Initiatiefwet

Unilever verhuist niet als spoedwet GroenLinks het haalt

Beeld REUTERS

Nadat eerder de voorgenomen verhuizing van Unilever naar Nederland niet doorging, dreigt nu ook het vertrek naar het Verenigd Koninkrijk te verzanden. Een wetsvoorstel van GroenLinks zou het bedrijf 11 miljard euro gaan kosten. 

Het voornemen van Unilever om een volledig Brits bedrijf te worden gaat mogelijk niet door. De verhuizing van het hoofdkantoor wordt afgeblazen als een initiatiefwetsvoorstel van GroenLinks voor een eindafrekening voor vertrekkende multinationals in zijn voorgestelde vorm wordt ingevoerd. Dat laat het bedrijf maandag weten in documenten die ter voorbereiding van de verhuizing aan de aandeelhouders zijn gestuurd.

Unilever is nu nog een gedeeld Brits en Nederlands bedrijf, maar het wil van die structuur af. Een eerder voornemen om het hoofdkantoor in Nederland te plaatsen ging niet door omdat het kabinet afzag van het afschaffen van de dividendbelasting. Vervolgens kondigde het bedrijf aan dit najaar volledig Brits te willen worden. In september moeten de aandeelhouders van het bedrijf over die plannen gaan stemmen. Als zij instemmen zou Unilever op 22 november volledig Brits moeten worden.

Extra belastingaanslag: 11 miljard euro

Volgens Unilever leidt het wetsvoorstel van GroenLinks ertoe dat het bedrijf een extra belastingaanslag van zo’n 11 miljard euro kan verwachten als de verhuizing wel doorgaat. Het doorzetten van die plannen zou dan ‘niet de belangen van Unilever, zijn aandeelhouders en andere belanghebbenden dienen’.

Tegelijkertijd gaat Unilever ervan uit dat het zover niet zal komen. De juridisch adviseurs van het bedrijf hebben laten weten dat het wetsvoorstel in strijd zou zijn met internationale juridische verplichtingen die Nederland is aangegaan. Unilever stelt dat de voorgenomen wet in strijd is met het EU-verdrag, het Brits-Nederlandse belastingverdrag en zelfs het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

De Raad van State is aan zet

Een belangrijke rol is nu weggelegd voor de Raad van State, een onafhankelijk adviesorgaan dat de regering adviseert over wetgeving. Volgens Tweede Kamerlid Bart Snels van GroenLinks, initiatiefnemer van het wetsvoorstel, kan dat advies er mogelijk de komende weken al komen. Als de Raad van State geen strijdigheid ziet met het internationaal recht, ligt de weg vrij voor de Tweede en Eerste Kamer om de wet te behandelen en in te voeren. Bij de aankondiging vorige maand lieten zowel oppositie- als coalitiepartijen al weten enthousiast te zijn over het voorstel om een eindafrekening in te voeren.

Snels reageert verheugd op de aankondiging van Unilever: “Dit was precies de bedoeling van het voorstel voor deze spoedwet. Hoewel we vinden dat een eindafrekening gerechtvaardigd zou zijn als een bedrijf als Unilever vertrekt, is het ook een ultieme poging om het bedrijf en zijn aandeelhouders op andere gedachten te brengen en in Nederland te blijven. Dat is gelukt, want als de wet wordt aangenomen blijven ze.”

Sms-je aan Rutte

Het wetsvoorstel van GroenLinks is erop gericht om bedrijven die verhuizen naar een land zonder dividendbelasting een eindafrekening te presenteren. Nu dragen aandeelhouders van het bedrijf nog dividendbelasting af aan de Belastingdienst, maar als de verhuizing zou doorgaan komt daar een einde aan. Het Verenigd Koninkrijk kent namelijk geen dividendbelasting. Bij de aankondiging van de wet zei Snels al dat bedrijven ‘al jaren profiteren van de goede Nederlandse voorzieningen, de infrastructuur en het onderwijs’. “Dan vind ik het redelijk dat zij over de winsten die ze daarmee hebben opgebouwd, afrekenen als ze om fiscale redenen besluiten hun hoofdkantoor te verplaatsen.”

Unilever speelde eerder een hoofdrol in de plannen van het kabinet om de dividendbelasting af te schaffen. Premier Rutte gaf dat voornemen pas op nadat Unilever had laten weten de verhuizing van het hoofdkantoor naar Rotterdam niet door te zetten. De dividendbelasting levert jaarlijks zo’n 2 miljard euro op, waarvan een groot deel afkomstig is van Unilever en Shell. Beide bedrijven lobbyden jarenlang achter de schermen om de belasting afgeschaft te krijgen, maar het voornemen stuitte op grote maatschappelijke en politieke onvrede.

Lees ook:

Wetsvoorstel moet Unilever en Shell in Nederland houden

Een aanpassing in de wet op de dividendbelasting zou de plannen van Unilever, en mogelijk Shell, om te verhuizen naar het Verenigd Koninkrijk weleens kunnen dwarsbomen. Het initiatief van GroenLinks legt een miljardenclaim op de bedrijven als ze vertrekken.

Hoe Kamerlid Bart Snels (GroenLinks) een leidende rol kreeg bij de aanpak van belastingontwijking in Nederland

Het werk van de 150 Tweede Kamerleden gaat de laatste fase in voor de verkiezingen van maart 2021. Wie van hen vallen op? Trouw spreekt deze zomer met volksvertegenwoordigers, die eruit springen door spitwerk, hun uitspraken of eigen wetgeving.

De afschaffing van de dividendbelasting is van de baan, en dat is pijnlijk voor Rutte

Rutte verdedigde de afschaffing van de dividendbelasting tegen de klippen op. Nu gaat die vrijwel zeker niet door. Een pijnlijke nederlaag.

Een oplossing voor Shell

Toen olieconcern Shell in 2004 wilde fuseren, zat de Nederlandse dividendbelasting het concern flink in de weg. Het bedrijf kreeg toestemming van de Belastingdienst voor een constructie om de heffing deels via een trust op Jersey te ontwijken. Maar mocht de fiscus die afspraak wel maken?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden