Klarna

Uitgesteld betalen voor onlinespullen is ook in Nederland in opmars

Het pand van het Zweedse Klarna op het Rokin in Amsterdam.Beeld Jean-Pierre Jans

Geen geld om online tien jurkjes te kopen waarvan je er negen terug wilt sturen? De Zweedse betaaldienst Klarna schiet de betalingen graag voor.

Online spullen bestellen en pas achteraf betalen. Een paar procent van de Nederlandse onlineshoppers doet dat en hun aantal neemt snel toe. Een van de bedrijven die achteraf betalen mogelijk maken, is het Zweedse Klarna, dat onlangs een kantoor betrok op het Rokin in Amsterdam. Volgens sommige financiële deskundigen is het bedrijf 4 miljard euro waard. Enigszins omstreden is het bedrijf ook.

Hoe werkt Klarna? Bij het afrekenen van online-aankopen is steeds vaker de mogelijkheid om niet alleen direct (via bijvoorbeeld iDeal) maar ook om later te betalen. Klanten kunnen thuis alles passen, terugsturen wat niet bevalt en binnen dertig dagen betalen voor wat ze houden. Of spullen kopen waar ze nog geen geld voor hebben. Klarna betaalt de leverancier, de klant betaalt Klarna later. Klarna’s concurrenten, zoals AfterPay of het Rotterdamse Billink, werken ook zo.

Voor gebruikers kost dit niets extra. Ze sluiten in principe geen lening af en betalen geen transactiekosten of rente. Klarna verdient zijn geld hoofdzakelijk aan de leveranciers van de spullen: winkels als H&M, Zara en Ikea betalen de later-betaaldiensten, want het gebruik ervan levert meer bestellingen op. Daarnaast verdient Klarna aan boetes wanneer klanten toch te laat betalen. En (vooral buiten Nederland) aan rente op termijnbetalingen.

Achteraf betalen is in opmars in Nederland, blijkt uit de eCommerce Monitor. Terwijl creditcards minder populair worden, betaalden Nederlanders in 2019 bijvoorbeeld ruim 70 procent vaker met Klarna dan in 2018. Die groei zet door in 2020. Het aantal webshops waar naast iDeal ook met Klarna betaald kan worden neemt ook toe: van 10.000 in september 2019 tot ruim 15.000 nu. 

Beeld Thijs van Dalen

Vooral bij de aanschaf van lifestyleproducten en kleding is achteraf betalen populair. De dienst wordt door aanzienlijk meer vrouwen dan mannen gebruikt. En hoewel bijna de helft van de gebruikers tussen de 18 en 35 jaar oud is, groeit sinds de coronacrisis vooral de groep 60-plussers, laat het bedrijf weten. Wereldwijd worden dagelijks 1 miljoen transacties via het platform gedaan.

Onomstreden is Klarna niet. Want verleidt achteraf betalen mensen niet tot aankopen waar ze eigenlijk geen geld voor hebben? PayPlan, een Brits adviesbureau voor mensen met schulden, meldde dat bij 73 procent van de in problemen verkerende Britten tussen de 18 en 43 jaar koop-nu-betaal-later-programma’s bijdroegen aan hun schulden.

Hoogleraar gedragswetenschappen Rick van Baaren van de Radboud Universiteit is kritisch over dit type betaaldiensten. Hij doet onderzoek naar de manieren waarop bedrijven consumenten proberen te beïnvloeden. “Als je normaal een aankoop doet, voel je het plezier van de aanschaf, maar ook de pijn van het verliezen van geld.” Zo’n uitgestelde betaling stelt die pijn uit “waardoor het aantrekkelijk wordt meer spullen te kopen dan je eigenlijk nodig hebt”.

Ook stelt Van Baaren dat mensen waarde hechten aan spullen die ze al in huis hebben gehaald, en ze deze dus minder snel terugsturen. Vooral voor jongeren kan dit gevaarlijk zijn. “Zeker als achteraf betalen de standaardoptie is en dus wordt aangemoedigd.”

Wilko Klaassen, Nederlandse baas bij KlarnaBeeld Klarna

Toch lijkt het met de financiële schade onder Nederlandse Klarna-klanten mee te vallen. Klarna heeft als risicodrager belang bij strenge betaallimieten, benadrukt Wilko Klaassen, directeur van Klarna voor Nederland, België en Frankrijk. Op basis van onlinedata – zoals leeftijd en eerdere uitgaven – wordt van elke klant ingeschat hoeveel die te besteden heeft. Bij twijfel kiezen de algoritmes eerder voor een voorzichtige betaallimiet van 100 of 500 euro dan voor betaalproblemen achteraf. “Incassobureaus worden aan ons niet rijk.”

Klachten van Nederlandse gebruikers op consumentensite Klacht.nl gaan inderdaad zelden over schulden. Vaker zijn klanten boos dat ze niet met Klarna kunnen of mogen betalen – wellicht door de (te) voorzichtige dataprofilering. Daarnaast gaan Nederlanders beter met hun financiën om dan Britten, zegt Klaassen, waardoor hij verwacht dat jongeren hier minder snel in de problemen komen.

Flinke verliezen voor Klarna in de eerste helft van 2020

In 2017 boekte het bedrijf een winst van bijna 35 miljoen euro, in 2018 jaar was dat ruim 10 miljoen. In 2019 was er voor het eerst sinds de oprichting in 2005 sprake van een verlies, van ruim 100 miljoen euro, hoewel de omzet dat jaar met 31 procent steeg, tot bijna 700 miljoen euro. Volgens Klarna kwam het voornamelijk door het uitbreiden in en naar andere landen. Maar in de eerste helft van 2020 boekte Klarna plots een verlies dat bijna zeven keer groter was dan dat van de eerste helft van 2019. Deels is dat geld dat vroeg in de crisis opzij is gezet voor mogelijke coronaschade, verzekert Klaassen. Maar deels zijn het ook klanten die niet terug (kunnen) betalen – wat ook in Nederland ‘een uitdaging’ is. Het bedrijf wil geen cijfers geven. 

Lees ook: 

Het nieuwe shoppen: niet meer betalen in de winkel, maar achteraf via internetbankieren

Betalen hoeft niet meer in de winkel, maar mag ook achteraf. Dat kan naar verwachting in steeds meer winkels. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden