Witwasaffaire

Voormalig ING-topman Hamers kan zich cruciale e-mail niet herinneren tijdens Fiod-verhoor

Hamers is inmiddels CEO van de Zwitserse UBS Bank. Beeld niet
Hamers is inmiddels CEO van de Zwitserse UBS Bank.Beeld niet

Heeft voormalig ING-topman Ralph Hamers de waarheid gesproken in een verhoor van de Fiod? Uit documenten in handen van Trouw rijst een tegenstrijdig beeld.

Oud-topman van ING Ralph Hamers heeft in een verhoor tegen opsporingsdienst Fiod gezegd dat hij geen herinneringen heeft aan een zeer alarmerende e-mail uit 2014 over mogelijk criminele geldstromen bij de bank. Dat is opmerkelijk, omdat zijn advocaat nog altijd volhoudt dat Hamers wel van die mail wist en ook dat de bank destijds aantoonbaar actie op die mail heeft ondernomen.

Het Fiod-verhoor was deel van een groot witwasonderzoek van justitie naar ING en zijn bestuurders, dat in 2018 tot een megaschikking leidde met de bank. Door de schikking leek strafvervolging aanvankelijk van de baan, maar afgelopen december oordeelde het gerechtshof dat het Openbaar Ministerie Hamers alsnog voor de strafrechter moet brengen.

Klanten werden niet genoeg gecontroleerd

Daarbij refereerde het hof expliciet aan een mail van het hoofd juridische zaken van de bank, die Hamers in 2014 waarschuwde voor mogelijke wetsovertredingen door ING. Er stond in dat klanten niet goed genoeg gecontroleerd werden op criminele geldstromen, en dat het van het ‘allergrootste belang’ was dat ING actie ondernam. Anders kon de bank in strafrechtelijke problemen komen, schreef het hoofd juridische zaken.

Nu blijkt dat Hamers tijdens het Fiod-verhoor niet alleen verklaarde dat hij zich deze mail niet herinnerde, maar ook dat hij zich niet herinnerde of er actie op de mail volgde vanuit de bank. Een deel van het gespreksverslag van dat verhoor is ingezien door Trouw. Daarmee wordt voor het eerst duidelijk hoe Hamers zich opstelde tijdens de verhoren.

Hamers wordt in de bewuste mail uit 2014 ook gewaarschuwd dat niet alleen de bank, maar ook de bestuurders zelf risico lopen om voor de rechter te moeten verschijnen als er geen verbeteringen komen. Voor Hamers, nu bestuursvoorzitter van de Zwitserse bank UBS, is dat scenario dus alsnog werkelijkheid geworden. Het hof constateerde in december dat topman Hamers actief heeft meegewerkt aan een sfeer van ‘business boven compliance’ binnen de bank, wat zoveel betekent dat geld verdienen belangrijker werd gevonden dan het voldoen aan wet- en regelgeving.

In de aankomende strafzaak tegen Hamers zal het vooral draaien om de vraag wat hij zelf wist van de witwasproblemen binnen zijn bank. Vervolgens is de vraag of hij genoeg ondernam om die problemen te verhelpen. Het gerechtshof stelde in december alvast dat Hamers van de mogelijke misstanden binnen zijn bank moet hebben geweten, en verwees daarvoor onder meer naar de mail die de topman in 2014 ontving. Het is daarom opmerkelijk dat Hamers zich die mail bij de Fiod niet kon herinneren.

Hamers werd op de hoogte gehouden

Extra opmerkelijk is dat uit een ander rechtbankstuk, ook in handen van Trouw, blijkt dat ING wel degelijk actie heeft ondernomen op de e-mail. En dat Hamers steeds op de hoogte werd gehouden van de onderzoeken die naar aanleiding van de alarmerende mail zijn ingesteld. Op een gegeven moment vroeg Hamers zelfs aan een medebestuurder of de bank niet nog méér kon doen om aan de waarschuwingen tegemoet te komen.

Hamers’ advocaat Daan Doorenbos gaat in een reactie niet in op de vraag hoe het kan dat zijn cliënt zich zo’n buitengewoon alarmerende mail en het gevolg daarvan niet herinnerde tijdens zijn Fiod-verhoor.

Het hof toonde zich in december evenwel niet onder de indruk van wat Hamers had gedaan met de signalen die hij kreeg over het gebrekkige voldoen aan wetgeving. “Beklaagde was als CEO bevoegd en redelijkerwijs gehouden maatregelen te treffen ter voorkoming van de strafbare gedragingen van ING NL. Hij heeft dit echter niet alleen nagelaten en daardoor deze gedragingen bevorderd, maar hij heeft daardoor ook bewust de aanmerkelijke kans aanvaard dat de verboden gedragingen zich zouden voordoen”, staat in de uitspraak.

Advocaat Doorenbos ziet dat laatste anders. Zijn cliënt heeft steeds adequaat gehandeld op de signalen die hem bereikten, laat hij weten, ook op de bewuste e-mail.

Lees ook:

Zo komt oud-ING-topman Ralph Hamers tóch nog voor de rechter

De uitspraak van het gerechtshof om oud-ING-topman Ralph Hamers te laten vervolgen, kreeg het predicaat ‘historisch’. Welke strijd ging eraan vooraf? Trouw-redacteur Dirk Waterval reconstrueert.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden