Bouwimpasse

Stikstofimpasse kost bouwsector 70.000 banen

Bouwwerkzaamheden aan de Zuidas in Amsterdam. Beeld ANP

Volgens ABN AMRO kost de stikstofimpasse de bouwsector tienduizenden banen. Zzp’ers zijn als eerste de klos.

Als er niet snel een eind komt aan het stikstofdebacle, staan er de komende vijf jaar 70.000 banen op de tocht in de bouw. Dat blijkt uit een vandaag gepubliceerde analyse van het economisch bureau van ABN Amro. Volgens de meest recente cijfers telt de sector zo’n half miljoen banen, wat betekent dat 13 procent van de bouwvakkers binnenkort op straat kan komen te staan.

ABN Amro rekende in augustus al uit dat de bouw de komende jaren 14 miljard euro omzet misloopt nu er geen vergunningen worden verstrekt aan projecten waar stikstof bij vrijkomt. “Wat ik nu heb uitgerekend is hoeveel banen er wegvallen op het moment dat bouwbedrijven die 14 miljard aan omzet missen”, licht sectoreconoom Madeline Buijs toe. De omzetderving treft niet alleen de bouwers van woningen, maar ook die van wegen, bruggen, fabrieken, winkels en kantoren. Die hebben hun werkvoorraad zien slinken sinds de Raad van State eind mei een streep zette door het Nederlandse stikstofbeleid. Sindsdien staan er 18.000 projecten (in de bouw, maar ook in de landbouw en andere sectoren) op losse schroeven.

Zelfstandig ondernemers

Buijs verwacht dat zelfstandige ondernemers als eerste de pijn zullen voelen van de bouwimpasse. Van de 527.000 voltijdsbanen in de sector worden er maar liefst 211.000 vervuld door zelfstandigen. Die boerden in tijden van personeelsschaarste goed en konden fikse tarieven vragen. Maar nu het aantal opdrachten slinkt, loont het niet meer om die dure zzp’ers in te huren voor bouwprojecten. Tenzij die hoge tarieven omlaag gaan.

Charles Verhoef, voorzitter van belangenclub ZZP Bouw, hoort nog niet veel geluiden van knel zittende leden. Maar de voorzitter merkt wel dat er veel angst is voor wat komen gaat. “Zzp’ers vrezen voor weer een crisis. Ze zijn net boven jan en nu dreigt er weer een periode zonder werk aan te komen.” En, zegt Verhoef, deze crisis dreigt ernstiger gevolgen te hebben dan de vorige.

Want ja, de vorige bouwcrisis duurde lang. Maar in de jaren voordat de bouw in 2008 stil kwam te liggen, ging het hartstikke goed. “In die goede jaren bouwden eenmansbedrijven een buffer op. Zo hadden ze een appeltje voor de dorst en konden ze klappen opvangen als ze drie of vier maanden zonder werk zaten. Nu is het zo dat veel zelfstandigen eindelijk weer wat vlees op de botten kunnen kweken. Sommige hebben nog niet eens een buffer en dan ligt de volgende crisis alweer op de loer.”

Tekort aan vakmensen

De belangenvereniging vreest dat wederom duizenden vakmensen de bouw de rug toe zullen keren. Verhoef: “Tijdens de vorige crisis stroomden 200.000 bouwvakkers uit. Maar 120.000 kwamen er uiteindelijk terug. Nog altijd hebben we een tekort aan vakmensen. Mensen zullen de bouw in toenemende mate zien als een sector die onbetrouwbaar is. Je kunt er niet van in je onderhoud voorzien.”

Ook grote partijen in de sector waarschuwen al enige tijd voor een aanstaande bouwcrisis. Afgelopen woensdag nog stipte werkgeversorganisatie VNO NCW in een brief aan Den Haag aan dat er ‘tienduizenden banen’ op het spel staan in de bouw. “Deze crisis kan zelfs erger zijn dan de vorige”, zei directeur Jan Fokkema van de projectontwikkelaarsvereniging Neprom vorige week ook. En branchevereniging Bouwend Nederland zegt signalen binnen te krijgen van bedrijven die op omvallen staan. 

Niet alleen banen staan op het spel, zegt de sector. Ook woningen. Minister Kajsa Ollongren van binnenlandse zaken liet vorig jaar in de Woonagenda optekenen dat er jaarlijks 75.000 woningen uit de grond worden gestampt. Maar door de stikstofimpasse blijft de productie dit jaar op slechts 40.000 woningen steken, rekende Neprom voor. Ook de ambities om gasloos te bouwen en bestaande woningen te verduurzamen komen erdoor in het geding.

Lees ook: 

Bouwsector teleurgesteld in advies commissie-Remkes

Bouwbedrijven hoopten dat de Commissie Remkes met een snelle oplossing kwam voor de impasse waarin ze verkeren. Maar als het aan provincies ligt, komt die oplossing er pas over minimaal een half jaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden