Sociale kappers

Therapeutische functie kapsalons en nagelstudio’s wordt gemist: ‘Voor mij is Debbie meer dan een nagelstylist’

Sylvania Blik heeft haar kapsalon Haarfijn in een verzorgingstehuis, haar kapsalon is sinds halverwege december gesloten in verband met de corona maatregelen. Beeld Inge van Mill
Sylvania Blik heeft haar kapsalon Haarfijn in een verzorgingstehuis, haar kapsalon is sinds halverwege december gesloten in verband met de corona maatregelen.Beeld Inge van Mill

Vakbonden vrezen faillissementen bij kapperszaken en nagelsalons. Daarmee verdwijnt niet alleen werkgelegenheid, maar ook de belangrijke sociale rol die deze beroepen vervullen.

Een rotdag gehad op werk? Ruzie thuis? Nagelstyliste Debbie de Vlugt ziet het meteen als een van haar klanten een rotdag heeft gehad. “Oh, kom maar schat, cappuccino met twee suikertjes toch? Ga maar lekker zitten”, zegt ze dan.

Ze weet wel hoe mensen over haar vak denken. Dat stereotype beeld van een nagelstylist met hoogblond haar, die met open mond kauwgom zit te kauwen. Zo’n Truus die niet kan rekenen. Een grote vergissing noemt ze dat beeld. De eigenaresse van nagelsalon D-nails in Voorschoten voelt zich soms net een maatschappelijk werker. “Ik hoor vaak nog eerder van klanten dat ze willen scheiden, ziek of zwanger zijn dan hun eigen partner of familie.”

Vanwege de lockdown is haar zaak dicht en vervallen die gesprekken nu. Een man die vreemdgaat, een kankerdiagnose, een miskraam, een trouwaankondiging, het komt normaal allemaal aan bod in de uur tot anderhalf die een nagelbehandeling in haar salon duurt. De Vlugt heeft vier man personeel en ongeveer driehonderd klanten, 80 procent daarvan komt - zonder lockdown - om de vier weken langs. “Dan zit je een dik uur één op één met iemand te praten, zonder afleiding. En dan leggen ze soms hun hele ziel en zaligheid bloot.”

Intieme informatie

“Hoe dat komt? Het voordeel van een kapper of een nagelstylist is dat ze niet in je directe sociale netwerk zitten, en daardoor voelt het voor veel mensen veiliger om intieme informatie met ze te delen”, legt hoogleraar psychologie Paul van Lange van de Vrije Universiteit Amsterdam uit. “Als je iets aan vrienden of familie vertelt kunnen zij dat weer doorvertellen aan elkaar. De angst voor reputatieschade of conflict bestaat niet of minder bij iemand die je haar of nagels doet. Bovendien zullen mensen zich realiseren dat kappers veel verhalen horen. De kans dat persoonlijke informatie terecht komt in je eigen kring wordt ook daarmee heel klein.”

Kapster Sylviana Blik, van kapperszaak Haarfijn knikt. “Het is een ongeschreven regel in het kappersgebeuren, wat mensen mij vertellen blijft tussen de vier muren van de salon.” Ze heeft vier salons, drie in verpleeghuizen en één in een verzorgingsflat. Al dertig jaar knipt ze mensen tussen de 78 en 104 jaar. “Sommigen komen iedere week. Omdat ze hun haar zelf niet meer kunnen doen, maar ook voor het praatje. Nu ze dicht is, bellen klanten haar op. Lachend: “Ze willen weten hoe het met me gaat, en zeggen dat ik snel weer open moet want hun haar zit voor geen meter.”

Voor de meeste van haar klanten is het kappersbezoek een uitje. “In verzorgingshuizen krijgt je buurvrouw altijd hetzelfde eten en maakt iedereen dezelfde zusters mee. Op een gegeven moment heb je dan behoefte aan een beetje nieuws van buitenaf, dat breng ik met me mee”, zegt Blik.

Je relativeert je eigen standpunten

Even een andere gesprekspartner, volgens Beate Volker, hoogleraar sociale netwerken aan de Universiteit Utrecht, is dat heel belangrijk in coronatijd. “Door de lockdown spreken we vooral mensen in onze eigen bubbel, die hetzelfde doen en denken. Bij de kapper hoor je nog eens iets waar je nooit eerder over hebt nagedacht. Het zet je aan het denken, relativeert je eigen standpunten en dat kan polarisatie tegengaan.”

Volgens Blik is het voor haar klanten ook fijn dat ze tegen iemand kunnen praten van wie ze niet van afhankelijk zijn. “Veel van mijn klanten zijn van mensen afhankelijk voor hun zorg. Door die afhankelijkheidsrelatie praten ze toch wat minder makkelijk met het zorgpersoneel dan met mij. Ik hoor het daarom vaak als eerste als de zuster niet aardig was, het eten niet lekker of als hun zoon een stomme vriendin heeft.”

Lydia Los uit Leiden over haar nagelstyliste Debbie de Vlugt: ‘Ze is meer dan een nagelstylist’

 Voorschoten. Debbie de Vlugt heeft haar nagelsalon Dnails, deze is sinds halverwege december gesloten in verband met de corona maatregelen. Debby maakt een spatscherm in haar winkel schoon.
 Beeld Inge van Mill
Voorschoten. Debbie de Vlugt heeft haar nagelsalon Dnails, deze is sinds halverwege december gesloten in verband met de corona maatregelen. Debby maakt een spatscherm in haar winkel schoon.Beeld Inge van Mill

“Ik kom al vijf jaar elke vier weken bij Debbie om mijn nagels te laten doen. Meestal op donderdagavond. Dan ben ik de laatste klant van de dag en zitten we uiteindelijk nog met z'n tweetjes in de salon. We hebben altijd goede gesprekken en we kunnen verschrikkelijk met elkaar lachen. Dat mis ik wel. Voor mij is Debbie meer dan een nagelstylist. Doordat ik er zo regelmatig kom weet ze veel van me en ze vraagt ook altijd door op dingen waarover ik heb verteld. Een bezoek aan de salon voelt daardoor heel vertrouwd. Ik kijk er altijd naar uit om weer te gaan omdat het me energie geeft. Volgens mij komt dat door die goede gesprekken en het gevoel dat ik echt gezien wordt als mens in plaats van alleen maar als klant.”

Anneke van der Meulen uit Den Haag over haar kapster Sylvania Blik: ‘Ik mis haar verschrikkelijk’

“Ik woon al acht jaar in een aanleunwoning bij het verzorgingshuis, waar de kapsalon van Sylvania zit. Ik heb versleten heupen waardoor ik mijn haar zelf niet meer kan doen. Voor de lockdown ging ik daarom iedere vrijdag naar de kapper, lekker vroeg zodat ik er die dag optimaal profijt van had. Nu ze niet meer mag knippen bel ik haar wel eens op, gewoon om te vragen hoe het met haar gaat. Ik vind het fijn dat we over mooie en moeilijke dingen kunnen praten en dat ze niet bij het zorgpersoneel hoort. Inmiddels ben ik al elf weken niet geknipt en gut, gut, gut, het heeft er wel eens beter uitgezien. Gelukkig laat ik mijn haar nooit verven want ik zie nu steeds meer mensen met gekke uitgroeisels. Hopelijk zit ik snel weer bij Sylvania in de stoel.”

Kappers in de knel ondanks overheidssteun

Veel kapperszaken staan op omvallen vrezen de vakbonden. Volgens Anko, de branchevereniging voor kappers, komt dat doordat veel zaken geen gebruik kunnen maken van de laatste noodsteun van de overheid voor loonkosten en vaste lasten. Woordvoerder Gonny Eussen: “Voor de regeling wordt de omzet in het vierde kwartaal van 2020 vergeleken met de omzet in het vierde kwartaal in 2019. Pas bij een bepaald percentage aan omzetverlies ontvangen ondernemers steun. Veel kappers halen dat percentage niet omdat ze pas op 15 december dicht gingen.” De meesten hebben daardoor over het hele kwartaal gezien net te veel omzet gedraaid. Bovendien hebben veel kappers geen recht op de Tozo - de bijstandsuitkering voor zelfstandigen - vanwege de aangescherpte partnertoets. Eussen: “Verdient de partner net iets boven het minimumloon, dan heeft de ondernemer al geen recht meer op Tozo. Lang verhaal kort: kappers hebben nu niet of nauwelijks recht op steun vanuit het oude pakket en het duurt nog even voor ze van het nieuwe pakket gebruik kunnen maken. Zonder voorschot of eenmalige uitkering gaan ze de eindstreep niet redden.”

Lees ook:

Bij knippen sta je neus aan neus met de klant - toch doen sommige kappers het

Kappers mogen niet meer knippen, maar sommigen doen het stiekem toch.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden