Salarisonderhandelingen

Sollicitanten onderhandelen minder in crisistijd: ‘Ik ben allang blij dat ik werk heb’

Mannen onderhandelen veel vaker over financiële zaken, zoals een goed salaris maar ook een auto van de zaak en een eventuele bonus, blijkt uit het onderzoek van Intelligence Group. Vrouwen daarentegen onderhandelden vaker over de werkomstandigheden, zoals flexibele werktijden en de mogelijkheid tot thuiswerken. Beeld Suzan Hijink
Mannen onderhandelen veel vaker over financiële zaken, zoals een goed salaris maar ook een auto van de zaak en een eventuele bonus, blijkt uit het onderzoek van Intelligence Group. Vrouwen daarentegen onderhandelden vaker over de werkomstandigheden, zoals flexibele werktijden en de mogelijkheid tot thuiswerken.Beeld Suzan Hijink

We onderhandelen minder over arbeidsvoorwaarden in coronatijd, blijkt uit een enquête van Intelligence Group onder 15.000 sollicitanten. Minder dan de helft is vorig jaar begonnen over het salaris.

Stel je gaat nu solliciteren, in crisistijd. Ga je dan nog hard to get spelen door een flink potje te onderhandelen met je nieuwe baas over je arbeidsvoorwaarden? Kleine kans. Dat blijkt ook een enquête van onderzoeksbureau Intelligence Group onder ruim 15.000 mensen die in 2020 solliciteerden, afgezet tegen hetzelfde onderzoek een jaar daarvoor.

Sollicitanten hebben in coronatijd minder vaak onderhandeld over hun arbeidsvoorwaarden. Mannen die wel onderhandelden, deden dat vooral over geld. Vrouwen vooral over werkomstandigheden. Maar nog vaker onderhandelden vrouwen helemaal niet. In 2019 deed 14 procent geen poging, vorig jaar was dat bijna 20 procent.

‘Stevig onderhandelen moet ook kunnen’

Van de mannen onderhandelde in 2019 bijna 10 procent niet, in 2020 lag dat aantal 2 procent hoger. Zonde, vindt onderhandelingscoach Merel van der Wouden, al begrijpt ze de reflex wel. “Ik ben allang blij dat ik werk heb”, citeert ze sommige werkzoekenden die ze spreekt. Maar stevig onderhandelen moet ook kunnen in tijden van crisis is haar mening. “Alleen al om te laten zien dat je weet wat je waard bent”, zegt ze.

Met haar tactieken helpt ze haar ruim 200 – vooral vrouwelijke – klanten gemiddeld een 30 procent hoger salaris binnen te slepen, zo zegt ze zelf. “Onderhandelen over arbeidsvoorwaarden is hoe dan ook belangrijk. Als je niet pleit voor een salaris en werkomstandigheden waar je tevreden mee bent, heeft dat elke dag invloed op je werkgeluk, en dat heeft weer effect op je prestaties.”

Vraag naar een schatting

Ze adviseert haar klanten er al in het eerste gesprek met de nieuwe werkgever over te beginnen. “Vraag tijdens het gesprek gewoon eens naar een schatting van het salaris en de mogelijkheid om thuis te werken. Als het antwoord heel ver af ligt van je eisen, heeft het sowieso geen nut om met elkaar aan tafel te zitten. Een inhoudelijke discussie over het precieze bedrag of de thuiswerktijd kun je bewaren voor een vervolggesprek.”

Winst zit ook in het voorwerk, weet ze. “Als je functie onder een cao valt, neem die door. En bepaal, nog voor je eerste gesprek, wat je minimale eisen zijn.” Verder adviseert ze haar klanten onderzoek te doen naar het bedrijf waar ze zijn uitgenodigd, zeker nu.

‘Met veel bedrijven gaat het hartstikke goed’

Veel werkgevers verschuilen zich in huidige onderhandelingen achter de coronacrisis en dat is niet altijd terecht, stelt Van der Wouden: “Sommige sectoren worden inderdaad hard geraakt, bij die bedrijven zit een verhoging er waarschijnlijk niet in. Maar met heel veel bedrijven gaat het hartstikke goed. Bovendien, als een bedrijf een vacature plaatst om nieuw talent binnen te halen, dan moeten ze dat ook kunnen betalen.”

Het is vooral de angst voor het niet krijgen van de baan of het op scherp zetten van de verhouding met de werkgever die maakt dat bijna de helft van de sollicitanten de hoogte van het geboden salaris vorig jaar niet ter sprake heeft gebracht, ziet Van der Wouden. Iets meer dan de helft deed dat wel. Opvallend is het verschil tussen mannen en vrouwen.

Op vrouwen wordt negatiever gereageerd als er een verzoek is tot een hogere beloning

Mannen onderhandelen veel vaker over financiële zaken, zoals een goed salaris maar ook een auto van de zaak en een eventuele bonus, blijkt uit het onderzoek van Intelligence Group. Vrouwen daarentegen onderhandelden vaker over de werkomstandigheden, zoals flexibele werktijden en de mogelijkheid tot thuiswerken. Volgens Van der Wouden wil dat niet zeggen dat vrouwen niet of niet willen onderhandelen over hun salaris. “Vrouwen vinden een goed salaris net zo belangrijk als mannen”, zegt ze.

Maar er wordt op vrouwen negatiever gereageerd als zij een verzoek doen tot een hogere beloning, blijkt uit onderzoek van de Harvard-universiteit. Vrouwen worden gezien als veeleisend wanneer ze om meer geld vragen, terwijl zo’n verzoek bij mannen als teken van assertiviteit wordt gezien. Het maakt dat vrouwen die even hard over financiële zaken onderhandelen als mannen met dezelfde ervaring en achtergrond in dezelfde functie, er vaak niet hetzelfde resultaat uit slepen.

“Werkgevers verwachten zo’n verzoek bij mannen, maar bij vrouwen niet”, zegt socioloog Babette Pouwels, die - samen met collega's - voor het College van de Rechten voor de Mens de beloningsverschillen onderzocht bij de verzekeringsbranche, ziekenhuizen en hogescholen. Ze kreeg inzage in de personeelsdossiers. “Bij mannen gaat het gesprek al snel over de hoogte van het bedrag, bij vrouwen over de vraag of het verzoek wel gerechtvaardigd is”, zegt Pouwels. Dat heeft te maken met gender-stereotyperingen. “Een vrouw die hard onderhandelt is bitchy, een man een goede onderhandelaar.”

Lees ook:

EU-wetgeving moet einde maken aan loondiscriminatie in bedrijven

Een nieuwe Europese richtlijn moet een einde maken aan loondiscriminatie tussen werknemers die in een bedrijf hetzelfde werk doen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden