Nieuws Economie

Verlieslijdend Bam hoopt op minder zeperds met nieuwe aanbestedingsvorm

Werk van Bam: het nieuwe depot van museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam. Beeld ANP

Bouwer Bam leed een fors verlies in de eerste helft van dit jaar. Tegenvallers bij grote projecten waren de oorzaak. Nieuwe aanbestedingsprocedures kunnen het risico op nieuwe zeperds beperken.

Het Rijk en de Nederlandse bouwers experimenteren met een nieuwe vorm van aanbesteden. Bij twee grote projecten wordt die vorm beproefd. De proef is gevolg van jarenlange discussies en onmin tussen bouwers en overheden, vooral Rijkswaterstaat, over de bestaande aanbestedingsprocedures.

Bij de twee projecten krijgen een paar geselecteerde bouwers de opdracht om een ontwerp voor een project te maken. Zij krijgen daarvoor betaald, ook als hun plan niet wordt uitverkozen. Pas als het ontwerp gereed is, wordt de prijs bepaald waarvoor het project kan worden uitgevoerd. Dan wordt ook bepaald wie het gaat uitvoeren – dat hoeft niet de ontwerpende partij te zijn.

Voordeel voor de bouwers is allereerst de betaling voor gemaakte ontwerpkosten. Die kunnen vooral bij ingewikkelde projecten in de miljoenen lopen. Bouwers krijgen nu maar een deel van die kosten vergoed. Tweede voordeel is, volgens Rob van Wingerden, bestuursvoorzitter van bouwbedrijf Bam, dat er meer informatie voorhanden is én meer tijd om een uiteindelijke prijs te bepalen. De kans op een flinke (financiële) zeperd wordt daardoor kleiner. Van Wingerden maakte melding van de proeven tijdens de presentatie van Bam’s resultaten in de eerste helft van dit jaar. Hij noemde de projecten niet met name: mogelijk gaat het om het zuidelijke deel van de ringweg rond Utrecht en om een onderhoudsproject voor wegen in Midden-Nederland.

Bouwers zijn de afgelopen jaren geregeld nat gegaan op grote projecten – Bam ook. Misrekeningen bij het ontwerp van twee caissons voor de grote nieuwe zeesluis bij IJmuiden leidden tot ruim 100 miljoen euro aan onvoorziene kosten voor Bam (en voor medebouwer VolkerWessels). Daar kwam in juli nog 3,5 miljoen euro bij en woensdag nog eens vier miljoen. Ook drie projecten in het buitenland bleken, mede door nieuwe eisen van de opdrachtgevers, veel duurder dan gedacht. Daardoor dook Bam het afgelopen halfjaar, ondanks de huidige hoogconjunctuur, diep in de rode cijfers: een nettoverlies van 52,4 miljoen euro. Op de beurs verloor het aandeel 7,5 procent van zijn waarde. Een maand geleden, toen Bam de malheur bij de drie buitenlandse projecten openbaarde, ging er al bijna een kwart van de koers af.

Spiegel

Mede door al die tegenvallers gaat Nederlands grootste bouwbedrijf het komende jaar in de spiegel kijken, zei Van Wingerden. Bam, dat in het eerste halfjaar 3,4 miljard aan omzet kon noteren, blijft bouwen in binnen- en buitenland, maar kijkt of het met sommige activiteiten niet beter kan stoppen. Met een activiteit stopt Bam sowieso: het maakte funderingen voor windmolens op zee, naar een eigen ontwerp. Zes funderingen zijn gelegd, maar Bam gaat er niet mee door: de markt voor offshorewindparken is te grillig en er is veel concurrentie, zei Van Wingerden.

Bam studeert op meer dingen. Bouwen kan veel efficiënter en veiliger dan nu, vindt Van Wingerden. Bouwers zien elk project als iets nieuws en maken veel te weinig gebruik van kennis die al aanwezig is. Ook met verdere digitalisering is nog veel te winnen, meent hij.

Gevolgen van het stikstofbesluit

Net als concurrent Heijmans zegt ook Bam geen projecten te hebben die zijn getroffen door het inmiddels roemruchte ‘stikstofbesluit’ van de Raad van State. Toch dienen de eerste gevolgen van het besluit zich al aan. Zo gaat de geplande verbreding van de A27 niet door. Bam had belangstelling voor dat project, maar van een aanbestedingsprocedure komt het voorlopig niet.

Door het besluit is de aanleg of verbreding van wegen, de bouw van nieuwe woonwijken en de uitbreiding van veehouderijen taboe in de buurt van natuurgebieden. De projecten kunnen alleen doorgaan als er compensatie wordt gevonden voor de extra uitstoot van stikstof die het gevolg is van die projecten. ABN Amro becijferde dat de bouw 14 miljard euro aan omzet kan mislopen door het ‘stikstofbesluit’. Bam-topman Van Wingerden zei niet te weten of dat bedrag klopt. Bam kijkt of er projecten die nu niet kunnen doorgaan, maar waarop Bam zich wel had willen inschrijven.

Lees ook:

Het streven naar schone lucht kost de bouwsector miljarden

Door de ‘stikstofuitspraak’ loopt de bouwsector 14 miljard euro omzet misbecijfert ABN Amro. De wegenbouw wordt hard geraakt: 43 procent van alle projecten is in het geding.

Een plopper als voet van de windmolen

Hoe dieper de zee, hoe duurder de bouw van windmolens buitengaats. Bouwbedrijf Bam heeft een oplossing.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden