Steunregelingen

Taartenbakker Vera valt door het Tozo-vangnet en krijgt geen cent van de overheid

 Vera Engelbertink probeert haar bedrijf Zoete Kruimels door de coronacrisis te loodsen.  Beeld Herman Engbers
Vera Engelbertink probeert haar bedrijf Zoete Kruimels door de coronacrisis te loodsen.Beeld Herman Engbers

Zo’n 140.000 door de coronacrisis getroffen zelfstandig ondernemers krijgen een Tozo-uitkering. Lang niet iedere zzp’er komt in aanmerking. En dat wringt, merken ook gemeenten die de regeling uitvoeren.

Haar bedrijf mag dan Zoete Kruimels heten, voor Vera Engelbertink uit Oldenzaal is het een behoorlijk zure tijd. Net voor de coronacrisis losbarstte, tekende ze voor een omslag in haar werkzame leven. Ze besloot haar baan als projectmanager op te zeggen en zich te storten op een hobby die steeds meer uit de hand liep: taarten bakken. “Voor mij was het altijd een uitlaatklep, iets wat ik naast het werk deed. Maar ik kwam bij mijn vorige werk een beetje op de wip te zitten. Er was veel vraag naar taarten, en er kwam een karakteristiek pandje in het centrum van Oldenzaal op mijn pad.”

Maar toen kwam corona, en volgde een valse start. “Ik ben niet helemaal dicht, want ik mag wel taarten verkopen. Maar een belangrijk deel van mijn verdienmodel zit in het horecagedeelte, in workshops en in bijvoorbeeld bruiloften. Dat valt allemaal weg.” Gelukkig zijn er dan allerlei steunregelingen, zou je denken. Maar niet voor Engelbertink. Een Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) om de huur van haar winkel te betalen? Kan niet, want dan moet ze aantonen dat haar omzet minder is dan een jaar geleden. Maar ja, toen bestond haar winkel nog niet.

Dan is er altijd nog de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers (Tozo). Die gaat niet naar het bedrijf, maar naar de ondernemer zelf: het inkomen wordt daarbij aangevuld tot het sociaal minimum. De uitkering kent – net als bijvoorbeeld de bijstand – een partnertoets. En omdat Engelbertinks partner een baan heeft, krijgt zij dus geen cent aan steun.

Brief aan kabinet

Daar baalt niet alleen Engelbertink van: ook wethouders Evelien Zinkweg (economische zaken) en Rob Christenhusz (sociale zaken) zitten met de situatie in hun maag. Zij stuurden onlangs met collega’s van negen andere Twentse gemeenten een brief naar het kabinet. Daarin constateren ze dat er te veel ondernemers tussen wal en schip belanden.

Neem die partnertoets. “Die is er ook weer niet voor niks”, schetst Christenhusz. “Want er zijn zzp’ers die zelf geen volledig inkomen uit hun bedrijf halen, maar van wie de partner goed verdient. Maar er zijn óók ondernemers waarvoor Tozo echt een reddingsboei zou zijn, maar die vanwege het werk van hun partner niet in aanmerking komen.”

Juist een gemeente kent de ondernemers om wie het gaat, benadrukt hij. En kan daarom inschatten wat nodig is. “We hebben laatst onderzocht hoe de ontvangers van Tozo ervoor staan. Daarbij geeft de helft aan hulp nodig te hebben als het steunpakket ten einde is: bij een aanpassing in de bedrijfsvoering, of bij begeleiding naar ander werk. De onzekerheid is enorm: en dat zijn dan nog de mensen die nu Tozo krijgen.”

Twentse wethouders willen meer vrijheid

Tegelijkertijd kan de gemeente nu niet veel meer doen dan de regels van het Rijk toepassen. En juist daar willen de Twentse wethouders meer vrijheid. “We hebben als gemeente zicht op onze lokale ondernemers en economie”, benadrukt Zinkweg. Dat Vera Engelbertink door de mazen van het vangnet valt, is in eerste instantie zuur voor haar, aldus de wethouder, maar het treft ook de economie van Oldenzaal.

“We hebben de afgelopen jaren juist hard geïnvesteerd in onze winkelstraten. Die zijn net als in veel andere kleinere steden kwetsbaar: het kost moeite om het centrum leefbaar te houden, met onderscheidende bedrijven. Daar hebben we goede stappen in gezet: een winkel als Zoete Kruimels is daar een mooi voorbeeld van. Het zijn juist dit soort nieuwe pareltjes voor onze binnensteden die straks mogelijk omvallen. Dat zou een groot verlies zijn. Dan willen we als gemeente kunnen zeggen: we passen de Tozo ruimhartig toe, zonder daar achteraf door het Rijk op afgerekend te worden.”

Lees ook:

Aantal bedrijven met coronasteun lijkt weer toe te nemen

Het aantal ondernemers dat een beroep doet op overheidssteun zit weer in de lift. Dat blijkt uit de meest recente cijfers van het ministerie van SZW.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden