Arbeidsmarkt

Sollicitatietrainingen of speeddates: intensieve begeleiding van het UWV helpt nauwelijks

Bezoekers van de Inspiratieplusdagen voor oudere werkzoekenden georganiseerd door het UWV in Utrecht. De 55-plussers kunnen workshops volgen over het gebruik van sociale media en strategisch netwerken. Beeld ANP

Het UWV zet sinds enige jaren weer volop in op intensieve begeleiding van uitkeringsgerechtigden naar werk. De effecten ervan zijn klein.

Mensen die net zijn ontslagen of door een reorganisatie hun baan verliezen, kloppen bij het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) aan voor een WW-uitkering. Het UWV probeert deze werklozen te helpen om snel weer een baan te vinden. Dat doen ze bijvoorbeeld door speeddates met uitzendbureaus te organiseren, sollicitatietrainingen, of gewoon via een gesprek. Helpt dat ook?

Uit eerdere onderzoeken, al in 2015 en daarvoor, bleek dat het nauwelijks effect heeft om mensen intensief te begeleiden. Toch blijft het UWV er heilig in geloven, en wil het de politiek overtuigen dat het echt belangrijk is. In het meest recente verslag hierover, van het UWV zelf, klinkt de aarzeling evenwel flink door. “Over het algemeen kunnen we de effecten van de dienstverlening aan werkzoekenden bescheiden noemen”, meldt UWV-adviseur Han van der Heul in het meest recente UWV Kennisverslag. 

Sollicitatievaardigheden trainen 

Wat opvalt aan deze evaluatie is dat mensen wel (een beetje) sneller de uitkering uitstromen, maar niet zozeer eerder werk vinden. ‘Het kan dat men de WW-uitkering beëindigt, omdat men niet langer aan de uitkeringsverplichtingen wil voldoen’, meldt het Kennisverslag.  Zo moet een deel van de werklozen verplicht de training ‘succesvol naar werk’ volgen. Daarvoor moeten ze tien keer naar een bijeenkomst waarin met name sollicitatievaardigheden worden getraind. Niet iedereen heeft daar zin in. 

De makkelijkste manier om er onderuit te komen, is het opzeggen van de WW-uitkering. Al is dat niet zonder gevolgen. Het kan betekenen dat je helemaal geen inkomsten meer hebt. Maar meestal vinden degenen die dat doen toch vrij snel weer werk. Anders kunnen ze in sommige gevallen nog een bijstandsuitkering aanvragen. En er zijn ook werklozen die denken door (medische) klachten nooit meer aan het werk te komen en die een arbeidsongeschiktheidsuitkering aanvragen.

Weinig geloof in eigen kunnen 

De werklozen die in de WW blijven en die een training volgen, hebben 3 procentpunt grotere kans om werk te vinden dan de WW’ers die deze cursus niet volgen. Voornamelijk mensen die niet zoveel geloof hebben in eigen kunnen, hebben er baat bij. Maar dan nog: “De effecten van deze training zijn niet bijzonder groot”, concludeert Van der Heul in het Kennisverslag. Het verschil tussen die twee groepen – wel en geen training - is na negen maanden zelfs helemaal weg.

Er zijn ook andere manieren van hulp, zoals het voeren van gesprekken. De mensen die na zes maanden uitkering nog steeds geen baan hebben, moeten van de wet ook werk met een langere reistijd accepteren of een baan die niet aansluit op hun ervaring of scholing. In de zevende maand WW gaan UWV-adviseurs daarom in gesprek met werkzoekenden om hen erop te wijzen dat ze breder naar werk moeten zoeken.

Die aansporing in de zevende maand leidt inderdaad tot uitbreiding van het zoek- en sollicitatiegedrag, meldt het UWV. En daardoor vinden ook iets meer mensen werk: 2,5 procentpunt. Na vijf maanden is dat verschil verdwenen. Opvallend detail: aansporing werkt vooral bij werkloze managers. Voor minder geschoolden of voor oudere werkzoekenden haalt het niets uit. Van der Heul: “Om hen aan werk te helpen is meer nodig dan het voeren van gesprekken alleen.”

Speeddate levert niets op

Het minste effect hebben de speeddates tussen werkzoekenden en uitzendbureaus die lokale vestigingen van het UWV regelmatig organiseren. De kans op het vinden van werk stijgt vooral iets bij mannen die nog maar kort werkloos zijn én jonger dan veertig jaar zijn. Maar het zijn vooral kortstondige (uitzend)baantjes, waardoor ook dit positieve effect na enkele maanden alweer verdwenen is. Deelname aan een speeddate levert voor de langere termijn dus geen voordelen op, zegt ook UWV. 

De vraag is niet, stelt het UWV nu, of ze ermee door moeten gaan, maar hoe de dienstverlening te verbeteren. De organisatie vindt zelf dat het belangrijk is om te investeren in het vakmanschap van de adviseurs.  Zij moeten beter worden geschoold.  Een deel van de nieuwe adviseurs doet daarom nu al eenjarige post-hbo-opleiding ‘Adviseur Werk’ aan de Hanzehogeschool Groningen die speciaal voor het UWV is ontwikkeld.

Lees ook:

Goed gesprek met UWV is fijn, maar levert geen baan op

Hulp nodig bij het vinden van een baan? Het inschakelen van een jobhunter is het effectiefst. Iemand die actief meezoekt naar geschikte vacatures, die belt naar bedrijven en helpt met solliciteren.

Vakbond CNV maakt zich grote zorgen om UWV-onderzoek naar dienstverlening  

UWV begint een experiment met uitkeringsgerechtigden om te kijken wat wel en niet werkt. Vakbond CNV spreekt er schande van.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden