AnalyseStikstofimpasse

Van taxibot tot boer uitkopen: wat kan de luchtvaart doen tegen stikstofuitstoot?

Beeld Louman & Friso

Ook de Nederlandse luchtvaart moet haar steentje bijdragen aan de oplossing van het stikstofprobleem, stelde de commissie Remkes deze week. Maar hoe? 

Schoner vliegen

De luchtvaart is al langer bezig de emissie van CO2 te verkleinen, maar maatregelen die leiden tot minder uitstoot van CO2 hebben niet per se hetzelfde effect op stikstofoxiden. Neem duurzame biobrandstof. De luchtvaartsector gaat vanaf 2022 in een fabriek in Groningen duurzame vliegtuigbrandstof produceren. Als het gaat om CO2 kan dit een verschil gaan maken, als is het klein. Maar in het geval van stikstofoxiden is het compleet onduidelijk of biokerosine kan helpen, zo blijkt uit een rapport van adviesbureau CE Delft uit 2017.

Wat vliegmaatschappijen wel kunnen doen is hun vloot vernieuwen met schonere vliegtuigen die minder stikstofoxiden uitstoten. Schiphol kan dit stimuleren door vliegtuigen met vieze motoren nog meer luchthavengelden te laten betalen dan nu al gebeurt.

Een andere optie is het luchtruim slimmer indelen (minder omwegen) én slimmer gebruiken, door bijvoorbeeld milieuvriendelijke en brandstofefficiënte landingsprocedures te stimuleren. Dit kan substantieel bijdragen aan de reductie van stikstofemissie, aldus de commissie-Remkes. Aan zo’n herindeling van het luchtruim wordt gewerkt. 

Beeld Louman & Friso

Elektrisch vliegen en taxiën

Vooralsnog is elektrisch vliegen met grote passagiersvliegtuigen iets van de hele verre toekomst, omdat accu’s daarvoor te zwaar zijn. Iets haalbaarder lijkt het om vliegtuigen te verplaatsen over het vliegveld door ze voort te trekken met elektrische wagentjes, zogeheten taxibots. Dit elektrisch taxiën zou flink wat stikstof kunnen schelen, maar staat nog in de kinderschoenen. Tot dusver wordt het alleen nog in New Delhi gedaan. Schiphol gaat maart dit jaar een eerste test doen, vertelde topman Dick Benschop eind vorig jaar. Maar zelfs als elektrisch taxiën uitvoerig is getest, is het de vraag hoe snel het kan worden opgeschaald. Vooralsnog gaat elektrisch taxiën namelijk nog een stuk langzamer dan wanneer een vliegtuig zelf over de luchthaven rijdt. Op het drukke Schiphol zou dat een grote impact hebben op het vluchtschema.

Stoppen met groeien

De regering wil het huidige vliegplafond van 500.000 vliegbewegingen in stappen verhogen naar 540.000, maar die groei moet wel eerst worden verdiend. Als de regering dit serieus meent, kan dit ook betekenen dat Schiphol de komende jaren niet groeit om extra stikstofuitstoot te voorkomen.

Het ligt ook voor de hand om nog eens kritisch naar de opening van Lelystad Airport te kijken. Milieuclubs en omwonenden zijn al enige tijd bezig om de politieke steun voor de opening van deze vakantieluchthaven af te breken. Met succes, want D66 en ChristenUnie zijn allang niet meer enthousiast over het openen van Lelystad Airport. En ook het CDA heeft twijfels. De VVD en ook de luchtvaartsector zelf willen wel graag dat Lelystad opengaat. De kans wordt steeds groter dat een ­volgend kabinet de knoop gaat doorhakken.

Beeld Louman & Friso

Minder uitstoot op de grond

Schiphol is al hard op weg om de eigen grondgebonden activiteiten (dus los van het vliegverkeer) emissievrij te krijgen. In de huidige situatie bedraagt de stikstofemissie van deze activiteiten nog maar 1,7 procent van de totale uitstoot van Schiphol. Er valt dus niet meer veel te winnen, constateert de commissie-Remkes.

Ook is Schiphol al bezig om de emissies van het wegverkeer van en naar Schiphol terug te brengen, onder meer via elektrische taxi’s en bussen. Toch valt hier nog wel veel reductie te realiseren, aangezien het wegverkeer naar de luchthaven maar liefst 30 procent van de totale emissies bedraagt. Hierbij kunnen betere treinverbindingen en het doortrekken van de Noord-Zuidlijn naar Schiphol van betekenis zijn.

Een andere mogelijkheid die de luchtvaart heeft om de stikstofuitstoot terug te brengen is door het zogeheten extern salderen. Schiphol betaalt dan een boer om zijn bedrijf te beëindigen, waarbij de luchthaven de ruimte die er is vrijgekomen om stikstof uit te stoten overneemt van de betreffende boer. Het is nog onduidelijk of Schiphol hier iets voor voelt. 

Lees ook: 

Krimpen in de luchtvaart is opeens geen taboe meer

Altijd dook er weer ruimte op om Schiphol verder te laten groeien. Nu is dat automatisme doorbroken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden