IJmuiden

Tata Steel Europe wordt platgeperst. Wat betekent dat voor de Nederlandse tak?

Een medewerker in een van de hoogovens van Tata Steel in IJmuiden.Beeld Reuters

De eigenaar van Tata Steel Nederland lijdt een enorm verlies. Wat betekent dat voor de banen en de afspraken met de vakbond?

Tata Steel Europe (TSE) heeft 920 miljoen euro verlies gemaakt en het voortbestaan van het bedrijf is in gevaar, schrijft de accountant van PwC in het jaarverslag. De lastige zomermaanden zijn daarbij nog niet eens meegeteld: het gepubliceerde jaarverslag gaat over het boekjaar dat eindigde op 31 maart. Daarin kwam de omzet 12 procent lager uit dan een jaar eerder, doordat zowel de vraag als de marges terugliepen. Verder moest Tata in Groot-Brittannië bijna 300 miljoen euro afschrijven vanwege de slechte vooruitzichten.

TSE, de eigenaar van de staalfabriek in IJmuiden en van Tata Steel UK, heeft extra steun nodig van het moederbedrijf in India om de crisis te kunnen doorstaan, meldt het jaarverslag. Bij Tata Steel Nederland werken negenduizend mensen. In juli spraken vakbond FNV en Tata Steel Nederland af dat er tot 2026 geen gedwongen ontslagen komen, en dat er voorlopig geen onderdelen van Tata Steel Nederland worden verkocht. Wat betekent dit grote verlies voor die overeenkomst? 

“De staalfabriek in IJmuiden is nog gezond en de afspraken blijven staan”, zegt vakbondsbestuurder Roel Berghuis van FNV. “De grote verliezen zijn toegeschreven aan Tata Steel Europe. Daar vallen ook de fabrieken in het Verenigd Koninkrijk onder. Aan de overkant van de Noordzee zit 85 procent van de problemen.” De Britse fabrieken lijden al jaren verliezen. Het Britse Tata Steel heeft om overheidssteun gevraagd, maar volgens de Financial Times zijn die gesprekken stukgelopen.

Het probleem voor Nederland is dat het Indiase moederbedrijf Tata Steel Europe als een geheel ziet, zegt Berghuis. “De angst is dat wij worden meegetrokken in de problemen van het Verenigd Koninkrijk.” Veel Nederlandse werknemers van Tata willen net als de vakbond dat de Nederlandse fabriek zelfstandiger wordt, maar het moederbedrijf heeft daar geen oren naar. 

Schuldenlast

Het nieuwe boekjaar is slecht begonnen: in april, mei en juni viel de vraag naar staal met 20 procent terug, meldt TSE. Vooral in de auto-industrie is de schade door Covid-19 groot. Zowel in Nederland als in Groot-Brittannië heeft Tata Steel een beroep gedaan op overheidsregelingen om bijvoorbeeld werknemers te betalen.

Een positieve ontwikkeling is dat de schuldenlast van het Europese bedrijf vorig jaar flink is teruggebracht, tot bijna 2 miljard euro. Moederbedrijf Tata Steel India heeft leningen aan Tata Steel Europe weggestreept of in aandelen omgezet. Dat scheelt bijna 6 miljard euro.

Toch is de situatie nijpend, schrijft accountancybureau PwC. Het is onzeker of Tata Steel Europe de steun krijgt die het bedrijf nodig heeft. Daardoor kan twijfel ontstaan over het voortbestaan van TSE, zegt de accountant. 

Onrust

Overproductie op de wereldwijde staalmarkt zet de prijzen al jaren onder druk. “Tata Steel Europe wordt platgeperst tussen de druk van stijgende importen en terugvallende vraag”, schrijft het bedrijf in het jaarverslag. China is de grootste staalproducent en krijgt regelmatig het verwijt dat het staal dumpt.

In IJmuiden is het afgelopen jaar 6,8 miljoen ton staal geproduceerd, voor de autoindustrie, de bouw en de verpakkingsindustrie. Ook belandt het staal in batterijen, buizen, koelkasten en fornuizen.

Vorig jaar kondigde Tata Steel Europe een groot bezuinigingsprogramma aan, waardoor geld moest vrijkomen om te investeren. In Nederland en Groot-Brittannië zouden een paar duizend banen verdwijnen. De onrust vergrootte in IJmuiden door het vertrek van Theo Henrar, directeur van Tata Steel Nederland, in mei. Een maand later begonnen de eerste stakingen in 28 jaar, waarmee vakbond FNV enkele beloftes afdwong.

De toekomst van de staalfabriek in IJmuiden wordt pas echt spannend in oktober volgend jaar, denkt Berghuis van FNV. “Tot die tijd gaat de fabriek in Nederland over de eigen geldstroom. Als het moederbedrijf besluit die cashpositie af te pakken, is de kans groot dat er bij problemen in een fabriek elders een greep in de Nederlandse kas wordt gedaan. Dat zou pas echt voor problemen kunnen zorgen.”

Lees ook:

Akkoord bij Tata Steel, stakingen voorbij

De stakingen bij Tata Steel in IJmuiden zijn voorbij. Directie en bonden bereikten een akkoord, waar ze beiden erg tevreden mee zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden