Een zogenoemde Tiko Pro werft nieuwe gebruikers voor het digitale platform Tiko in de Keniaanse nederzetting Mathare vlak bij Nairobi. Dit platform wil het welzijn van jonge vrouwen verbeteren en geeft bijvoorbeeld zwangere vrouwen een beloning als ze zich laten controleren in een kliniek. Tiko is van de Nederlandse organisatie Triggerise en wordt gesteund door de Nederlandse overheid.

Digitaal platform

Triggerise is het Uber van het ontwikkelingswerk

Een zogenoemde Tiko Pro werft nieuwe gebruikers voor het digitale platform Tiko in de Keniaanse nederzetting Mathare vlak bij Nairobi. Dit platform wil het welzijn van jonge vrouwen verbeteren en geeft bijvoorbeeld zwangere vrouwen een beloning als ze zich laten controleren in een kliniek. Tiko is van de Nederlandse organisatie Triggerise en wordt gesteund door de Nederlandse overheid.Beeld Triggerise

De Nederlandse organisatie Triggerise verbindt jonge vrouwen in ontwikkelingslanden met hulpverleners via een digitaal platform. De digitale aanpak biedt allerlei voordelen.

Hans Nauta

Het valt niet mee voor ontwikkelingswerkers om in een stad zoals Addis Abeba in Ethiopië – 5 miljoen inwoners – tieners en jonge vrouwen te bereiken aan de onderkant van de maatschappij, en ze op grote schaal te koppelen aan deskundigen op het gebied van seksualiteit, zwangerschapszorg of kindergeneeskunde.

Toch kan Marco Gerritsen, voormalig tropenarts voor meerdere hulporganisaties en nu beleidsmedewerker van de Nederlandse ambassade in Ethiopië, op zijn computerscherm zien hoeveel vrouwen de pil zijn gaan halen, een zwangerschapscontrole of een hiv-test hebben gehad. De cijfers zijn anoniem en hoogst actueel.

Dat is te danken aan het digitale platform van ontwikkelingsorganisatie Triggerise, een in Nederland gevestigde stichting. Vrouwen die zich aansluiten bij het Tiko-platform van Triggerise worden gestimuleerd om gezonde diensten af te nemen. Ze kunnen met korting of gratis naar een kliniek, of krijgen condooms of maandverband.

Triggerise bedingt kortingen of legt het verschil bij, met financiële hulp van donoren. Sinds 2014 heeft het Nederlandse ministerie van buitenlandse zaken Triggerise gesteund met opgeteld 14,5 miljoen euro, laat de organisatie weten.

Duwtjes in de juiste richting

“We proberen vrouwen tussen de 15 en 35 jaar met informatie en kleine duwtjes aan te zetten tot gedrag waarvan we weten dat het hun gezondheid ten goede komt”, zegt Gerritsen. “Voor een zwangere vrouw is het bijvoorbeeld verstandig om vier keer op zwangerschapscontrole te komen.” Andere doelen zijn het voorkomen van ongewenste tienerzwangerschappen of het verminderen van schooluitval door gebrek aan maandverband.

Gerritsen kan precies volgen hoe het loopt en noemt de data zeer waardevol. De Nederlandse overheid weet als donateur namelijk precies hoe effectief het platform is, zegt hij. “Bij veel ontwikkelingsprojecten is het lastig om dat al tijdens de uitvoering te bepalen.”

Tijd om door te groeien

Triggerise is een soort Uber of een Tripadvisor voor het ontwikkelingswerk, zegt mede-oprichter Richard Matikanya op kantoor in de Keniaanse hoofdstad Nairobi. Om uit te leggen hoe zijn organisatie werkt, verwijst hij meermalen naar techbedrijven die klanten en dienstverleners samenbrengen op een platform. Net zoals Triggerise doet.

Richard Matikanya van Triggerise. ‘Dankzij de data die we verzamelen, kunnen we onze aanpak bijsturen als er te veel vrouwen afhaken. Dan sturen we bijvoorbeeld extra berichtjes: Denk om je afspraak’. Beeld
Richard Matikanya van Triggerise. ‘Dankzij de data die we verzamelen, kunnen we onze aanpak bijsturen als er te veel vrouwen afhaken. Dan sturen we bijvoorbeeld extra berichtjes: Denk om je afspraak’.

De status van start-up is Triggerise ontgroeid. Sinds de oprichting in 2014 heeft het anderhalf miljoen mensen bereikt in India en Afrikaanse landen zoals Ethiopië, Kenia, Congo en Zuid-Afrika. Nu is het tijd om door te groeien, en een schenking van de Postcodeloterij van 1,5 miljoen euro moet daarbij helpen. “Triggerise gebruikt technologie en inzichten uit de gedragstheorie om jonge meisjes te motiveren om positief gedrag aan te leren. De aanpak is modern en aantoonbaar impactvol”, zegt een woordvoerder van de Postcodeloterij daarover.

Ook voor Triggerise zijn de data handig. Matikanya: “We kunnen bijvoorbeeld bijsturen als we zien dat gebruikers na drie afspraken afhaken. Dan sturen we extra berichtjes: ‘Denk om je afspraak, het is belangrijk’.

Beloningen

Het Tiko-systeem werkt met beloningen. “Gebruikers kunnen met een sms-code laten weten dat ze bij een bepaalde kliniek zijn”, zegt Gerritsen. “In ruil daarvoor krijgen ze punten, de virtuele Tiko-munt, die ze bij de apotheek, in een winkel of een kapsalon kunnen uitgeven. Na afloop kunnen ze de kliniek beoordelen en die scores zijn voor andere gebruikers te zien.”

Dankzij het mobieltje heeft Triggerise een directe relatie met mensen die hulp kunnen gebruiken. Ook kan Triggerise het eigen aanbod aanpassen nu het platform draait. “Zoals Uber niet alleen transport maar ook voedsel aanbiedt, zo zijn wij ook diensten aan het toevoegen. Zoals onlinetrainingen voor een grotere kans op werk. We kijken naar de behoeften van jonge vrouwen”, zegt Matikanya.

Geen winst

Een groot verschil met de techbedrijven is er ook, namelijk dat Triggerise geen winst wil maken. En dat de opslag van persoonsgegevens beperkt is, zegt Matikanya. Zo wordt de naam van de gebruiker niet bewaard.

“We hebben de eis gesteld dat Triggerise moet voldoen aan de minimumeisen van de Europese privacyregels”, zegt Gerritsen. “Ze scoren nu een voldoende maar kunnen nog beter. Gebruikers moeten bijvoorbeeld toegang kunnen krijgen tot de eigen data. Dat is een verbeterpunt.”

Triggerise houdt rekening met laaggeletterden door veel met spraakberichten te werken. Het systeem is ook geschikt voor mensen zonder mobieltje. Die kunnen hun punten verzilveren met een pasje, de Tiko-kaart.

Een stimulans voor de lokale winkelier

Het spreekt Gerritsen aan dat het platform de lokale economie stimuleert. “Donoren zoals wij komen vaak met oplossingen die de lokale markt verstoren. Als wij gratis condooms aanbieden bij een kliniek, kan de nabijgelegen detailhandel die niet meer verkopen. In plaats daarvan betrekt Triggerise de lokale winkeliers en micro-ondernemers.”

Die micro-ondernemers zijn de vrouwen die nieuwe leden zoeken voor het Tiko-platform. Tiko Pro’s heten ze en ook zij verdienen Tiko-punten. Daarmee kunnen ze goederen inkopen bij de groothandel en die weer doorverkopen. “Sommige Tiko Pro’s in Kenia verdienen daar 50 euro per maand mee, een aanzienlijk bedrag waarmee ze bijvoorbeeld hun kinderen naar school sturen”, zegt Matikanya.

Gerritsen: “Het voelt beter dat zij het geld krijgen, dan dat we een transportbedrijf betalen om spullen bij een gezondheidscentrum af te leveren”.

Lees ook:

Handig, die Uber-app in Afrika. Maar: ‘Nederlandse Uber-gebruikers zijn in Nigeria praktisch onverzekerd’

Uber mikt op een wereldwijd publiek en zegt dat passagiers overal zijn verzekerd. Maar als er dan daadwerkelijk een ongeluk gebeurt, blijkt de dekking zeer beperkt te zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden