Schulden

Studieschuld registreren voorkomt een te hoge hypotheek – en werpt dus drempels op voor starters

Een makelaar ontvangt potentiële kopers. Als zij een studieschuld hebben, valt hun maximale hypotheekbedrag iets lager uit.  Beeld ANP
Een makelaar ontvangt potentiële kopers. Als zij een studieschuld hebben, valt hun maximale hypotheekbedrag iets lager uit.Beeld ANP

Studieschulden registreren om te voorkomen dat jonge huizenkopers een te hoge hypotheek nemen? Niet nodig, vindt het kabinet.

Het is een oude, steeds terugkerende discussie en daarom hoefde het kabinet er waarschijnlijk niet lang over na te denken: informatie over studieschulden toegankelijk maken voor hypotheekverstrekkers, dat gaat niet gebeuren, zeggen meerdere ministers.

Het voorstel kwam deze keer van de Autoriteit Financiële Markten, die toezicht houdt op financiële markten. Laat studieschulden registeren, bijvoorbeeld door het Bureau Krediet Registratie (BKR), bepleitte de AFM, zodat geldverstrekkers er rekening mee kunnen houden bij het bepalen van de hoogte van de hypotheek voor afgestudeerden die een huis willen kopen.

Torenhoge prijzen

Dat is de AFM op een stroom afwijzende reacties komen te staan. Vooral jonge mensen wijzen erop dat zij er als starter toch al nauwelijks tussen komen op de oververhitte woningmarkt. Als ze vanwege hun studieschuld dan ook nog eens een minder hoge hypotheek kunnen krijgen, wordt het nóg moeilijker.

“Het leenstelsel en de huidige woningmarkt zijn op zichzelf al genoeg reden tot zorg”, zei voorzitter Dahran Çoban van studentenorganisatie ISO. “We moeten studenten niet nog verder afrekenen op het feit dat ze moeten lenen voor hun studie.”

Minister Ingrid van Engelshoven (onderwijs) viel haar bij. “Ik herhaal het nog maar een keer: het kabinet vindt het belangrijk dat lenen voor elke student toegankelijk blijft, zodat iedereen kan blijven studeren”, twitterde zij. “Een BKR-registratie van de studieschuld kan een afschrikwekkende werking hebben, dat gaan we dus niet doen.”

Onverantwoord diep in de schulden

Daarmee schuift zij de argumenten van de AFM opzij. 1,4 miljoen mensen hebben een studieschuld, voert die aan, van gemiddeld 13.700 euro. De wet schrijft voor dat hypotheekverstrekkers rekening houden met de verplichtingen die zo’n schuld met zich meebrengt, om te voorkomen dat huizenkopers zich te diep in de schulden steken.

Maar het ontbreekt hypotheekverstrekkers aan middelen om die plicht goed na te leven. Ze moeten hun klanten vragen naar een eventuele studieschuld, maar uit eerder onderzoek is gebleken dat 15 procent van de starters die schuld verzwijgt.

En dat terwijl, vervolgt de AFM, een studieschuld al minder zwaar meeweegt bij het bepalen van de maximale hypotheek dan andere schulden, vanwege de lage rente op studieleningen. Sinds begin dit jaar scheelt een studieschuld van bijvoorbeeld 10.000 euro ongeveer 3000 euro in het maximale hypotheekbedrag.

Het paard achter de wagen

Toch is het begrijpelijk dat starters daartegen te hoop lopen, zegt Martin Hagedoorn van De Hypotheekshop. “Maar hypotheekadviseurs willen zorgen voor verantwoorde leningen, dus hebben zij informatie over studieschulden nodig.”

Huizenkopers die deze informatie verzwijgen, lopen trouwens een risico, waarschuwt Hagedoorn. “Als ze door onvoorziene omstandigheden hun huis moeten verkopen en met een restschuld blijven zitten, kunnen ze geen beroep doen op de Nationale Hypotheekgarantie, die in zulke gevallen bijspringt.”

Minister Van Engelshoven vreest dus vooral de ‘afschrikwekkende werking’, een begrip dat sowieso een grote rol speelt in de discussie over het leenstelsel voor studenten. De kritiek op dat stelsel was van meet af aan dat de angst voor een studieschuld jongeren ervan kan weerhouden te gaan studeren. Die angst wil zij niet aanwakkeren, en ze krijgt daarin steun van minister Hoekstra.

Maar zo span je het paard achter de wagen, reageert het Nibud, dat zich bezighoudt met huishoudinkomens en al vaker advies uitbracht over studieschulden. “Het is logisch om zo’n schuld te registeren, want ook die moet je terugbetalen”, zegt directeur Arjan Vliegenthart. “Als je bang bent dat je jongeren op achterstand zet, moet je iets aan de oorzaak doen, niet aan de manier waarop je dat registreert.”

Lees ook:

Wie nog geen huis bezit, is wellicht voorgoed te laat: ‘We zijn een fuik in gezwommen’

Jonge mensen die nu nog geen eigen huis bezitten, krijgen het lastig. En hun kinderen ook. Alleen wie rijke ouders heeft, redt het nog. Er dreigt een tweedeling, waarschuwt Hans de Geus.

#nietmijnschuld: studenten gaan de straat op tegen leenstelsel

Studenten willen de basisbeurs terug, en compensatie voor het leenstelsel. Deze week voeren ze actie in zes studentensteden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden