Stikstofcrisis

Stikstofpakket van het kabinet redt de Randstad niet uit de bouwimpasse

Beeld ANP

Minder hard rijden op de snelweg levert de Randstad geen extra woningen op. Wordt daar ooit nog weer gebouwd?

Langs natuurgebieden in Utrecht, Zuid- en Noord-Holland, zijn alle bouwplannen onzeker. Als het gaat om oplossingen voor de stikstofcrisis zijn de verschillen tussen de Randstad en de rest van Nederland levensgroot.

In het westen zet de veelbesproken snelheidsmaatregel op snelwegen niet zoveel zoden aan de dijk. De wens om nieuwe woningen te bouwen is er groter dan het aantal 130-wegen dat aangepakt kan worden. 

De snelheidslimiet overdag verlagen van 130 naar 100 kilometer per uur heeft in de rest van Nederland wel degelijk zin, tonen kaartjes van het RIVM. In Oost-Brabant en Twente, om maar twee regio’s te noemen, kan de bouw straks los dankzij de snelheidsmaatregel. 

Beeld Trouw/bron: RIVM

Dat gaat alleen over de snelheidsmaatregel, maar er ligt meer in het verschiet. Zoals aangepast veevoer en het uitkopen van boeren. Met aangepast veevoer scheiden dieren minder stikstof af met hun uitwerpselen. Een ‘warme sanering’ van boeren betekent ook een stikstofreductie, omdat er dan minder dieren zijn.

Met name langs de kust heeft ander veevoer en warme sanering veel zin

Redden die maatregelen de bouw in het westen, waar snelheidsvermindering weinig soelaas biedt? Ook dat heeft het RIVM berekend, en ook die berekeningen heeft het onderzoeksinstituut in kaartjes vervat. Hier doemt een vergelijkbaar beeld op. Juist overal, behálve in de Randstad en dan met name langs de kust, heeft ander veevoer en warme sanering veel zin. Er zijn daar nu eenmaal minder veebedrijven dan in Brabant en Limburg, waar de sanering wel een flinke deuk in de stikstofuitstoot slaat.

Aangepast, minder eiwitrijk veevoer helpt al op wat meer plekken, zelfs tot aan de grenzen van Amsterdam. Maar langs de kust doen ander veevoer en minder boerenbedrijven maar weinig.

Of de drie maatregelen samen wel genoeg zijn om woningen te blijven bouwen in het westen, is nog niet bekend. Een woordvoerder van het RIVM zegt dat er nog geen combinatiekaartje klaarligt. Bovendien zijn dit indicatieve cijfers, en moet alles nog lokaal en concreet doorgerekend worden.

Hoe nu verder?

De deze week gepresenteerde maatregelen om de stikstof terug te brengen, zijn pas de eerste stap om de bouw op gang te helpen. Een noodwet die grote projecten als dijkverzwaringen mogelijk maakt ligt nu nog bij de Raad van State, net als een spoedwet die moet zorgen dat de stikstofplannen snel worden uitgevoerd. Premier Rutte hoopt de wetten snel aan beide Kamers voor te leggen.

In december wil het kabinet met plannen komen voor de langere termijn, waarin maatregelen staan om de veestapel in te krimpen. Ook komt in december een tweede advies van de stikstofcommissie van Johan Remkes, over onder meer de luchtvaart.

Voor 1 december hoopt minister Stientje van Veldhoven (milieu en wonen) met een nieuwe norm te komen voor Pfas, waardoor bouwers weer grond kunnen verplaatsen. Toch is het kabinet er ook dan nog niet. De stikstofuitstoot in Nederland moet misschien wel gehalveerd worden. Te verwachten valt dat dit kabinet nog vaak met aanvullende stikstofplannen komt.

Dat zegt ook Gert Jan van den Born, die namens het Planbureau voor de Leefomgeving meerekende aan wat de stikstofmaatregelen opleveren. Het is nog te vroeg om te zeggen of de Randstad genoeg heeft aan ander veevoer en minder boerenbedrijven, stelt hij.

Voor preciezere uitkomsten is meer tijd nodig

“Deze berekeningen moesten op heel korte termijn geleverd worden, voor preciezere uitkomsten is meer tijd nodig. En het stikstofgehalte hangt in de Randstad van veel dingen af. Van zeescheepvaart, van de hoeveel boeren straks bereid zijn mee te werken aan de sanering. Zelfs van hoe ver de stikstof wordt meegenomen door de westenwind.”

Misschien is de afname van overgewaaide stikstof uit Brabant straks wel groot genoeg voor nieuwe woningen in Den Haag of Leiden. “Dat soort dingen weten we nog niet”, zegt Van den Born.

Branchevereniging Bouwend Nederland is hoe dan ook nog niet tevreden. Nieuw veevoer en saneringen werpen pas eind volgend jaar hun vruchten af, nog los van het feit dat de maatregelen nog langs de Eerste en Tweede Kamer moeten. Voor de korte termijn blijft de belangenclub daarom pleiten voor een drempelwaarde waaronder geen vergunningen nodig zijn.

Lees ook:

De stikstofcrisis is nog lang niet voorbij

Het kabinet presenteert ­woensdagochtend stikstofplannen waarmee de bouwsector vooruit moet kunnen. Daarbij worden taboes ­doorbroken. Maar veel verder dan 2020 reiken de plannen niet.

De natuur gaat van dat schuiven met stikstof niks merken

Iets minder snel rijden, iets meer bouwen. Maar de natuur gaat van dat schuiven met stikstof niks merken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden