Hooggerechtshof

Unilever op weg naar Londen met dreigende ‘eindheffing’ boven haar hoofd

Het Unilever-kantoor in Rotterdam.Beeld EPA

Over tien dagen zit Unilever bij het Hooggerechtshof in Londen om te vragen of het bedrijf volledig Brits mag worden.

Het Brits-Nederlandse Unilever heeft nog maar tien dagen voor één van de belangrijkste beslissingen uit haar recente geschiedenis. De was- en levensmiddelengigant heeft nu nog twee hoofdkantoren, een in Londen en een in Rotterdam, maar wil af van dat schisma. Op 2 november zit het bestuur daarom bij het Brits Hooggerechtshof met een simpele vraag: mogen wij toestemming om volledig Brits te worden? Wetende dat de Nederlandse Tweede Kamer zich dan nog moet gaan uitspreken over een spoedwet om het bedrijf hier te houden. Een wet die de aandeelhouders van het vertrekkende Unilever opscheept met een ‘verhuisheffing’ van miljarden euro’s.

De spoedwet komt uit de koker van GroenLinks-Kamerlid Bart Snels, die de verhuizing van het hoofdkantoor ziet als een manier om belasting te ontwijken. Unilever besloot het hoofdkantoor naar Londen te verplaatsen nadat Nederland, een vurige lobby ten spijt, vasthoudt aan zijn dividendtaks. Met zijn wet wil Snels nu een soort ‘eindafrekening’ invoeren voor bedrijven die vertrekken naar landen waar die dividendheffing niet bestaat, zoals Groot-Brittannië.

Unilever berekende afgelopen zomer dat die eindafrekening de aandeelhouders op termijn weleens zo'n 11 miljard euro kan gaan kosten. En meldde daaruit volgend dat de verhuizing niet doorgaat als de wet er komt. Vóór 2 november, de dag van de Hooggerechtshofzitting, is dat echter nog niet duidelijk. Unilever moet de verhuisbeslissing in die zin een beetje blind nemen.

In strijd met verdragen en wetgeving

“Wij houden het nieuws en de ontwikkelingen rond de spoedwet zoveel mogelijk in de gaten in aanloop naar de zitting”, zegt topman Alan Jope tijdens een persconferentie naar aanleiding van de bedrijfsresultaten over het derde kwartaal. “En dan moeten we tegen die tijd een zo zorgvuldig mogelijke beslissing maken.” 

Jope zegt twee vooraanstaande Nederlandse advocatenkantoren te hebben ingeschakeld om te bekijken of de spoedwet juridisch eigenlijk wel houdbaar is, en een derde advocatenfirma die het advies van die eerste twee dan weer beoordeelde. Die drie kantoren keken er volgens hem ongeveer hetzelfde tegenaan: de wet, zoals die nu op tafel ligt, is in strijd met verschillende bilaterale belastingverdragen, Europese wetgeving én het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Ook de Raad van State liet eerder deze maand niet veel over van de juridische houdbaarheid. Daarvan zei Snels dat de kabinetsadviseur zijn wet op sommige punten niet goed geïnterpreteerd had. Na enige amendementen leverde hij hem vervolgens in bij de Tweede Kamer. Wanneer die erover oordeelt is nog niet duidelijk, wel dat het geen verloren zaak is voor Snels. Zowel oppositie- als coalitiepartijen staan open voor het idee om vertrekkende bedrijven een eindrekening op te leggen, bleek deze zomer.

Overigens noemt topman Jope het ‘onverantwoord van de pers’ om te spreken van een vertrek uit Nederland, omdat er fysiek niets verandert. “Alle banen blijven daar gewoon intact, net als onze investeringen, de beursnotering aan de AEX in Amsterdam en ons voedselonderzoek in Wageningen.” Onlangs stemde zowel de Britse als Nederlandse aandeelhouders massaal in met het verhuisplan.

Onverwacht mooi kwartaal voor Unilever

Met dank aan consumenten die veel voedsel en schoonmaakmiddelen in huis blijven halen tijdens de coronacrisis, kon Unilever donderdag relatief goede kwartaalcijfers melden. Ja, de omzet daalde wat (naar 12,9 miljard euro), maar dat lag vooral aan wisselkoerseffecten. Corrigeer je dit, dan was er een omzetstijging van 4,4 procent vergeleken met dezelfde periode in 2019. Vooral in Noord-Amerika sloegen consumenten beduidend meer eten en drinken in voor in huis. Schoonmaakmiddelen zijn ook populair tijdens een wereldwijde virusuitbraak. Tegelijkertijd wist Unilever juist minder producten te slijten aan de horeca. Die zat dan ook deels op slot in veel westerse landen. Door dat ‘horeca-effect’ vielen de verkoopcijfers in Europa wat tegen.

Lees ook:

Zes vragen en antwoorden over Unilevers keuze voor Engeland

Na meer dan drie jaar studeren en delibereren, is Unilever er uit. Het negentig jaar oude Nederlands-Britse concern wordt Brits. Volgens de directie is het besluit vooral juridisch van aard en kan Unilever nu sneller aan- en verkopen doen. Waarschijnlijk reikt de betekenis verder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden