Cacaohandel

Tony’s Chocolonely pleit voor wet die eerlijke cacaohandel afdwingt

Een cacaoboer in Toumodi, Ivoorkust.Beeld Reuters

In Ghana en Ivoorkust werken 1,56 miljoen kinderen op cacaoplantages. Tony’s Chocolonely heeft 221 gevallen van kinderarbeid opgelost. ‘We hebben nog werk te doen.’

Vijftien jaar bestaat Tony’s Chocolonely nu, en nog altijd is de hervorming van de cacao-industrie een proces van de lange adem. Want ja, ze betalen West-Afrikaanse cacaoboeren een premie om de armoede te verminderen. Maar tegelijkertijd treft ook Tony’s Chocolonely zelf nog honderden gevallen van kinderarbeid aan in de productieketen.

Tony’s publiceerde donderdagavond het verslag over 2019-2020 tijdens een online evenement voor de ‘Serieuze Vrienden’ – de 65.000 liefhebbers die zich aan het bedrijf hebben verbonden. De reep die zijn naam dankt aan schrijver Roald Dahl en programmamaker Teun van de Keuken, is in Nederland een commercieel succes. Tony’s heeft 16,5 procent van de chocoladerepenmarkt in handen en 8 procent van de totale chocolademarkt in supermarkten en winkels. Ondanks klanten in de VS, Duitsland en Groot-Brittannië is Tony’s internationaal nog een kleine speler tussen cacaoreuzen.

Programma tegen kinderarbeid

De meeste cacao komt uit Ivoorkust en Ghana. In beide West-Afrikaanse landen heeft Tony’s een programma tegen kinderarbeid bij de coöperaties waarmee het samenwerkt. Afgelopen jaar zijn daarvoor 7264 huishoudens thuis bezocht en 12.819 kinderen geïnterviewd. Zodoende zijn er 387 gevallen van kinderarbeid gevonden en in 221 gevallen is dat probleem opgelost. “We hebben dus nog werk te doen, want alle gevallen moeten worden opgelost”, schrijft Tony’s. Van alle kinderen die Tony’s kent via dit programma, verricht 5 procent kinderarbeid.

Beeld Louman & Friso

De cijfers vallen in het niet bij het totaalbeeld, want in beide landen werken 1,56 miljoen kinderen op cacaoplantages, bleek laatst uit Amerikaans onderzoek gefinancierd door het ministerie van arbeid. Momenteel buigt overigens ook het Hooggerechtshof van de VS zich over de cacao-industrie. Namelijk over de vraag of de ondernemingen Nestlé en Cargill schuldig zijn aan uitbuiting van kindslaven op plantages in Ivoorkust. Die zaak werd al in 2005 aangespannen.

Nog steeds geen fatsoenlijk inkomen

Wat grootschalige armoede, kinderarbeid en ontbossing betreft is de situatie nauwelijks verbeterd ten opzichte van begin deze eeuw, schrijft een internationaal netwerk van vakbonden en ngo’s, waaronder Solidaridad, in de deze week verschenen Cacao Barometer, een tweejaarlijkse evaluatie.

Grote spelers zoals Nestlé, Mars en Mondelez International (Côte d’or, Milka) hebben hun eigen ontwikkelingsprojecten. Toch doen ze niet genoeg, vindt de Barometer. Zelfs chocolademerken met certificering (Fairtrade, UTZ, Rainforest Alliance) kunnen problemen in de cacaoketen niet uitsluiten. Tony’s Chocolonely heeft goed in beeld waar de eigen cacao vandaan komt, en dat is positief. Maar ook met de bonus die Tony’s aan boeren betaalt, hebben die nog geen fatsoenlijk inkomen, aldus de Barometer.

Een chocolade-Opec

Er zijn ook signalen die op verandering wijzen. Zo werken Ivoorkust en Ghana samen om de prijs van cacao op te drijven tot een eerlijker niveau. Een chocolade-Opec, zoals in de olie, zou de positie van productielanden versterken ten opzichte van de consumptielanden. Verder vragen chocoladebedrijven, waaronder Nestlé Nederland, in toenemende mate om wetgeving.

Ook Tony’s Chocolonely pleit voor een wet die bedrijven verplicht om mensenrechtenschendingen in hun bedrijfsvoering aan te pakken. Vrijwilligheid heeft namelijk niet gewerkt. Maar minister Sigrid Kaag van internationale handel en ontwikkelingssamenwerking wil eerst een Europees initiatief afwachten. Volgend jaar zomer moet er meer duidelijk zijn in Brussel.

Lees ook:

Afspraken tussen bedrijven zijn mooi, maar ze helpen niets tegen uitbuiting, geweld en landroof

Nederlands beleid om via convenanten misstanden in wereldwijde productieketens aan te pakken, heeft niet gewerkt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden