Een installatie voor de winning van schalie-olie in Californië.

Aanslagen Saudi-Arabië

Rust keert terug op de beurzen, maar een tekort aan olie dreigt nog

Een installatie voor de winning van schalie-olie in Californië. Beeld AFP

Ondanks onzekerheid over de olieproductie, is onrust op de aandelenbeurzen dinsdag uitgebleven. Toch ligt een tekort aan olie op de loer als het herstel van de beschadigde olie-installaties in Saudi-Arabië lang duurt.

Na een hectische maandag, waarop de olieprijzen ruim 10 procent stegen, bleef hectiek op de oliemarkten dinsdag uit. De prijzen van relatief lichte olie (Brent) en van Amerikaanse olie veranderden niet of nauwelijks.

Na de aanslagen van zaterdag op olie-installaties in Saudi-Arabië is de belangrijkste vraag wanneer die installaties weer op volle toeren kunnen draaien. Is dat een kwestie van weken of van maanden? Mocht dat laatste het geval zijn, dan is de kans levensgroot dat de olieprijzen verder stijgen en dat er een tekort aan olie ontstaat.

Door de aanslagen heeft Saudi-Arabië zijn olieproductie moeten halveren. Normaliter is Saudi-Arabië goed voor ruim 10 procent van de wereldolieproductie: zo’n 10 miljoen vaten per dag. Sinds zaterdag is dat nog maar zo’n 5 procent.

Eerste gevolgen

De eerste gevolgen dienden zich al aan. Persbureau Bloomberg onthulde op basis van een anonieme bron dat Saudi-Arabië een aantal landen heeft laten weten dat zij langer op bestellingen moeten wachten, of tevreden moeten zijn met een andere oliesoort dan zij hadden besteld. Welke landen dat waren, meldde het persbureau niet, maar de kans is groot dat ze in Azië liggen. Daar huizen de grootste afnemers van Saudische olie: Japan, China, India, Zuid-Korea en Taiwan.

Kunnen die landen de olie dan niet elders bekomen? Misschien. De meeste landen beschikken over oliereserves, waaruit ze een tijdje kunnen putten. Mogelijk kunnen ze een beroep doen op de Arabische reserves.

Daarbij exporteren de veertien leden van de Organisatie van olie exporterende landen (Opec) plus een aantal andere landen (Rusland met name) momenteel minder olie dan zij zouden kunnen: 1,2 miljoen vaten per dag. Dat spraken ze eerder dit jaar af om de prijs van olie te stutten. Zij zouden die afspraak kunnen herzien. Maar zelfs als ze dat zouden doen, biedt dat onvoldoende soelaas. Na de aanslagen is de Arabische productie met ruim 5 miljoen vaten per dag gedaald. Dat zijn er ruim vier keer zo veel als die 1,2 miljoen vaten die de Opec-landen plus Rusland nu niet produceren.

Schalie-olie als oplossing

Mogelijk springen de Amerikaanse producenten van schalie-olie in het gat door de aanslagen is ontstaan. Maandag werd daar op de aandelenbeurzen al druk op gespeculeerd. Terwijl de koersen van maatschappijen als Shell, Exxon, Total en BP met 1 tot 2,5 procent stegen, stegen de koersen van de kleinere Amerikaanse schalie-oliebedrijven met 10 tot zelfs meer dan 20 procent.

Hoewel die bedrijven hun productie sneller kunnen opvoeren dan een Shell of Exxon, zijn ook hun mogelijkheden beperkt. Een gat van 4 of 5 miljoen vaten kunnen zij niet dichten; de VS produceren nu zo’n 12 miljoen vaten per dag. En er zijn andere knelpunten: gebrek aan goede infrastructuur (pijpleidingen) en de beperkte beschikbaarheid van personeel. Bovendien zijn beleggers in schalie-oliebedrijven huiverig. Hoewel al die bedrijven samen inmiddels veel olie produceren, zijn de meeste daarvan  financieel allesbehalve succesvol. Voor drieste investeringsplannen krijgen zij waarschijnlijk geen ruimte.

Kortom: als de reparatie van de Arabische installaties veel tijd vergt, gaan de olieprijzen verder omhoog.

Lees ook:
Wie helpt de wereld aan extra olie? 

Uitgerekend Saudi-Arabië hielp de wereld in tijden van crisis aan extra olie. Wie kan die rol oppakken nu het koninkrijk zwaar is getroffen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden