Geuroverlast

Uitkoopregeling moet stankoverlast van varkens beperken

Varkens lopen buiten bij een varkenshouderij in Bathmen. Beeld ANP

Varkensboeren die hun bedrijf willen opgeven, komen binnenkort in aanmerking voor een vergoeding. De regeling is bedoeld om de geuroverlast terug te brengen in veedichte gebieden.

Nederland maakt werk van een ‘warme sanering’ van de varkensstapel. Ondernemers die met hun varkenshouderij zijn gevestigd in zogeheten veedichte gebieden kunnen binnenkort een vergoeding krijgen als ze ermee ophouden. Op die manier moet de geuroverlast worden ingeperkt. Dat maakt het ministerie van landbouw, natuur en voedselkwaliteit (LNV) vrijdag bekend. Veruit de meeste varkenshouders zijn te vinden in het oosten van de provincie Noord-Brabant en in delen van Limburg, Gelderland en Overijssel. In de directe omgeving van gebieden met een hoge veedichtheid wonen ruim 200.000 mensen.

“In het regeerakkoord is afgesproken met name de geuroverlast van de varkenshouderij in die gebieden in te perken”, zegt een woordvoerder van het ministerie. Dat kan alleen als er minder varkens zijn. Daarom is er 180 miljoen euro beschikbaar om de noodzakelijke krimp van de sector te bekostigen. Boeren die hebben besloten met hun varkenshouderij te stoppen, kunnen zich straks melden bij het ministerie om in aanmerking te komen voor de nieuwe compensatieregeling. “Wij helpen ze dan financieel met een marktconforme vergoeding voor hun varkensrechten en een vergoeding voor het waardeverlies van hun stallen”, aldus de woordvoerder van LNV.

Uitbreiden is nauwelijks mogelijk

Varkenshouders die volgens metingen de meeste geuroverlast veroorzaken komen als eerste in aanmerking voor de regeling, die volgens het ministerie los staat van de huidige stikstofimpasse. Sinds de Raad van State eind mei oordeelde dat de Nederlandse aanpak van stikstofuitstoot de natuur onvoldoende bescherming biedt, zijn vele duizenden projecten op het gebied van woning- en wegenbouw in de wacht gezet. Met de stikstofuitspraak is ook het uitbreiden van een boerenbedrijf dat grenst aan beschermd natuurgebied nauwelijks mogelijk. “Wij zijn al ver voor de uitspraak van de Raad van State met deze regeling bezig”, zegt de woordvoerder van het ministerie. “Al ligt er op termijn wel degelijk een relatie met stikstof. Waar minder varkens zijn, is immers minder uitstoot.”

Het ministerie verwacht dat de nieuwe saneringsregeling ervoor zorgt dat het aantal varkens in Nederland met 7 tot 10 procent afneemt. Onderzoek onder varkenshouders laat zien dat zo’n 33 procent van hen overweegt het bedrijf te sluiten als daar een aantrekkelijke vergoeding tegenover staat. Nu al is het zo dat de sector iedere tien jaar ongeveer halveert. 

Er zijn nu ruim 12 miljoen varkens, waarvan bijna 1 miljoen zeugen (moederdieren) die ieder jaarlijks dertig nakomelingen produceren. Als de correctie voor sterfte is meegerekend, produceert de Nederlandse varkenssector ongeveer 25,5 miljoen dieren per jaar. Daarvan worden 15,5 miljoen in Nederland geslacht. De overige 10 miljoen wordt als big of slachtvarken geëxporteerd. Uiteindelijk gaat ongeveer 70 procent van de varkens die in Nederland worden geboren de grens over, waarmee Nederland goed is voor 8 procent van de Europese varkensproductie. Als naast het vlees ook de staart, de poten en het bloed van varkens worden meegeteld, exporteert Nederland varkens naar honderd landen.

Lees ook:

Ministerie laat de varkensboeren in verbijstering achter

Voor een platteland zonder geuroverlast hebben boeren best wat over, maar er zijn grenzen, aldus Ingrid Jansen, voorzitter van de Producenten Organisatie Varkenshouderij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden