Aftrekposten

VNO-NCW snijdt met versobering van de zelfstandigenaftrek een oude discussie aan

Beeld ANP

Hans de Boer, werkgeversbaas, wil de zelfstandigenaftrek versoberen, ten nadele van de schijnzelfstandige.

Een werkgeversvereniging die pleit voor minder belastingvoordelen voor ondernemers, wat is hier aan de hand? In de herfst van zijn voorzitterschap bij VNO-NCW maakte Hans de Boer gisteren een verrassende draai: over een lagere zelfstandigenaftrek en minder mkb-winstvrijstelling valt met hem best te praten, zo zei hij tegen Het Financieele Dagblad. Zelfstandigen en mkb’ers hebben dan minder aftrekposten, en zouden dan dus meer belasting moeten afdragen over hun winst.

Op het oog lijkt De Boer nu misschien mee te zingen in het refrein van de vakbonden. FNV en CNV stellen al jaren dat zelfstandigen een oneerlijk concurrentievoordeel hebben op vaste werknemers dankzij al die aftrekposten. Hun klacht is ­duidelijk: zzp’ers kunnen zich veel te goedkoop in de markt zetten, wat de lonen drukt van het vaste werknemersbestand.

Maar De Boers refrein kent nog een extra regeltje. Alleen ‘oneigenlijke’ zelfstandigen zouden het wat hem betreft met minder fiscale voordelen moeten doen. Schijnzelfstandigen, in de volksmond. ‘Echte ondernemers’ hebben de aftrekposten volgens VNO-NCW nog altijd nodig voor de ondernemersrisico’s die zij lopen, voor onvoorziene tegenvallers die de omzet drukken.

Weekenddiensten

En daarmee wakkeren de uitspraken van De Boer een discussie aan die al heel lang door sluimert. Wanneer is iemand nou een echte ondernemer, en wanneer meer een verkapte loonslaaf? Dat blijkt in de praktijk heel moeilijk af te bakenen. Wetgeving die duidelijkheid moest geven, de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelatie uit 2016, bleek precies door die onduidelijkheid onwerkbaar.

Ook De Boer heeft nog geen ­vastomlijnd antwoord op de vraag wanneer iemand schijnzelfstandig bezig is. In het FD schetst hij zijn beeld van de ‘echte ondernemer’. “Denk aan de cafetariahouder in Noordwijk of de hovenier die mijn tuin doet. Die mannen moeten reserveren voor hun pensioen en het risico dat hen iets overkomt. Ik wil niet dat zij in hun vlees worden gesneden.”

Daartegenover staat bijvoorbeeld de lerares die vrijdag nog op de loonlijst van een school staat, om zich vanaf de maandag daarop tegen een hoger loon als zelfstandige in te laten huren. Of de verpleger die ontslag neemt en vervolgens als zzp’er aan de slag gaat om aan die belastende weekenddiensten te ontsnappen. Voor dat type ondernemers wil VNO-NCW de zelfstandigenaftrek dus best versoberen. “Dingen die inhoudelijk niet zijn te verdedigen, gaan we ook niet verdedigen”, zei De Boer daarover tegen radiozender BNR.

Vlucht

Een adviescommissie onder leiding van voormalig topambtenaar Hans Borstlap ging onlangs een stuk verder. Bouw die hele zelfstandigen­aftrek maar spoedig af, stelde hij ­vorige maand, zonder daarbij onderscheid te maken tussen echte en schijnzelfstandigen. Zo wordt ­werkend Nederland volgens Borstlap ­gelijkwaardiger belast. Belasting­regels voor zelfstandige en onzelfstandige arbeid zouden in het verleden ‘onhanteerbaar groot’ zijn gemaakt.

En vóórdat Borstlap met dat ­advies kwam, besloot het huidige kabinet de zelfstandigenaftrek de komende tien jaar al enigszins af te bouwen. Die aftrekpost beslaat nu ongeveer 7500 euro, wat stapsgewijs omlaag gaat naar 5000 euro in 2028.

De Boer stelt overigens dat je dat afbouwen niet zonder meer kunt doen. Ook niet voor die leerkracht of verpleger die ontslag neemt en dan hetzelfde werk gaat doen onder de vlag van zelfstandigheid. Bij de politie, in de zorg en in het onderwijs stoppen mensen namelijk niet zomaar, stelt de werkgeversvoorman.

Daar gaan werknemers volgens hem gebukt onder hevige bureaucratie, iets waar de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid onlangs ook op wees. Pak je dat niet aan, dan kun je het mensen ook moeilijk kwalijk nemen dat ze vluchten naar minder vaste arbeidscontracten. Om zo een boel computerwerk, onregelmatige werktijden en onnodige vergaderingen over te kunnen slaan.

Lees ook:

Het advies van Borstlap wordt voer voor de formatie

Politieke partijen pikken uit het advies van Borstlap wat hun bevalt. Als zij volgend jaar mee willen doen aan een nieuw kabinet moeten zij compromissen sluiten.

‘De situatie van zelfstandigen en werknemers moet naar elkaar toe groeien’

Een flexibele arbeidsmarkt, en meer bescherming voor zzp’ers. Dat adviseert de commissie-Borstlap. ‘In ons advies zit zoet en zuur, lief en leed.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden