Prognose

Stikstof en Pfas eisen een hogere tol van de economie dan eerder gedacht

Bouwers storten grond op het Malieveld tijdens een ludieke actie tijdens het bouwersprotest. Nu bouwbedrijven minder bouwmaterialen, gereedschappen en materieel zoals tractoren, graafmachines en hijskranen bestellen, remt dat ook de groei van de producenten daarvan.Beeld ANP

De stikstof- en de Pfas-crisis raken de Nederlandse economie harder dan economen tot voor kort hadden voorspeld.

De stikstof- en Pfas-problematiek eisen een hogere tol van de economie dan eerder gedacht, zeggen economen van ABN Amro in een vandaag gepubliceerde prognose. Tot een paar weken terug hield de bank rekening met een economische groei van 1,2 procent in 2020. Maar de recente milieuperikelen snoepen wat van die groei af en leiden tot een prognose van 0,9 procent. “Dat de stikstofcrisis ons groei gaat kosten, zagen we vooral in de bouwsector”, legt senior econoom Nico Klene uit. “Maar ook in andere sectoren kan het effect hebben.”

Eerst was het vooral de handelsoorlog tussen China en de Verenigde Staten die de Nederlandse groei drukte. Dat het kabinet volgend jaar meer geld gaat uittrekken om Nederlanders tot besteden aan te zetten, stemde Klene juist positief en maakte dat hij zijn prognose naar boven wilde bijstellen. Hetzelfde gold voor het feit dat bedrijven in het derde kwartaal beter draaiden dan verwacht. Maar de actuele milieukwesties en vooral het effect daarvan op de bouw gooien roet in het eten. De bouw gaat van 4 procent groei dit jaar naar 2 procent krimp volgend jaar.

Kwetsbare natuur

Voor Klene reden genoeg om zijn voorspelling aan te passen. En die prognose van 0,9 procent kan volgens hem zelfs lager uitvallen. “Het is geen voorspelling van ons, maar ik sluit het niet uit. We weten nu namelijk nog niet hoe groot het effect is van de stikstofcrisis op andere sectoren.”

Het is inmiddels al ruim een half jaar geleden dat de Raad van State het Nederlandse stikstofbeleid afschoot. Voor bouwbedrijven, maar ook voor boeren betekent dat sindsdien vergunningaanvragen spaak lopen of geplande werkzaamheden niet doorgaan als er bij een project te veel stikstof vrijkomt in de nabijheid van kwetsbare natuur. Niet lang na de uitspraak van de Raad van State werd het ‘tijdelijk handelingskader’ voor Pfas van kracht. Deze maatregel van minister Stientje van Veldhoven van milieu en wonen zorgde er volgens bouwbedrijven, baggeraars en andere gravers voor dat in bijna elk schepje grond volgens de geldende nomen te veel van de giftige stoffenreeks Pfas werd aangetroffen. Al de bouwers en gravers klaagden dat hun werkzaamheden stilvielen.

Extra wrang

In de prognose van ABN Amro klinkt het (nog onduidelijke) effect van de twee milieukwesties op andere sectoren dan de bouw al wel goed door. Neem de industrie: leveranciers van bouwmaterialen, gereedschappen en materieel zoals tractoren, graafmachines en hijskranen. Nu bouwbedrijven minder van deze producten bestellen, remt dat ook de groei van de producenten daarvan. Extra wrang, want die werden al geraakt door de handelsoorlog. Sectoreconomen voorspellen dan ook een krimp van 1,5 procent voor de industrie.

Ook in de transport staan vrachtwagens vaker stil nu onder meer bouwbedrijven en baggeraars minder van hun diensten gebruikmaken. De sector blijft groeien, maar met een half procent volgend jaar is dat aanzienlijk minder dan de 1,5 procent van dit jaar. Projectontwikkelaars kampen met woningbouwprojecten die door stilgevallen bouwwerkzaamheden peperduur worden. En de boeren kampen vooral met onzekerheid. Voor hen is nog onduidelijk wat de kabinetsmaatregelen teweegbrengen die ze uit de stikstofcrisis moeten helpen. Dus blijft nog even de vinger op de knip.

ABN Amro noemt de maatregelen van het kabinet om de werkzaamheden op gang te krijgen ‘grillig’ en ‘reactief’. “Het is begrijpelijk dat wordt ingegrepen, maar het grillig aanpassen van de regels maakt ondernemers onzeker”, schrijven de economen in hun prognose.

Lees ook: 

Pfas-crisis? Had nou maar geluisterd naar die wetenschappers

Het ministerie van infrastructuur en waterstaat licht vandaag de versoepelde normering voor de stoffengroep Pfas toe. Die moet vastgelopen baggeraars en bouwers meer lucht geven en faillissementen voorkomen. Maar was de Pfas-crisis ook te voorkomen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden