Eurozonebegroting

‘Stabilisatie’ in de eurozone? In Den Haag breekt het angstzweet weer uit

Het was woensdag voor allebei de laatste eurogroep-vergadering: Mario Draghi (links) maakt als president van de Europese Centrale Bank plaats voor Christine Lagarde. Eurocommissaris Pierre Moscovici (economische zaken) zwaait per 1 november af, als de nieuwe commissie-Von der Leyen zou moeten aantreden. Beeld EPA

EU-ministers van financiën blijven knutselen aan afgezwakte ‘eurozonebegroting’. Nieuw marathonoverleg verloopt opnieuw stroef.

Je krijgt soms de indruk dat ambtenaren op het Nederlandse ministerie van financiën, minister Wopke Hoekstra voorop, geregeld paniekaanvallen krijgen bij het horen van het woord ‘stabilisatie’. Die doen zich vooral voor als Hoekstra zich opmaakt voor zijn maandelijkse gang naar Brussel, of Luxemburg, zoals woensdag, om met zijn Europese collega’s te praten over technische snufjes die het fundament onder de muntunie steviger – zeg in Den Haag vooral niet: stabieler – moeten maken.

De eurogroep-vergadering in Luxemburg werd weer eens nachtwerk. Vooraf was die neergezet als een beslissende ronde over wat ooit de ‘eurozonebegroting’ heeft geheten. Vreselijk taaie, technische discussies, maar die zijn wel alleszeggend over de politieke en economische richtingenstrijd die ruim twintig jaar na de geboorte van de euro wordt gevoerd tussen de huidige negentien eurolanden.

Tuttut, hoho

Vooral Frankrijk is in de nasleep van de eurocrisis groot pleitbezorger geweest van een eigen begroting voor de eurozone, die als brandweer zou moeten fungeren voor economische brandhaarden in de muntunie. Tuttut, hoho, zo trapte Nederland (en gelijkgezinde landen) al snel op de rem, zo’n instrument zal er wel weer op neerkomen dat wij geld moeten storten op Zuid-Europese rekeningnummers. Als dat de ‘stabilisatie’ is die de Fransen en hun geestverwanten nastreven, ging het hele feest wat Nederland betreft niet door.

Na voorzichtige tussenstapjes in december en juni zou er nu in Lu­xemburg een doorbraak moeten komen in het ‘begrotingsinstrument voor convergentie en concurrentievermogen’ (Bicc), zoals die eurozonebegroting intussen ook wat naam betreft was afgezwakt. “Ik wil het woord stabilisatie niet meer horen”, zoals Hoekstra eind vorig jaar al verzuchtte.

Bij de les blijven

Bij aankomst in Luxemburg maakte de CDA-minister kenbaar dat zijn aandacht geen moment kan verslappen. In al dat technische gehakketak over dat Bicc zouden onder meer Frankrijk, Spanje en Italië de andere landen in slaap kunnen sussen en tóch weer iets stabiliserends in de afspraken weten te wurmen, zo is de Haagse vrees.

“Dit begrotingsinstrument moet ervoor zorgen dat we geld van de Nederlandse belastingbetalers verstandiger gaan uitgeven dan we tot nu toe doen via andere fondsen in de EU-begroting”, aldus Hoekstra. “Maar dit is een dossier waarbij je goed bij de les moet blijven, tot de laatste snik.”

Wat Nederland betreft is het prima als dat Bicc (geschatte omvang: een schamele 17 miljard euro, uitgesmeerd over zeven jaar en negentien landen) een steuntje in de rug wordt voor moderne, intelligente hervormingen in de eurolanden. Maar dan moeten die landen wel zelf meebetalen. En daar zit ’m deels de kneep. Die eigen bijdrage ligt volgens de laatste voorstellen rond de 25 procent. De rest krijgt het land min of meer cadeau, als een soort EU-subsidie.

De messen zijn geslepen

Maar als datzelfde land wordt getroffen door onverwachte economische tegenwind, mag die eigen bijdrage van 25 procent omlaag. Maar met hoeveel? Wat is economische tegenwind? Is die verlaging niet per definitie de stabilisering die het Haagse angstzweet doet uitbreken? De anti-EU-politici die zullen zeggen dat Nederland weer eens door ‘Brussel’ ergens is ingeluisd, hebben de messen al geslepen. Den Haag wil koste wat het kost voorkomen dat andere landen financieel moeten lijden onder andermans tegenwind.

Tegen die politieke achtergrond vond dus de zoveelste marathonvergadering van de ministers plaats. De afloop was woensdagavond laat niet bekend, maar de geluiden in de wandelgangen waren somber.

Afzwaaiend Eurocommissaris en oud-minister Pierre Moscovici (Economische Zaken), uit Frankrijk, klonk bij zijn allerlaatste eurogroep teleurgesteld over het verwachte resultaat. “Dit is niet de eurozonebegroting uit mijn dromen. We moeten blijven werken aan een echte eurozonebegroting, om een echte stabiliseringsfunctie te hebben, met een eigen minister van financiën, gecontroleerd door het Europees Parlement.”

In Den Haag begon menig ooglid te trillen.

Lees ook: 
Het is eindelijk menens met de ‘eurozonebegroting’, die eigenlijk niet meer zo mag heten

De Franse president Macron wilde een eurozonebegroting. Die ‘bazooka’ komt er niet, bleek afgelopen juni al, ook toen tijdens nachtelijk eurogroep-overleg in Luxemburg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden