ReportageVeermannen

Stakende veermannen vrezen voor tweedeling door arbeidsreglement

FNV-bestuurder Nuri Alders (op de rug gezien) spreekt de stakende veermannen toe op de pont in Appeltern. Beeld Koen Verheijden
FNV-bestuurder Nuri Alders (op de rug gezien) spreekt de stakende veermannen toe op de pont in Appeltern.Beeld Koen Verheijden

De veermannen op de Maas tussen Gelderland en Noord-Brabant zijn al weken in staking. Zij willen een nieuwe cao. Terwijl hun werkgever, Stichting de Maasveren, van de bemoeienis van vakbond FNV af wil.

Lukas van der Storm

Aan de oever van de Maas bij het Gelderse dorp Appeltern lijkt Noord-Brabant verder weg dan ooit. De dichte mist beneemt bijna alle zicht op het historische stadje Megen, aan de overkant. Dichtbij, maar toch ver weg: het is niet alleen de nevel die de gevoelsmatige afstand vergroot. In de N329, de doorgaande weg die Druten met Oss verbindt, ontbreekt een essentiële schakel.

De pont over de rivier ligt al weken grotendeels voor anker. Net als de vier andere veerboten die Stichting de Maasveren op het lange en brugloze riviergedeelte tussen de A2 bij Den Bosch en de A50 bij Wijchen exploiteert. De reden? Een cao-conflict waarvan het einde nog niet in zicht lijkt.

‘We hoeven geen salarisverhoging’

Een groot deel van de ongeveer dertig veermannen heeft zich op de pont in Appeltern verzameld om het vervolg van de acties door te spreken. Zij stellen geen onrealistische eisen, vinden ze. Sterker nog: ze zijn bereid af te zien van een salarisverhoging die het stichtingsbestuur wél wilde bieden. Maar één ding willen ze onder geen beding: dat de cao wijkt voor een arbeidsreglement, waarbij de werkgever zaken doet met een personeelsvertegenwoordiging; vakbond FNV wordt dan overboord gezet.

“We willen geen tweedeling binnen het personeel”, verduidelijkt Herman van Barneveld, al 33 jaar veerman. Als oudgediende zou hij ook in de toekomst onder de oude cao mogen blijven werken. Maar daar zit ’m de kneep, verduidelijkt FNV-bestuurder Nuri Alders. “Als ze hier straks nieuwe mensen aannemen die onder het arbeidsreglement vallen, krijgen die andere arbeidsvoorwaarden.” Daar komt bij dat een staking als deze over drie jaar heel anders zou kunnen lopen. “Dan zegt de stichting tegen de nieuwe mensen: ‘Jij gaat gewoon varen, want het is jouw conflict niet’.”

De goodwill niet verliezen

De stakende veermannen worstelen met de impasse. Ze hadden afgelopen weekend op een doorbraak gehoopt. Maar een nieuw gesprek bracht een oplossing eerder verder weg dan dichterbij. Staken brengt een risico met zich mee: dat ze de goodwill van morrende klanten verliezen. Mede daarom liggen de boten niet helemaal stil: fietsers en voetgangers mogen naar de overkant. Vooral omdat het onbestaanbaar zou zijn als middelbare scholieren tientallen kilometers om moeten fietsen.

Een brief van het stichtingsbestuur aan omwonenden zet kwaad bloed bij het varend personeel. Daar staat in dat de veermannen gemiddeld 3600 euro per maand verdienen. Volgens de schippers is dat het salaris van de vier ‘voormannen’, terwijl de meesten in de lagere functies zitten. Het heeft zijn weerslag op hoe er in de maatschappij en politiek over het conflict gedacht wordt, merkt Bas van der Voort, Megenaar en SP-raadslid in de gemeente Oss. “In de politiek heerst het beeld dat jullie 3600 euro verdienen en er salaris bij willen hebben”, geeft hij de verzamelde veermannen mee.

Orde op zaken stellen

Toch komt een groot deel van het personeel inclusief de onregelmatigheidstoeslag wel degelijk op zo’n bedrag uit, stelt Jan van Loon van De Maasveren. Hij werd na een conflict binnen de stichting als interim-voorzitter aangesteld, mede om orde op zaken te stellen. “Er was een wens om de organisatie te moderniseren. Een modern arbeidsreglement is daarbij de laatste stap.”

Stichting de Maasveren heeft het al jaren lastig: alleen de pont tussen Megen en Appeltern is rendabel, de andere verbindingen draaien structureel verlies. Met de coronacrisis als extra zetje in de verkeerde richting. Daar komt bij dat de salarissen op de pont aan de hoge kant liggen. “Dat is in het verleden zo gegroeid. Daar kunnen de veermannen niks aan doen. Maar het maakt wel dat we naar een andere vorm zoeken dan de huidige cao.”

Dat een relatief kleine stichting elke twee of drie jaar met FNV moet onderhandelen, is wat Van Loon betreft eigenlijk gek. Over de vorm van een arbeidsreglement valt wat hem betreft best te discussiëren. “We zouden ook kunnen aansluiten bij een bestaande cao, bijvoorbeeld die van het openbaar vervoer.” De stakingen zijn ingrijpend voor de regio, benadrukt hij. “We krijgen er steeds meer negatieve reacties op. Terwijl het allang niet meer over de inhoud gaat, maar over de rol van FNV. Waar gaat het nou om? Om het belang van de passagiers of om het belang om over drie jaar opnieuw te kunnen staken?”

FNV wil dan weer best van de stichting af: de vakbond zou het liefst zien dat de betrokken gemeenten Oss, West Maas en Waal en Maasdriel de exploitatie in eigen hand nemen. “De pontjes zijn ook essentieel”, benadrukt veerman Van Barneveld. “Bij de watersnood in 1995 vormden ze een van de weinige evacuatieroutes.” FNV-voorman Nuri Alders spreekt donderdagavond in bij de gemeenteraad van Oss, die zich over het conflict buigt.

Correctie: In een eerdere versie van dit verhaal stond vermeld dat Appeltern in de Betuwe lag. Dat is niet zo: het dorp ligt in het Land van Maas en Waal.

Lees ook:

Innige band met de slingerende Maas

De Maasdijken moeten worden aangepakt. De dijken met de grootste risico’s eerst. Die tussen Ravenstein en Lith staat hoog op het lijstje. Gelijktijdig ontstaat er meer natuur.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden