null Beeld

Spanje

Spaanse bedrijven voelen de gevolgen van de grote uittocht van 2008 nog altijd

Veel Europese landen kampen met personeelstekorten. Hoe lossen zij dat op? Trouw bekijkt het in een aantal Europese landen. Vandaag: Spanje

Jurriaan van Eerten

Op Ibiza biedt het Hard Rock Hotel een bonus van tweehonderd euro voor iedere arbeidskracht die het personeel weet binnen te halen. ‘Vraag het je familie en vrienden. Waar wacht je nog op?!’ staat te lezen op de posters. Het is typerend voor de nood die is ontstaan, nu na twee stille pandemiejaren zoeken toeristen massaal weer de zon en zee van de Spaanse stranden op. De horeca probeert alles om arbeidskrachten aan te trekken.

Net als veel EU-landen kampt Spanje momenteel met fikse personeelstekorten. Er staan honderdduizend vacatures open. Spaanse ondernemers in het toerisme aan de langgerekte stranden zien het somber in voor de komende zomer. Nu al merken ze dat er amper geïnteresseerden aankloppen. Voorheen werd in het voorjaar het ene na het andere cv langsgebracht.

Maar slechte arbeidsvoorwaarden en de lage lonen bij werk in het strandtoerisme maken het voor jonge Spanjaarden interessanter om seizoenswerk elders in Europa te zoeken, waar ook dringend vraag is naar personeel en de lonen flink hoger. Dat is dus wat je ziet: een Spanjaard gaat in Amsterdam koffie schenken, een Nederlander niet aan de Costa Brava.

Toeristen genieten van de zon op het Spaanse eiland Ibiza. Op de achtergrond onder meer het Hard Rock Hotel Ibiza. Beeld Getty Images
Toeristen genieten van de zon op het Spaanse eiland Ibiza. Op de achtergrond onder meer het Hard Rock Hotel Ibiza.Beeld Getty Images

Hoogste jeugdwerkloosheid

Opmerkelijk genoeg heeft Spanje tegelijk te maken met de hoogste jeugdwerkloosheid van de Unie. Praktisch één op de drie jongeren tot 25 jaar oud zit thuis, vaak ook nog eens met een bul van de universiteit. Kenners van de arbeidsmarkt waarschuwen al jaren dat in Spanje een fikse kloof ontstaat tussen opleiding en vraag: te weinig jongeren volgen beroepsopleidingen. Dat schept vooral problemen voor de bouw. Elektriciens, metselaars, loodgieters: er is allemaal tekort aan.

De topman van uitzendbureau Adecco Group, Javier Blasco, legt de schuld vooral bij de overheid, die niet genoeg aanstuurt op praktische opleidingen maar te veel mikt op hoogopgeleid werk en een verder gedigitaliseerde toekomst. Hun beleid ‘is pure sciencefiction, een wereld die niets te maken heeft met de arbeidsmarkt’, zo beklaagde Blasco zich vorig jaar tegenover onlinekrant Vozpópuli.

Intussen is zijn toon dringender geworden: zo stelde hij deze maand dat de arbeidsomstandigheden en de slechte betaling zorgen voor “een grote demotivatie, waardoor mensen simpelweg niet aan het werk gaan”.

Belastingkortingen

Na de economische crisis van 2008 trokken grote aantallen opgeleide Spanjaarden naar het buitenland en het is Spanje nooit gelukt hen terug te halen. Een overheidsprogramma van 2018 tot en met 2020 om met belastingkortingen en hulp bij huisvesting Spanjaarden tot terugkeer te verlokken, liep ondanks de miljoeneninvestering op weinig uit.

Vooral tijdens de pandemie voelde Spanje de gevolgen: doordat voornamelijk jong Spaans medisch personeel elders in de EU aan de slag was gegaan, waren er grote personeelstekorten in ziekenhuizen en bij artsenpraktijken.

Op Ibiza en de andere eilanden van de Balearen heeft de horeca er naast het tekort aan mankracht dit jaar nog een probleem bij: de huisvesting. De tijdelijke verhuur van appartementen, voornamelijk via Airbnb, heeft een kantelpunt bereikt: er zijn nu zo veel woningen omgevormd tot toeristenverblijf, dat het voor eilandbewoners en seizoenswerknemers moeilijk is om nog woningen te vinden voor een redelijke huurprijs.

Verschillende hotels op Ibiza hebben intussen besloten eigen kamers te gebruiken voor hun werknemers. Dat gaat ten koste van de omzet, maar een andere optie is er niet. Zonder personeel is er helemaal geen omzet.

Lees ook:

Arbeidsmigranten van buiten de EU? De Franse horeca zit er niet op te wachten

Veel Europese landen kampen met een groot personeelstekort. Wat zijn de oplossingen? Trouw bekijkt het in een paar Europese landen. Vandaag: Frankrijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden