Nieuws Schulden

Voor het eerst drukt rechter op de noodknop: schuldenaar krijgt adempauze

Beeld RV

Voor het eerst in de geschiedenis geeft de rechter een schuldenaar zes maanden adempauze. In het verleden werden verzoeken hiertoe niet gehonoreerd.

Twee Rotterdammers met fikse schulden kunnen even op adem komen. De rechter drukte deze week voor het eerst in de geschiedenis op een spreekwoordelijke noodknop: hun schuldeisers moeten zich de komende zes maanden koest houden. Dat betekent onder meer: geen huisuitzetting, gewoon gas, water en licht en geen verkoop van hun inboedel.

De aanleiding voor de rechtszaak was een deurwaarder die op het punt stond de inboedel van de Rotterdammers te verkopen. De motorfiets van meneer was al verkocht, nog een uur en de rest van de spullen werd geveild. Meerdere verzoeken van hun schuldhulpverlener om de executieveiling op te schorten haalden niks uit. Terecht, zo vond de deurwaarder. Want de twee zouden zijn klanten, de schuldeisers, hebben misleid. Die wachten al sinds 2016 op hun geld. 

Te hoog beslag

Dat heeft een reden, zegt de schuldhulpverlener die de Rotterdammers begeleidt. De deurwaarder legde een te hoog beslag op hun inkomen. Met het kleine beetje dat ze maandelijks overhielden was het onmogelijk de vaste lasten te betalen. Het gevolg: nog meer schulden. 

Leg nou niet zo’n hoog beslag op het inkomen van deze mensen, verzocht hun schuldhulpverlener keer op keer. Ze kreeg geen gehoor. Op deze manier, was haar verweer, zijn de schuldenaren financieel niet stabiel te krijgen en kan zij haar werk niet doen. Ze kreeg dus gelijk van de rechter. “Meestal komen we er met goed overleg wel uit”, zegt Gerard Neelen, hoofd van de Kredietbank, de betreffende schuldhulpverlener. “Hier lukte het niet.”

Noodknop

Toch is het niet voor het eerst dat schuldhulpverleners in het nauw worden gedreven door ongeduldige schuldeisers. Ruim twee jaar geleden werd daarom door toenmalig staatssecretaris Jetta Klijnsma van sociale zaken het zogeheten brede moratorium in het leven geroepen. Een instrument om schuldeisers maximaal een half jaar op afstand te houden. Maar ingezet werd het nooit. 

Sterker, schuldhulpverleners die de rechter vroegen om deze spreekwoordelijke noodknop in te drukken kregen tot voor kort voortdurend nul op het rekest. Twee keer werd een verzoek afgewezen, een keer niet ontvankelijk verklaard. 

Dode letter

Joeri Eijzenbach weet nog goed hoe het brede moratorium werd genoemd toen hij zo’n anderhalf jaar geleden begon als juridisch beleidsadviseur bij branchevereniging NVVK voor schuldhulpverleners. “Een dode letter. Eigenlijk was niemand er blij mee. Dit gaat niet werken, klonk het toen.” Dat heeft alles te maken met de complexiteit van het instrument, zegt Eijzenbach. Schuldhulpverleners en hun klanten moeten voldoen aan maar liefst 22 voorwaarden. 

Of deze uitspraak ervoor zorgt dat er meer Nederlanders met fikse schulden bij de rechter aankloppen voor zes maanden rust, is de vraag. Eijzenbach vraagt zich af of het instrument de komende jaren aan populariteit zal winnen. “Het blijft complex”, licht hij toe. En arbeidsintensief. Zelf ziet hij dat schuldhulpverleners onmin met schuldeisers liever proberen op te lossen met een goed gesprek of een belletje. Verder kunnen ze gebruikmaken van de collectieve afspraken die de NVVK heeft gemaakt met schuldeisers.

De deurwaarder in kwestie is wel van mening dat het instrument vaker ingezet zal worden. In een artikel van ‘schuldhulpvernieuwer’ Liselotte Maas (dat op Linkedin is verschenen) stelt de deurwaarder dat de rechter een vergissing heeft gemaakt. Maar, zegt hij ook, “dit zijn de regels van het spel. Die begrijp en respecteer ik ook”.

Lees ook:

Aantal aanmeldingen bij schuldhulpverlening daalt, maar veel schuldenaren blijven onvindbaar

Afgelopen jaar daalde het aantal nieuwe aanmeldingen bij schuldhulpverlening met tien procent. Deskundigen verwachten echter dat er veel meer huishoudens kampen met problematische schulden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden