Nieuws Cruiseschepen

Steeds meer cruiseschepen mijden Amsterdam, de sector baalt

Cruiseschip The Pacific Princess eind juli in de haven van Rotterdam. Beeld EPA

Amsterdam wil minder cruiseschepen laten aanmeren. Dat lukt aardig: in 2018 ontving de stad 425.000 toeristen, dit jaar zijn dat er 300.000. De directeur van de cruiseterminal ziet tot zijn leedwezen miljoenen verdampen.

Zeecruises zitten enorm in de lift. Jaarlijks schuiven wereldwijd 24 nieuwe reuzen van de werf het water in. Vroeger betekende 3500 passagiers een groot schip, inmiddels is 6780 gasten het maximum.

Reders springen in op het succes met meer aanleghavens en meer activiteiten aan boord, zoals musicals, ­lasergamen, karten of danslessen. Het jaarlijks groeicijfer van passagiers is gemiddeld 6,6 procent over de afgelopen decennia, van 7 miljoen in 2000 via 18,4 in 2010 naar 27,6 miljoen volgend jaar. Een kwart van die passagiers is Europeaan, maar verreweg de meeste passagiers zijn Amerikanen, gevolgd door Chinezen.

Overal juichen gemeentebesturen, omdat de komst van een cruiseschip de economie vooruit helpt. Maar behalve Venetië, dat deze week een verbod op het aanleggen van cruisesechepen aankondigde, denkt ook Amsterdam daar anders over. Het vorige ­gemeentebestuur begon de drukte in het overvolle historische centrum te bestrijden. Precies het gebied waar om de dag een zeecruiser aan het IJ zijn lading toeristen uitbraakt. Vorig jaar kwamen er 425.686 passagiers per zeecruise naar Amsterdam.

Rederijen verjagen met belasting

De gemeente besloot de Passagiers Terminal Amsterdam (PTA) naar het westen te verplaatsen, in het Noordzeekanaal. Volgend jaar moet het overleg met gemeentes langs dat ­kanaal, provincie, ministerie en Rijkswaterstaat worden afgerond. Daarnaast betalen sinds januari de cruiseschippassagiers die in de stad verblijven 8 euro toeristenbelasting per dag. Hotelgasten betalen immers ook belasting, voor schoonmaak en onderhoud van de infrastructuur.

Die 8 euro per persoon zijn blijkbaar genoeg om de nodige rederijen te verjagen. Volgens PTA-directeur Dick de Graaff kreeg de stad dit jaar 57 annuleringen, en volgend jaar 68. Hij vindt het spijtig dat PTA door de annuleringen vele miljoenen misloopt. Hoe groot de winst was, wil hij niet zeggen. Rotterdam en IJmuiden profiteren, zij ontvangen extra cruisers. Toch blijft Amsterdam in het rijtje ­Europese havens de eerste Nederlandse bestemming, met dit jaar 128 zeecruiseschepen (vorig jaar 180), tegen Rotterdam 108 en IJmuiden 60.

De Graaff wil met PTA de groei hervatten en uitkomen op 250 schepen in 2030: “De potentie voor Amsterdam ligt hoger. Maar wij willen inzetten op schepen die het schoonste zijn of het meeste geld opleveren.”

Dat zijn de cruises die in de stad beginnen en eindigen. Passagiers op die schepen boeken vaak een extra hotelnacht aan land en geven gemiddeld 230 euro uit, tegen 75 euro voor een transitpassagier. Een cruise die in de stad begint, betaalt bovendien zeven tot acht ton euro aan onder andere brandstof, havengeld en terminalkosten. Terwijl een transitschip de regio gemiddeld drie tot vier ton oplevert.

Door het uitwijken van Europese rederijen verdubbelt het aantal Amerikaanse bezoekers dit jaar naar 40 procent. Juist zij hebben de hoofdstad als beginpunt. Dat past mooi in het duurzame profiel, maar De Graaff ziet vooral het aantal schepen en de misgelopen miljoenen.

Cruisepassagiers in Amsterdam: Paul Ritchie (64)

Ritchie stapt rond 18.00 uur als een van de weinige solo-reizigers de hal in van de Passagiers Terminal Amsterdam. De Britse Balmoral – rederij Fred Olsen Cruise Lines, 1400 passagiers, 530 bemanningsleden, vertrekstad Newcastle in Groot-Brittannië – had net een uur de tijd nodig om daar aan te meren.

Ritchie is organist en componist. Hij gaat op bezoek bij vrienden in Amsterdam en Antwerpen. “Morgen bezoek ik het historische orgel in de Oostzijderkerk van Zaandam. Vrienden hebben geregeld dat ik het dan ook kan bespelen.” Wat hem zo trekt aan een zeecruise? “Je wordt negen dagen gevoed en verwend. Soms vlieg ik naar Amsterdam, maar dit is een mooie combinatie met twee steden die ik nog niet ken, namelijk het Franse Honfleur, waarna we de Seine opvaren naar Rouen.” Ritchie is geen debutant. Hij maakte eerder tien à twaalf zeereizen op een cruiseschip.

Cruisepassagiers in Amsterdam: Sharron (65) en John Broadhead (74)

Het echtpaar fluistert dat er veel ouderen aan boord zijn. Ze komen uit Leeds. John: “Sharron houdt niet van de zee. Daarom doen we deze cruise die langs de kust blijft, of door rivieren en kanalen gaat.” Sharron: “’s Nachts op zee slapen we.”

Sinds Johns pensionering in 2010 hebben ze al drie keer een cruise gemaakt, bijvoorbeeld rond Schotland. “Het comfort, je hoeft nergens over na te denken. Het is makkelijk reizen voor mijn benen. Je hoeft niet veel te lopen.” Er is veel te doen, vult Sharron aan: “Er is veel keus uit feesten. ’s Avonds is er op twee tijden een diner met elke keer een show erna. Vanmiddag kon je leren bridgen. En er was een gitarist in de pianobar.” Morgen gaan ze met een hop-on-hop-off bus door de stad en op een rondvaartboot. De kaartjes koop je aan boord. Daarna het Van Gogh Museum: “Dat moet van onze kleinzoon.”

Cruisepassagiers in Amsterdam: Patricia (60+) en Jonathan (65) Taylor

Het echtpaar Taylor, zij was dominee en hij werkte in de IT, gaat vier of vijf keer per jaar op een zeecruise. Dit is misschien wel de 35ste keer. “De kinderen klagen dat we de erfenis opsouperen.” Ze wonen in Barnsley in het graafschap Yorkshire dus voor hen is vertrekhaven Newcastle gunstig.

“Het grote voordeel is dat je maar één keer hoeft uit te pakken. Je wordt overal heen ­gebracht. Als we ergens zijn, ­lopen we veel”, zegt Patricia. Vanwege de 8 euro toeristenbelasting gaat hun volgende cruise naar IJmuiden in plaats van Amsterdam. “Ze hebben het niet gevraagd, anders hadden we bijbetaald.” Deze trip van negen dagen kost hen 5000 pond. Maar dan heb je wel een knal van een kamer. “We kregen een upgrade.” Ze weten dat een cruiseschip vervuilend is. “Maar aan boord zie je geen plastic meer.” Wat ze gaan doen in de stad? “Rijsttafel eten.”

Lees ook:

Cruiseschepen laten de kassa rinkelen in provinciesteden

De populariteit van cruiseschepen blijft stijgen. Waar Amsterdam ze wegkijkt, zijn historische steden als Alkmaar, Hoorn en Medemblik dolblij met de komst van varende toeristen.

Cruise Port Rotterdam vaart wel bij Amsterdamse belasting

Voor het eerst overschrijdt de grootste haven van Europa de grens van honderd luxe passagiersschepen. Om precies te zijn zullen dit jaar 108 cruiseschepen aanmeren aan de Rotterdamse kade

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden