Arbeidsrechten

Vakbonden vinden dat arbeidsmigranten in slachthuizen vaste contracten moeten krijgen

Slachterij Midden-Nederland in Twello.  Beeld ANP
Slachterij Midden-Nederland in Twello.Beeld ANP

Flexwerkers in de slachthuizen moeten een vast contract krijgen, vinden vakbonden FNV en CNV. Sectororganisatie COV kan daar niks mee: ‘Vaak willen mensen niet eens een vaste aanstelling’.

Monotoon werk, onzekere roosters, cao-afspraken die niet worden nageleefd en vakbonden die niet welkom zijn op de werkvloer. Er gaat nogal wat mis op het gebied van arbeidsrechten in de Nederlandse slachthuizen, schrijven FNV en CNV in een gepeperde brief aan minister Wouter Koolmees van sociale zaken en werkgelegenheid. Zij willen dat hij slachterijen verplicht om werknemers in vaste dienst te nemen. Nu wordt het overgrote deel van het personeel – veelal arbeidsmigranten uit Oost-Europa – via uitzendbureaus ingehuurd.

“Het is de flexibele arbeidsmarkt op zijn allerlelijkst”, vindt FNV-vicevoorzitter Kitty Jong. Ze benadrukt dat arbeidsmigranten vaak afhankelijk zijn van hun uitzendbureau, dat zowel werk als huisvesting en verzekering regelt. De drempel om de baas aan te spreken op onveilige arbeidsomstandigheden, is daardoor hoog. “We horen verhalen van mensen die netjes met dieren willen omgaan. Maar als dat extra tijd kost, staat er een leidinggevende die zegt: ‘Werk eens door, de band gaat niet langzamer draaien’.”

Niet welkom op de vloer

Jong stelt dat de boel vaak snel op orde wordt gebracht als de inspectie langskomt. “Wij krijgen in overleggen filmpjes te zien van hoe keurig het gaat. Maar controleren kunnen we het niet, want als bonden zijn we op de vloer nooit welkom.”

Het vertrouwen in gesprekken met de sector is tot het nulpunt gedaald. Dat blijkt al uit de laatste zinnen van de vakbondsbrief, tot besluit van het pleidooi om alle flexwerkers in vaste dienst te nemen. “Dit moet bij wet geregeld worden. Het heeft geen zin om dit bij sociale partners neer te leggen. In deze sector verandert er alleen iets als werk- en opdrachtgevers worden gedwongen.”

Vast contract in Duitsland verplicht

Zo’n verplichting tot een vast contract kan snel en makkelijk worden vastgelegd, stellen FNV en CNV. In Duitsland is die maatregel al van kracht, volgend op corona-uitbraken in slachthuizen. “Die situatie is niet te vergelijken met die in Nederland”, stelt een woordvoerder van brancheorganisatie COV. “We hebben het hier veel beter geregeld. In Nederland vallen alle flexwerkers gewoon onder de cao.”

Een cao waar bedrijven zich volgens de vakbonden bijzonder weinig van aantrekken. De COV weerspreekt dat: “Laat ze eerst eens met een zaak komen. Met dit soort generieke beschuldigingen kunnen we niks.” Een verplichte vaste aanstelling ziet de sector niet zitten. “Veel migranten zijn hier om tijdelijk in Nederland te werken, omdat ze hier beter verdienen dan in hun thuisland. Maar ze zitten helemaal niet op een vast contract te wachten.”

Aanjaagteam van Roemer

Ook in Nederland kampten slachterijen met besmettingen bij het personeel. Het leidde in een aantal gevallen tot tijdelijke sluiting van slachthuizen. Dat vormde de directe aanleiding voor minister Koolmees om een ‘Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten’ in te stellen, onder leiding van oud-SP-leider Emile Roemer. Hij wees in zijn rapport ook op de afhankelijkheidspositie waarin arbeidsmigranten verkeren. Als een flexwerker zijn baan verliest, verloopt vaak ook zijn huurcontract, dat via het uitzendbureau loopt. Bovendien drong Roemer sterk aan op regulering van de uitzendbranche, waar hij een wildgroei aan soms ook malafide bureaus constateerde.

Op het gebied van huisvesting geeft de COV aan dat er een forse opgave ligt. Maar van misstanden bij uitzendbureaus is wat de woordvoerder betreft geen sprake. “We werken alleen met gecertificeerde bureaus”, benadrukt hij. Overigens zegt een certificaat niet alles: Roemer constateerde óók bij gecertificeerde bedrijven misstanden. Zo arresteerde de politie vorig jaar de manager van een Gelders uitzendbureau na mishandeling van een Roemeense arbeidsmigrant.

Voor een volgend kabinet

Koolmees en landbouwminister Carola Schouten voerden vorige maand al een gesprek met vakbonden, slachterijen en dierenwelzijnsorganisaties. Dat bracht partijen niet nader tot elkaar. Naar aanleiding van het rapport van Roemer werkt Koolmees wel aan verbetering, zegt een woordvoerder van het ministerie. Zo is de registratie van arbeidsmigranten verbeterd. “Alleen de echt grote beslissingen, zoals het opnieuw inrichten van het uitzendstelsel, zijn voor een volgend kabinet.”

Lees ook:

Advies aan kabinet: geef mensen die gebruik maken van malafide uitzendbureaus een fikse boete

Een apk-keuring voor uitzendbureaus moet Oost-Europese arbeidskrachten behoeden voor onzekerheid, uitbuiting en onmenselijke situaties. Dat adviseert het aanjaagteam van Emile Roemer dat is opgericht om arbeidsmigranten te beschermen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden