Impasse of geen impasse?

Stikstof een enorme impact op de bouw? Welnee, zegt ING

De bouwlocatie aan de Zuidas waar een kantoor voor het geneesmiddelenbureau Europees Geneesmiddelen Agentschap (EMA) wordt gebouwd. Beeld ANP

ABN Amro noemde eerder deze week de impact van stikstof en Pfas op de bouw enorm. Volgens ING valt het allemaal wel mee. Waar komt dat verschil vandaan?

Een ontslaggolf die eraan zit te komen? Faillissementen in de bouw? Een heuse bouwcrisis? Ondanks de vele krantenkoppen erover, zorgelijke persberichten van brancheverenigingen en boze bouwers die naar het Haagse Malieveld trokken, ziet Maurice van Santen het allemaal niet gebeuren. Ja, zegt de sectoreconoom van ING, de stikstof- en Pfas-problematiek temperen de groei in de bouw. “Maar ik zie het echt niet allemaal instorten.” Sterker nog: ook volgend jaar verwacht ING dat de sector met een half procent licht groeit.

In de afgelopen tien jaar zijn er niet zoveel woningen gebouwd als in dit jaar, zegt Van Santen. De teller blijft op 31 december naar verwachting steken op 69.000 stuks. Dan het niveau van de bouwproductie. Die is het hoogst sinds de eeuwwisseling. Nog altijd staan bouwbedrijven te springen om goed personeel, ziet Van Santen. En nog altijd is het moeilijk om een klusjesman of een aannemersbedrijf te vinden die in huis even de muren opnieuw wil stuken of de badkamer moet betegelen. “Ik herken me dan ook niet in de verhalen dat er geen paal meer in de grond gaat”, zegt de sectoreconoom.

Van Santen ziet een goed gevulde orderportefeuille, jargon voor: de komende maanden hebben bouwers nog zat werk. Het aantal faillissementen in de sector is amper toegenomen. In oktober was er een lichte stijging, maar in de gisteren gepresenteerde cijfers van november zakte het aantal omgevallen bedrijven weer naar het niveau van september. Ter vergelijking: in 2013 zat het aantal faillissementen in de sector op zo’n 150 stuks. Nu op ongeveer 34 stuks. 

Wegen-, bruggen- en andere infrabouwers hebben het wel zwaar, ziet Van Santen. Die projecten lopen in sommige gevallen langs meerdere beschermde natuurgebieden waar te veel stikstof op neerslaat. Met als gevolg dat projecten vertraging op kunnen lopen. Maar over het algemeen geldt voor de bouw: de impact van de stikstof- en Pfas-problematiek is beperkt, zegt Van Santen.

Hoe anders was de conclusie van ABN Amro eerder deze week. Het economisch bureau van die bank voorspelt voor komend jaar een economische krimp van 2 procent voor de bouw. En die milieuperikelen die de bouw parten spelen hebben ook invloed op de algehele economie.

Die groeit daardoor niet met 1,2 procent, maar met 0,9 procent. Het kabinet poogt weliswaar met verschillende maatregelen de ontstane onrust onder boeren, bouwers en baggeraars terug te dringen. Maar, zeiden de ABN-economen begin deze week, met hun ‘reactieve’ en ‘grillige’ beleid kweken politici alleen maar onzekerheid bij ondernemers. Wat voor minder investeringen zou kunnen zorgen.

Waar zit ‘m het verschil tussen die twee banken in?  In de vergunningverstrekking, zegt ABN-econoom Madeline Buijs. Waar ING verwacht dat het in de woningbouw wel los zal lopen, heeft Buijs zo haar twijfels of woningbouwers komend jaar het aantal vergunningen weer fors zullen zien toenemen.

Want ook voordat de Raad van State de Nederlandse stikstofaanpak afschoot, zagen bouwbedrijven het aantal verleende vergunningen dalen. “Dat had toen met name te maken met een tekort aan capaciteit. Bouwers konden al het werk niet aan. En bij gemeenten zag je dat het best langzaam ging bij het verstrekken van vergunningen. Daar kwam de stikstofproblematiek nog overheen. In augustus daalde het aantal verstrekte vergunningen met 30 procent. Dat is vrij fors.”

Waar de twee sectoreconomen het wel over eens zijn: de stikstof- en Pfas-problematiek is in veel cijfers nog niet terug te zien. Maar of die leidt tot lagere groei (ING) of zelfs een krimp van de sector (ABN Amro), dat moet nog blijken. 

Lees ook: 

Stikstof en Pfas eisen een hogere tol van de economie dan eerder gedacht

De stikstof- en de Pfas-crisis raken de Nederlandse economie harder dan economen tot voor kort hadden voorspeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden