Shell boekte in het derde kwartaal een bruto winst van 4, 1 miljard dollar. ‘Solide’  volgens de bedrijfsleiding, al hadden analisten meer verwacht.

Energietransitie

Shell opsplitsen in een fossiel en een groen deel? De top van het bedrijf ziet het niet zitten

Shell boekte in het derde kwartaal een bruto winst van 4, 1 miljard dollar. ‘Solide’ volgens de bedrijfsleiding, al hadden analisten meer verwacht.Beeld Reuters

Shell wil zich niet opdelen. En het ABP bedrijft ‘symboolpolitiek’ als het niet meer wil beleggen in olie- en gasproducenten, zegt Shell.

De Shell-top voelt er niet voor het concern op te splitsen. Maar Shell gaat wel praten met de Amerikaanse miljardair Daniel Loeb die dat splitsplan woensdag openbaarde in een brief aan beleggers in zijn hedgefonds.

Financieel directeur Jessica Uhl en bestuursvoorzitter Ben van Beurden wilden donderdagochtend bij de presentatie van Shells resultaten in het derde kwartaal eerst weinig kwijt over het plan-Loeb. De Amerikaan wil Shell opdelen in een fossiel en een groen deel. Het fossiele bedrijf zou olie en gas oppompen, en olie verwerken tot producten als benzine en diesel. Ook Shells chemietak moet in dat fossiele bedrijf. Dat bedrijf zou, stelt Loeb, veel van zijn winst moeten uitkeren aan zijn aandeelhouders.

Minder dividend

In het andere bedrijf ziet Loeb plek voor de productie van vloeibaar gas, de tankstations, de handel in olie en gas, hernieuwbare energiebronnen en de productie van, en de handel in, stroom. Dat groene bedrijf moet veel investeren en zal dus minder dividend uitkeren. Volgens Loeb mikt Shell nu op twee paarden en gaat dat ten koste van de waarde van het concern. Beleggers kunnen na een splitsing kiezen, meent Loeb. De aanhangers van fossiel kunnen beleggen in ‘Shell-fossiel’, de anderen in ‘Shell-groen’.

Gaandeweg de presentatie schiepen Uhl en Van Beurden toch duidelijkheid: Loebs idee kan ‘financieel interessant’ zijn, maar werkt in de praktijk niet, stelde Uhl. De energietransitie is volgens haar gebaat bij één groot Shell dat bijvoorbeeld op het terrein van de raffinaderij in Pernis werkt aan een fabriek waar waterstof wordt gemaakt met behulp van door windmolens opgewekte stroom. Er verrijst daar ook een fabriek voor biobrandstoffen. Shell studeert ook op de opvang en ondergrondse opslag van CO2 uit zijn raffinaderij. Van Beurden wees op de financiële voordelen van het ene Shell: met de winsten op de olie- en gasproductie kunnen investeringen in duurzame projecten worden bekostigd.

Of Loebs idee wordt uitgevoerd, is dus zeer twijfelachtig. Loeb zegt voor 750 miljoen dollar aan aandelen-Shell te bezitten. Hij is dan een relatief grote aandeelhouder. Maar hij heeft nog niet 1 procent van alle Shell-aandelen. Van Beurden wees erop dat Shells aandeelhouders dit jaar en masse instemden met zijn toekomstplannen. In andere woorden: het zou raar zijn als zij zich opeens achter Loeb zouden opstellen.

Geen bijdrage aan de energietransitie

Lof was er niet voor Loeb, en ook niet voor het pensioenfonds ABP dat niet meer wil beleggen in producenten van fossiele brandstoffen. “Teleurstellend”, noemde Uhl dat besluit. “Symboolpolitiek”, oordeelde Van Beurden, “die geen bijdrage levert aan de energietransitie.” Hij noemde het ‘teleurstellend’ dat een grote belegger wegloopt bij een bedrijf dat qua vergroening voorop loopt. Dat Shell echt wil vergroenen, blijkt volgens hem ook uit het voornemen om de eigen uitstoot van broeikasgassen in 2030 gehalveerd te hebben. Die uitstoot is overigens maar een fractie van de uitstoot van de gebruikers van Shell-producten.

En Shells resultaten in het derde kwartaal? Uhl noemde ze ‘zeer solide’ maar analisten hadden, gezien de hoge olieprijzen en de torenhoge gasprijzen, op meer gerekend dan de brutowinst van 4,1 miljard dollar die de financieel directeur overlegde. Volgens Uhl had Shell beperkt voordeel van de hoge gasprijzen, omdat de verkoop van vloeibaar gas meestal via lange-termijncontracten geschiedt. Van de hoge prijzen op de spotmarkt kon Shell dus maar een beetje profiteren. Ook de orkaan Ida in de VS zorgde voor financieel nadeel: 400 miljoen.

Die gasprijzen leidden tot een voor Shell-begrippen merkwaardig fenomeen. Omdat Shell gas aan sommige klanten moest leveren tegen een vooraf afgesproken prijs, maar dat gas niet kon leveren, moest het tegen hoge kosten gas bijkopen op de spotmarkt. Dat kostte het bedrijf 4,9 miljard dollar. Als die, en andere mee- en tegenvallers worden meegerekend, kwam Shells resultaat uit op 447 miljoen negatief. Opvallend in een jaar met hoge olie- en gasprijzen.

Gaat Shell verhuizen omdat Nederland ‘vijandig ‘is?

Het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds wil niet meer beleggen in Shell en de Haagse rechter oordeelde in mei dat Shell moet voldoen aan de verplichtingen uit het Klimaatverdrag van Parijs. Is Nederland niet Shell-vijandig en wordt het tijd voor een verhuizing naar het Verenigd Koninkrijk? Vijandig is Nederland niet, antwoordde Shell-topman Van Beurden op die vraag. En voor de rechterlijke uitspraak maakt het niet uit of Shell zou verhuizen. Die blijft gelden - al is Shell tegen de uitspraak in beroep gegaan. Gedacht over een verhuizing is er wel, zei financieel directeur Uhl. “Maar op dat gebied is er nu geen nieuws te melden.”

Lees ook:

Shell vergroent, maar pas echt na 2030

Olie en vooral gas blijven de kurken waarop Shell drijft. Op de lange termijn gaat dat veranderen.

Aankondiging ABP om uit fossiel te stappen kan sneeuwbaleffect hebben: ‘Het is een gigantisch signaal’

Op wereldschaal is de 15 miljard die ABP terugtrekt uit fossiele bedrijven misschien peanuts. Toch zal de stap van het ambtenarenfonds de financiële sector en de producenten van olie en gas flink aan het denken zetten.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden