Geldontwaarding

Spaargeld drijft prijzen op, ook voor wie geen cent te makken heeft

Nederlanders hebben na corona veel spaargeld, maar dat is ongelijk verdeeld. Beeld Hollandse Hoogte
Nederlanders hebben na corona veel spaargeld, maar dat is ongelijk verdeeld.Beeld Hollandse Hoogte

Een van de oorzaken van de toenemende inflatie: we hebben na de coronacrisis veel spaargeld uit te geven. Maar mensen die geen buffer hebben kunnen opbouwen, krijgen net zo goed met stijgende prijzen te maken. En dat knelt, constateert het Nibud.

Lukas van der Storm

De spaarrekening van de gemiddelde Nederland raakte tijdens de coronacrisis goed gevuld. In een tijd dat dure uitstapjes zo goed als onmogelijk waren, potten we met zijn allen 42 miljard euro op, zo becijferde het Centraal Planbureau (CPB) al eens. Een slordige 2500 euro per persoon dus, gepensioneerden en kinderen meegerekend. Een bedrag waarmee je een inflatiegolfje in 2021 best op zou kunnen vangen.

Ware het niet dat al dat extra spaargeld erg ongelijk is verdeeld. Want waar de een gewoon doorbetaald kreeg, zag de ander zijn inkomsten wegvallen. En voor wie van een uitkering of een klein pensioen rondkwam, viel ook in een sobere crisistijd weinig te sparen. “Iedereen is zich tijdens de crisis rot geschrokken”, schetst Arjan Vliegenthart, directeur van budgetinstituut Nibud. “Sommigen, omdat ze zagen hoeveel geld er overblijft als je niets meer uitgeeft in bijvoorbeeld de horeca. Anderen omdat ze merkten hoe precair hun inkomen eigenlijk is.”

De kater van corona

Juist het feit dat er veel geld op spaarrekeningen staat, zorgt nu mede voor inflatie. Gemiddeld genomen hebben we immers veel te besteden. En als de vraag daardoor groeit, drijft dat de prijzen op. “Dat mensen gespaard hebben, kan ik ze natuurlijk niet kwalijk nemen”, aldus Vliegenthart. “Maar het maakt de verschillen tussen rijk en arm nog eens extra duidelijk.” Wie géén spaargeld heeft, heeft nu immers net zo goed met stijgende prijzen te maken. “Dat noem ik de kater van corona.”

Het Nibud becijferde onlangs nog dat alleen al de stijgende energieprijs grote gevolgen kan hebben voor minima. Een alleenstaande in de bijstand in een niet al te goed geïsoleerde jarenzeventigwoning gaat al snel zo’n 40 euro meer betalen. Dat terwijl het bestaansminimum volgens het Nibud eigenlijk al niet voldoet: die vier tientjes komen nog eens bovenop een bestaand structureel gat van 30 euro per maand.

Het is de stapeling van prijsstijgingen die zich juist bij minima al snel doet voelen, benadrukt Vliegenthart. “Als de boodschappen iets duurder worden, is dat één ding. Maar gisteren waren het de energieprijzen, vandaag de boodschappen en morgen de zorgverzekering. Mogelijkheden om een prijsstijging op te vangen door ergens anders op te beknibbelen, zijn er voor lage inkomens eigenlijk niet.”

‘Politiek is aan zet’

De bal om daar iets aan te doen, ligt nadrukkelijk bij de politiek, vindt de Nibud-directeur. “We kunnen met adviezen blijven komen om niet met honger boodschappen te doen, en om goed in de onderste en bovenste schappen te kijken. Maar dat weten deze mensen al. Dit is een ordeningsvraagstuk waarbij de politiek aan zet is.”

Inmiddels ligt er al een behoorlijke stapel adviezen om de kwetsbare positie van mensen in de bijstand én werkenden met lage inkomens te versterken, benadrukt Vliegenthart. “Van ons als Nibud, van het Sociaal en Cultureel Planbureau, van de Sociaal-Economische Raad. Er is nu vooral heel hard een nieuw, missionair kabinet nodig dat werk gaat maken van bestaanszekerheid voor deze kwetsbare groepen.”

Lees ook:

We bulken van het coronaspaargeld. Wat gaan we daarmee doen nu de economie aantrekt?

De economie trekt aan en het consumentenvertrouwen neemt toe. Gaan we ook meer geld uitgeven of zijn we inmiddels gehecht aan ons coronaspaargeld?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden