evengoed nog de grootste boekenverkoper van Nederland.

Meeprofiteren

Lisa Kuitert, hoogleraar boekwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam, nuanceert de gulle gift van de webreus aan het CPNB. “Bedenk wel: Het CPNB is opgericht om mensen meer boeken te doen lezen, maar vooral ook te doen kopen. Het budget komt niet van de overheid maar van de branche zelf. Dus Bol betaalde altijd al mee. Het is heel mooi dat ze nu extra geld doneren. Maar de boekengigant kan dat ook makkelijk doen, want ze profiteren er zelf het meest van”, stelt Kuitert.

Er speelt volgens haar nog iets anders. Het webwarenhuis heeft namelijk alle belang bij het voortbestaan van de boekwinkel op de hoek. “Daar doen mensen hun inspiratie op, daar worden ze met boeken geconfronteerd en verleid, want je kunt ze oppakken, doorbladeren en er de geur van drukinkt uit opsnuiven. Dus ook als het CPNB het geld later inzet voor de fysieke boekwinkels, profiteert Bol mee van het ‘substantiële bedrag’.”

Conclusie volgens Kuitert: de boekenbranche is verknoopt en iedereen heeft elkaar nodig. “Door het gebruiksgemak van Bol.com in tijden van lockdown loopt de boekenverkoop nog redelijk door. Maar zonder de fysieke winkels zou de boekenafdeling van Bol op termijn kunnen opdrogen.”

Meer loyaliteit

Schafrat van boekhandel Broekhuis snapt wel dat het webwarenhuis er belang bij heeft dat boeken zichtbaar zijn, dat ook zijn winkels niet uit het straatbeeld verdwijnen. “Daar hebben ze een punt. Maar als het over Bol.com gaat, voelt het als kleine boekhandel toch vaak zo dat wij de etalage zijn en dat er ergens anders wordt afgerekend.”

Tot zijn opluchting ziet hij dat het sentiment in coronatijd keert, dat mensen het belangrijk vinden dat de winkel in de buurt blijft bestaan. “Wij merken dat er een absolute verhoging is van de loyaliteit voor de lokale boekhandel. Ik ben dan ook blij en trots dat wij binnenkort een vijfde boekhandel openen in boekenstad Deventer.”

Lees ook:

Het wordt druk in de boekenwinkel, maar past dat wel met de anderhalve meter?

Toen ze nog open mochten: 'Met zo’n ontsmettingspompje voor de deur en een verplicht mandje is het spontane er wel af.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden