Verduurzaming

Vakbonden: Rijk moet Hoogovens helpen om sneller te vergroenen

Een beeld van het Hoogovens-complex in IJmuiden. De staalproducent behoort tot de grootste CO2-uitstoters van Nederland. Beeld Getty Images
Een beeld van het Hoogovens-complex in IJmuiden. De staalproducent behoort tot de grootste CO2-uitstoters van Nederland.Beeld Getty Images

Met hulp van de overheid zou staalmaker Hoogovens eerder milieuvriendelijker kunnen produceren.

Hoogovens kan snel vergroenen. Maar dan moet er rap veel geld in het staalbedrijf worden geïnvesteerd. Omdat Tata Steel, de huidige eigenaar, dat hoogstwaarschijnlijk niet zal doen, moet de overheid bijspringen. Dat is redelijk, zo stellen de vakbonden in een plan dat ze vrijdag presenteerden, omdat Hoogovens na die investeringen schoner zal produceren en de regio IJmond minder overlast zal ondervinden van de staalproducent.

Kern van het vakbondsplan is het versneld vervangen van twee grote installaties, een hoogoven en een cokes- en gasfabriek die nu voor relatief veel vervuiling zorgen: niet alleen van het broeikasgas CO2, maar ook van fijnstof. Die installaties moeten in 2025 zijn vervangen door nieuwe die draaien op stroom (die van windparken wordt betrokken), op aardgas, en vanaf 2030 op waterstof. Kolen zijn in die installaties dan overbodig en aardgas is dat vanaf 2030 ook. De bonden ramen de kosten van die operatie op 1,4 miljard euro. Na 2030 moeten ook de andere hoogoven en de andere cokes- en gasfabriek van Hoogovens door nieuwe worden vervangen.

Haalbaarheid onderzoeken

De bonden willen dat een onafhankelijke partij gaat onderzoeken of deze plannen haalbaar zijn. Met die suggestie stemde de directie van Tata Steel Nederland, nog altijd de officiële benaming van Hoogovens, vrijdag in.

In de vergroeningsplannen die de directie zelf tot nu toe ontvouwde, krijgt de huidige hoogoven 6 een ingrijpende opknapbeurt en is er een belangrijke rol weggelegd voor het opvangen en onder de grond opslaan van CO2 – in jargon heet dat: CCS (carbon capture and storage). Ook op die manier kan de uitstoot van het broeikasgas worden beperkt. De directie kwam eind december ook met extra maatregelen om de stank en de uitstoot van vervuilende stoffen te beperken.

Zo blijven de installaties op fossiele brandstoffen draaien

De bonden stellen dat de CCS-techniek duur is (3 miljard euro) en de uitstoot van andere vervuilende stoffen niet indamt. Daarbij is het een tijdelijke oplossing: Hoogovens’ installaties blijven dan immers langer op fossiele brandstoffen draaien, terwijl het uiteindelijk de bedoeling is om ‘fossielloos’ staal te gaan maken.

FNV-bestuurder Roel Berghuis benadrukte bij de presentatie van het vakbondsplan dat er voor de opvang en opslag van CO2 ook veel overheidssubsidie nodig is. Dat geld kan in zijn ogen beter gebruikt worden voor verduurzaming van de staalproductie. Het is dan wel nodig dat de huidige subsidieregeling voor CCS wordt veranderd. Hij hoopt dat de Tweede Kamer deze kwestie op 10 juni zal bespreken.

Een van de grootste CO2-uitstoters

Hoogovens (9000 werknemers, circa 30.000 banen bij toeleveranciers in Nederland) is nu nog een van de grootste CO2-uitstoters van Nederland en zorgt geregeld voor overlast in IJmuiden en omgeving. In de regio IJmond komen gezondheidsklachten vaker voor dan elders in Nederland; het aantal mensen met chronische hartklachten, longkwalen en diabetes is er ook groter, bleek onlangs uit (nog niet definitieve) resultaten van een onderzoek van het RIVM.

Ook als de directie van Tata Steel Nederland zich in het vakbondsplan zou kunnen vinden, is het zeer onzeker of het ook zal worden uitgevoerd. Tata Steel wil eigenlijk van zijn Europese poot af. Een verkoop van het Nederlandse deel aan het Zweedse SSAB liep begin dit jaar spaak, omdat aandeelhouders van dat bedrijf zich tegen de koop verzetten. Dat deden ze, naar verluidt, onder meer omdat zij de kosten voor de vergroening van Hoogovens te hoog vonden.

Lees ook:

Tata Steel trekt 300 miljoen euro uit om stank en de uitstoot van vervuilende stoffen te beperken

Het bedrijf zegt met de nieuwe maatregelen tegemoet te komen aan de wensen van de provincie Noord-Holland. Die betitelde een milieuplan dat Tata Steel vorig jaar presenteerde als ‘teleurstellend.’

Zweden zeggen nej tegen Hoogovens. Wie wil het Nederlandse staalbedrijf nu hebben?

Het Zweedse SSAB ziet toch af van de koop van Hoogovens. Aan wie moet het Indiase Tata zijn Nederlandse staalfabriek nu verkopen?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden