AnalyseGaskraan

Vloeibaar gas, het alternatief voor Russisch aardgas, is wel erg duur

De terminal voor vloeibaar aardgas in de haven van Rotterdam. Het is er momenteel druk. Er meren vooral veel tankers uit de VS aan.  Beeld Arie Kievit
De terminal voor vloeibaar aardgas in de haven van Rotterdam. Het is er momenteel druk. Er meren vooral veel tankers uit de VS aan.Beeld Arie Kievit

Vloeibaar gas is een alternatief voor Russisch aardgas. Prettig, nu Rusland niet bijster veel gas levert. Maar kan Europa wel voldoende van dat vloeibare gas inslaan?

Koos Schwartz

Wat als de Russische president Poetin de gaskranen naar Europa dichtdraait vanwege het conflict met Oekraïne? Dan heeft Europa een probleem. Dan wordt het fris in de Europese huizen en kantoren, want zeker een derde van al het gas dat de EU verbruikt komt uit Rusland.

En als Rusland gas blijft leveren, zoals het nu doet? Dan is dat probleem er niet, tenminste zolang Europa aan vloeibaar gas (lng) kan komen. En dat kan Europa, zegt energie-expert Jilles van den Beukel. “Zolang er maar betaald wordt. Er moet nu wel erg veel worden betaald.”

Gas is schaars, dus duur. Normaliter levert Rusland extra gas als de Europese afnemers daarom vragen en dat is nogal eens in de winter. Nu niet. De Europese gasvoorraden zijn klein en de eigen productie is gedaald, vooral doordat Nederland nog maar een beetje gas uit de Groningse bodem haalt. Europa is afhankelijk van de import van vloeibaar gas.

Aziatische landen

Vloeibaar gas, of lng, was lange tijd vooral een product voor Aziatische landen als Japan, Zuid-Korea, Taiwan, India en China die zelf over weinig fossiele brandstoffen beschikken. Belangrijkste leveranciers zijn Qatar, Australië, Nigeria, Rusland, Algerije en, sinds kort, de VS. Zij hebben veel gas, maar kunnen dat in eigen land of regio niet kwijt.

Door het gas te koelen (naar min 162 graden), wordt het vloeibaar en krimpt het enorm. In vloeibare vorm kan het per schip richting speciale terminals, waar het gas wordt opgeslagen en opgewarmd. Zo’n terminal staat sinds 2011 in Rotterdam. Daar was het jarenlang niet druk. Maar nu meert er gemiddeld om de dag een lng-tanker er aan, vrij vaak uit de VS. Met één lading kunnen een kleine 100.000 huishoudens een jaar toe. Het gas is, na opwarming, geschikt voor industrieel gebruik. Voor huishoudelijk gebruik moet er eerst stikstof bij.

De levering van lng was, zegt Van den Beukel die jarenlang voor Shell werkte, meestal een kwestie van lange-termijncontracten, waarbij de prijs deels werd bepaald door de prijs van olie. Dat was prettig voor de kopers: die waren van gas verzekerd. Dat was ook prettig voor de producenten en verkopers, want het kost kapitalen om de voor lng benodigde infrastructuur aan te leggen.

Projecten

Er is inmiddels behoorlijk wat aanbod van vloeibaar gas – tussen 2015 en 2020 zijn veel projecten gereedgekomen. Shell is met afstand de grootste leverancier: het maakt lng onder meer in Australië, Nigeria en Oman. Het Franse TotalEnergies is, op afstand, de tweede producent.

De afgelopen jaren, zegt Van den Beukel, was er een opkomst van een andere markt: de spotmarkt. Als Europese landen lng kochten, deden ze dat vaak op die markt, tegen dagprijzen. Zo waren ze goedkoper uit dan Japan en Zuid-Korea met hun langetermijncontracten.

Maar dat voordeel zijn ze kwijt, nu ze de volle mep voor lng moeten betalen. Van den Beukel verwijst naar een studie van het Internationaal Energie Agentschap, waarin werd becijferd dat Europa in het vorige decennium 70 miljard dollar bespaarde door in te kopen op de spotmarkt. Van dat voordeel is vorig jaar 30 miljard verdampt. De overige 40 miljard aan historisch voordeel dreigt nu, door die hoge spotprijzen, ook te verdampen.

Of de gasprijzen dit jaar dalen, hangt vooral af van Rusland: gaat het meer leveren of niet? De productie van lng begint pas over een paar jaar weer serieus te stijgen, denkt Van den Beukel. Er wordt gewerkt aan nieuwe lng-projecten. Maar het duurt een jaar of vijf voordat die vloeibaar gas zullen produceren.

Lees ook:

Heeft Europa alternatieven als Moskou de gaskraan dicht zou draaien?

Mocht de toevoer van gas uit Rusland door de oplopende spanningen verminderen, raakt Nederland dan in grote problemen? Nee, belooft minister Rob Jetten van klimaat en energie aan de Tweede Kamer. “Maar Europa als geheel wel, dat is het eerlijke antwoord.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden