Kandidatenverkenner

UWV-manager Astrid Hendriks legt uit hoe de onlinekaartenbak mislukte

Astrid Hendriks, landelijk manager banenafspraak bij UWV Beeld UWV

De kandidatenverkenner moest een belangrijk instrument worden om meer mensen met een arbeidsbeperking in contact te laten komen met werkgevers. Dat is niet gelukt. Astrid Hendriks, landelijk UWV-manager banenafspraak, licht toe hoe dat kan.

Het UWV zat best wel met een probleem in 2015, toen de overheid opeens de deuren van de sociale werkplaatsen dicht deed en besloot dat mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt zo veel mogelijk moeten werken bij reguliere werkgevers. Als bedrijven en overheden niet voldoende mensen zouden aannemen, dreigde een straf. Dus de werkgevers belden massaal naar het UWV met de vraag ‘heb je iemand uit de doelgroep voor me?’

Maar in de jaren ervoor had Den Haag de geldkraan voor het UWV steeds een beetje dichter gedraaid. Het klantencontact leed daaronder. Steeds meer moest digitaal. En nu opeens moest het UWV een blik klanten opentrekken. Dat kon ze niet. Heel veel informatie over de kandidaten ontbreekt. Toch eiste toenmalig staatssecretaris Jetta Klijnsma van sociale zaken dat het UWV en gemeenten inzichtelijk zouden maken wie de mensen met een arbeidsbeperking zijn.

Het werd de kandidatenverkenner, een onlinekaartenbak, waar Klijnsma veel van verwachtte. Eind 2016 zei ze in Het Financieele Dagblad: “Werkgevers kunnen nu direct en doelgericht zoeken in het aanbod van gemotiveerde kandidaten”. Dat moet bedrijven helpen om in tien jaar tijd 125.000 mensen met een handicap of aandoening aan te nemen, zoals afgesproken in de zogeheten Banenafspraak: een afspraak tussen politiek, vakbonden en werkgevers. Er staan nu ruim 150.000 mensen in de kandidatenverkenner, maar heel veel informatie over hen ontbreekt. 

Hoe kan het dat zo veel informatie ontbreekt? Basisgegevens van uitkeringsgerechtigden horen toch gewoon in de computer te staan? Astrid Hendriks, landelijk UWV-manager banenafspraak, legt uit: “Veel jonggehandicapten krijgen met achttien jaar een Wajonguitkering. Dan is school vaak nog niet klaar, dus wordt het ook nog niet ingevuld. Ook is besloten dat jongeren die van het praktijkonderwijs komen rechtstreeks in de doelgroep komen zonder dat iemand ze spreekt, en dan zijn dus ook niet de gegevens ingevuld. Dan zijn er nog mensen die bijvoorbeeld in een kliniek zitten of een behandeling ondergaan; bij hen weten we de afstand tot de arbeidsmarkt niet. Die kunnen we pas beoordelen als ze daar klaar zijn.”

De data voor de verkenner komen voor een groot deel rechtstreeks uit Sonar, het landelijke klantvolgsysteem van het UWV, waarin arbeidsdeskundigen van het UWV noteren wat ze van uitkeringsgerechtigden weten. Dat systeem wordt ook gebruikt voor het monitoren van de dienstverlening en reïntegratie aan mensen met bijvoorbeeld een Wajonguitkering. Die reïntegratie lukt toch ook niet als je niet weet wat iemand kan? Hendriks: “Daar ga ik niet over”.

Worden deze jongeren wel begeleid? “Wie we helpen met het vinden van werk, is wel een kwestie van prioriteiten stellen. De jonggehandicapten van voor 2010 hadden en hebben bijvoorbeeld geen verplichting om passend werk te accepteren. Dan is het contact met deze groep ook minder. En dan kan het dat ze een ander telefoonnummer hebben of dat andere omstandigheden zijn veranderd – zoals hun medische situatie – zonder dat wij dat weten.”

Op de vraag aan Hendriks of we even samen kunnen kijken in de ­onlinekaartenbak naar de geanonimiseerde gegevens van de uitkeringsgerechtigden, zegt ze niet in het systeem te kunnen. “Ik ben geen werkgever, alleen werkgevers kunnen inloggen.” Maar Hendriks is wel landelijk manager banenafspraak, dan is het toch handig om zelf te kunnen kijken of een instrument doet wat gewenst is? “Ik krijg screenshots en sheets van collega’s waarop ik zie hoe het eruitziet.”

De manager grasduint dus zelf nooit in de data, en ondertussen is er ook bijna geen werkgever meer die de kandidatenverkenner gebruikt. Dit jaar hebben slechts 54 bedrijven, vooral intermediairs, kandidaten geselecteerd. Hendriks: “Wat nu blijkt, is dat werkgevers liever naar een werkgeversservicepunt in de regio gaan omdat je daar een gesprek kan voeren. Daar kan je praten over verwachtingen, daar kunnen UWV’ers voorlichting geven.”

Want, benadrukt Hendriks, het is een moeilijke doelgroep om aan het werk te helpen. “Er bellen weleens werkgevers met de opdracht ‘doe mij een directiesecretaresse uit de doelgroep’. Veel werkgevers hebben geen idee wat erbij komt kijken om iemand met een beperking op de werkvloer te hebben. Er is veel begeleiding nodig.”

Maar het lukt inmiddels mooi wel, zegt ze trots. “Het belangrijkste is dat we voor liggen op de doelstelling.” Eind 2018 waren er al bijna 52.000 extra banen gerealiseerd. Eind dit jaar moeten er 55.000 banen voor mensen met een beperking zijn. “Dat gaat lukken, ook zonder instrument.” Helemaal stoppen dan maar met de kandidatenverkenner? “Nee, dat hoeft niet. Ik geloof in én, én, én.”

Lees ook: 

Data uitkeringsgerechtigden ontbreken massaal bij UWV

De kandidatenverkenner van UWV –‘een online personeelsbank’- werkt niet. Het UWV heeft van veel mensen met een arbeidsbeperking in deze databank geen informatie. En er komen nauwelijks mensen via deze kandidatenverkenner aan een baan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden