NVWA

Toezichthouder NVWA kampt al jaren met tekort aan dierenartsen, kabinet laat onderzoek doen

De NVWA heeft al jaren te maken met een flink tekort aan dierenartsen. Beeld ANP
De NVWA heeft al jaren te maken met een flink tekort aan dierenartsen.Beeld ANP

Er zijn te weinig dierenartsen in Nederland, klinkt het al jaren vanuit het werkveld. Het kabinet laat nu onderzoeken of er meer studenten tot de opleiding diergeneeskunde in Utrecht toegelaten moeten worden.

Wie als leek aan een dierenarts denkt, denkt vermoedelijk al snel aan een vrouw of man die bij een praktijk werkt. Die de pijnlijke achterpoot van een hond onderzoekt, of een uierontsteking bij een koe behandelt. Ook Helena van der Heide redeneerde zo toen ze twintig jaar geleden met de opleiding diergeneeskunde aan de Universiteit Utrecht begon. Maar zij kwam uiteindelijk als toezichthoudend dierenarts bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) terecht.

Wat weinigen weten: de NVWA is met een slordige 400 dierenartsen in dienst een enorme werkgever in de sector. Waar het tekort aan dierenartsen in Nederland zich al jaren flink laat voelen. NVWA-artsen komen bijvoorbeeld bij boerenbedrijven om toe te zien op de omgang met vee. In de haven van Rotterdam om te controleren wat er aan dieren en dierlijke producten wordt in- en uitgevoerd. En ze zien in slachterijen toe op het slachtproces.

Van der Heide werkte zelf een aantal jaren in een kippenslachterij. “Het is op een verjaardag vaak lastig uit te leggen wat daar leuk aan is”, erkent ze. “Maar ik vind het juist een uitdaging omdat je er écht verschil kunt maken. Zelf had ik ook ooit het plaatje in mijn hoofd dat ik een koe beter zou maken. Als NVWA-dierenarts ga ik minder over de situatie van één dier, maar heb ik meer impact op het systeem. Dat past beter bij wat ik leuk vind.”

Ingrijpen bij overtredingen

Toezichthoudend dierenartsen zijn bij slachterijen dagelijks op de werkvloer te vinden. Een bijzondere rol, vindt ook Van der Heide. “Een scheidsrechter op het voetbalveld? Daarmee zou je het kunnen vergelijken, ja. Je probeert er een goede werkverhouding op te bouwen. En een bedrijf in de pro-actieve modus te krijgen, waarbij ze zelf melden als er iets mis gaat en je informeren over hun oplossingen. Maar je bent je ook bewust van je onafhankelijke positie. Bij overtredingen moeten we ingrijpen, handhaving is belangrijk.”

De NVWA heeft de laatste jaren alle moeite om de bezetting op peil te houden. Prioriteiten zijn er altijd meer dan genoeg. Zo komt er steeds meer aandacht voor dierenwelzijn: als er bijvoorbeeld nieuwe regels komen rond veetransporten in de hitte, dan moeten die ook gehandhaafd worden. Daarnaast heeft de brexit grote gevolgen: zonder douane-unie gaat er veel meer tijd zitten in controles van import uit en export naar Groot-Brittannië. De NVWA startte daarom met een Europees programma om nieuwe dierenartsen te werven, en trok in enkele jaren tijd 69 internationale dierenartsen aan. Maar ook nu nog staan er een stuk of 25 vacatures open.

Sectorbreed wordt de laatste jaren steeds vaker aan de bel getrokken over de tekorten. De universiteit Wageningen (WUR) deed daar begin dit jaar al onderzoek naar. De conclusie was – kort gezegd – dat de registratie onvoldoende op orde is om een goed beeld te krijgen. Het aantal opgeleide dierenartsen is weliswaar bekend, maar het is niet duidelijk wie van hen ook daadwerkelijk beschikbaar is voor een baan in de sector.

Numerus fixus verruimd?

Juist dat wil landbouwminister Carola Schouten nu beter in kaart brengen, schreef ze vorige week aan de Tweede Kamer. Daarbij wordt ook bekeken of de zogeheten numerus fixus – het maximaal aantal studenten per jaargang – aan de Faculteit Diergeneeskunde in Utrecht moet worden verruimd. Het zal de tekorten bij de NVWA niet meteen oplossen, al was het maar omdat een opleiding jaren duurt.

Of speelt toch ook mee dat veel aspirant-dierenartsen in eerste instantie óók vooral denken namens een praktijk met een hond of koe aan de slag te gaan? Het zou mee kunnen spelen, aldus Van der Heide, die inmiddels werkt als adviseur bij de NVWA. “Er is ook bij studenten en dierenartsen wel onbekendheid met wat de autoriteit precies doet. Daar proberen we via bijvoorbeeld persoonlijke verhalen op onze vacaturesite een beter beeld van te geven, en ook in de opleiding komt er steeds meer aandacht voor wat de NVWA doet. Maar vacatures zijn echt niet alleen bij ons moeilijk in te vullen: ook bij praktijken zie ik dezelfde vacatures vaak drie, vier keer langskomen.”

Lees ook:

Een kunstheup voor de kat? ‘Bijna alles wat bij mensen kan, kan nu ook bij dieren’

Dierenartsen en -specialisten hebben het druk. Mensen willen het beste voor hun huisdier – inclusief ingewikkelde operaties.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden