Denis Leonel van de koffieboerderij Coqueiro in Brazilië, voelt hoe de koffie erbij staat. Coqueiro werd net als vele koffieboerderijen in de deelstaat Minas Gerais getroffen door plotselinge vorst.

Wereldhandel

Vorst, droogte en een orkaan, het zit de koffieboon niet mee dit jaar

Denis Leonel van de koffieboerderij Coqueiro in Brazilië, voelt hoe de koffie erbij staat. Coqueiro werd net als vele koffieboerderijen in de deelstaat Minas Gerais getroffen door plotselinge vorst.Beeld REUTERS

De arabica-koffie is nu vijftig procent duurder dan een jaar geleden. Koffiehandelaren kijken naar Brazilië, Vietnam en de orkaan in New Orleans.

Braziliaanse koffieboeren hopen op regen, nu het veel droger is dan gebruikelijk. Vanaf september moeten de koffieplanten tot bloei komen, waarna de vruchten met de bonen zich kunnen ontwikkelen. Het is een kwetsbaar proces en water is cruciaal. Vorige week viel in deelstaat Minas Gerais maar 20 procent van wat gemiddeld is.

In juli hadden Braziliaanse producenten al te kampen met vorst, waardoor de nodige schade is ontstaan. Volgens Rabobank zijn mogelijk twee tot zes miljoen zakken koffie van zestig kilo verloren gegaan. Het gaat om koffie die in 2022 en 2023 in de winkel had moeten liggen.

Door de zorgen over de toekomstige beschikbaarheid van koffie, steeg arabica-koffie in juli aan de beurs van New York naar het hoogste niveau in zeven jaar. De prijs staat nu iets lager, op 197 dollarcent per pond, maar volgt opnieuw een stijgende lijn.

Naast het tegenvallende weer heeft de Braziliaanse koffie-industrie te maken met logistieke verstoringen. “De Braziliaanse export had last van de beperkte beschikbaarheid van containers en hogere vrachtkosten, die veroorzaakt zijn door de groeiende vraag naar elektronische goederen uit Azië en de Verenigde Staten”, schreef Rabobank laatst in een analyse. Mede daardoor lag de export in juli 13 procent lager dan een jaar eerder.

Ida raasde over de pakhuizen

Koffiehandelaren kijken ook naar New Orleans. Daar staan de nodige koffiepakhuizen om de in New York gesloten koffiecontracten af te handelen. “Het is de vraag hoe die 360.000 zakken koffie de orkaan Ida hebben doorstaan”, zegt Mark Bouw van de trading-afdeling van Bijdendijk Koffie Import & Export uit Nunspeet. “Mogelijk kan die voorraad worden afgeschreven.” Bijdendijk is een handelsonderneming met een geschiedenis die teruggaat tot 1843. Het bedrijf levert ongebrande koffiebonen aan branderijen, die bijvoorbeeld weer aan supermarkten leveren.

Als arabicakoffie duurder wordt, gaat de prijs van robustakoffie gewoonlijk mee, doordat de markt naar een alternatief kijkt, zegt Bouw. “Voor de robustamarkt is de huidige situatie in Vietnam van belang.” De overheid heeft er maatregelen genomen tegen de oplopende coronabesmettingen en daardoor kan het lastiger worden om te exporteren. Vietnam is na Brazilië de tweede koffieproducent ter wereld. In Colombia, nummer drie op die ranglijst, blijft de koffieproductie gelijk aan het niveau van 2020, voorspelt marktonderzoeker Indexbox. Wel hadden demonstraties tegen de overheid dit jaar een belemmerend effect op de uitvoer van koffie. Door wegblokkades was een grote haven onbereikbaar.

Het duurt nog wel even voordat de consument meer gaat betalen voor de koffie, zegt Bouw. “Pas in de nieuwe contracten tussen branderijen en supermarkten worden de prijzen hoogstwaarschijnlijk aangepast.”

De oplopende koffieprijzen wijzen op een herstel van de wereldmarkt die sinds 2017 juist werd gedomineerd door lage prijzen, zegt de International Coffee Organization (ICO), waarvan 49 producerende en 7 importerende landen lid zijn. Dat herstel is volgens ICO mede te danken aan de vaccinatieprogramma’s en de verbeterde vooruitzichten in belangrijke koffiedrinkende landen.

De boer is vooral onzeker

Het is de vraag hoeveel de kleine koffieboeren gaan merken van de hogere marktprijzen. De afgelopen jaren konden zij volgens onderzoekers nauwelijks rondkomen doordat ze vaak onder de kostprijs moesten werken.

“Het is positief dat de prijs voor arabica in New York boven het bedrag ligt dat Fairtrade als een fatsoenlijke prijs ziet. Een jaar geleden was dat wel anders”, zegt koffie-expert Jos Harmsen van deze organisatie voor eerlijke handel. “De prijsschommelingen maken het wel moeilijk voor boeren om te investeren in hun bedrijf. Ze zien nu wat extra geld binnenkomen, maar volgend jaar kan het weer armoede zijn.”

Wereldwijd komt de consumptie voor koffiejaar 2020/21 uit op 167,6 miljoen zakken koffie, verwacht ICO. De productie ligt hoger. Maar door de toenemende vraag en de tegenvallende oogst in landen die geraakt worden door klimaatschokken, kan de vraag het aanbod binnen enkele jaren overtreffen, zegt ICO.

Lees ook:

Voor koffieboeren is corona de zoveelste crisis

Marktwerking alleen lost de lage koffieprijs en de problemen van de kleine koffieboeren niet op, zeggen onderzoekers van de Koffiebarometer.

Inflatie eurozone stijgt naar hoogste niveau sinds 2011

De inflatie in de eurozone is in augustus gestegen naar 3 procent op jaarbasis. Vooral energie, maar ook industriële goederen, voedsel, alcohol en tabak werden duurder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden