Beleggingen

Recordprijs voor goud, maar niet per se omdat het een veilige haven zou zijn

Goudstaven in de kluizen van de Nederlandse Bank.  Beeld ANP
Goudstaven in de kluizen van de Nederlandse Bank.Beeld ANP

De goudprijs piekt als nooit tevoren. Hoe kan dat, is het nog altijd die ‘veilige haven’ voor investeerders?

Inmiddels is wel duidelijk dat je je bij koorts moet laten testen op het coronavirus. Maar beurshandelaren ervaren nog een extra symptoom van Covid-19: goudkoorts. Het vorige prijsrecord uit 2011 is maandag aan diggelen gegaan, nu beleggers tijdens de crisis hun vermogen massaal in goud steken. Een zogeheten troy ounce (ongeveer 31 gram) kost inmiddels meer dan de tot nu toe ongeëvenaarde 1921 dollar van negen jaar geleden.

Goud heeft het imago van ‘veilige haven’. Iets om je vermogen in vast te zetten als de economie rare bokkensprongen maakt, of er gewoon lamlendig bij ligt. De Amerikaanse Warren Buffett, misschien wel ‘s werelds meest bekende beleggingsanalist, zei onlangs nog dat je met het investeren in goud speculeert op de angst van andere beleggers. “Worden anderen banger, dan verdien je geld, worden ze minder bang, dan verlies je juist geld.” Het goud zelf doet of produceert helemaal niets, dat blijft in onzekere tijden gewoon doen waar het goed in is: gewild zijn.

Gouden tijden Beeld Brechtje Rood
Gouden tijdenBeeld Brechtje Rood

Angstsentiment speelt maar kleine rol

Maar dat veilige-haven-imago gaat nog maar gedeeltelijk op tegenwoordig. Natuurlijk, ze zijn er volgens goudspecialist Georgette Boele heus nog wel, de doemdenkers die de prijs opstuwen door te investeren in fysieke goudstaven uit angst dat er een gruwelijke inflatie aankomt. Maar, zegt de grondstoffen-econoom van ABN Amro, dat angstsentiment is nu echt nog maar goed voor een klein deel van de prijsstijging.

Het perfecte bewijs daarvoor kwam afgelopen maart. Toen ging het er, in tegenstelling tot de rustige zomermaanden, pas écht ruig aan toe op de beurs. Aandelenkoersen gleden wereldwijd eerst finaal onderuit om daarna weer onverwacht hard omhoog te schieten. Stapten mensen toen in goud? Nee, de prijs daarvan daalde juist. Op zoek naar zekerheid zetten mensen hun geld in die ‘angstige weken’ om in cash. Daar blijft namelijk gegarandeerd vraag naar in de markt, meer dan goud.

Wat verklaart dat nieuwe prijsrecord dan wel? Sinds de jaren negentig kunnen beleggers makkelijker investeren in goudfondsen. Dan kopen ze geen stuk goud op eigen naam, maar beleggen in een fonds dat dat namens hen doet. Daar kun je makkelijk in- en uitstappen. Wat veel investeerders dan ook doen.

Grote beleggers zetten staatsleningen om naar goud

En, in tegenstelling tot het groepje doemdenkers, doen deze beleggers hun investeringen níet uit angst voor torenhoge inflatie. Nee, ze stappen in goud omdat de rente op staatsleningen extreem laag staat. In Europa, ook in Nederland, is de vergoeding die beleggers vangen op een tienjaarslening aan de overheid zelfs al enige tijd negatief. In Amerika, gecorrigeerd voor inflatie, nu ook. Grote beleggers katten hun staatsleningenportefeuille dan liever om naar goudaandelen. Goud geeft geen rente. Kan die ook niet negatief zijn.

Centrale banken in westerse landen zetten die lage rentes bewust in als medicijn tegen de economische malaise die het coronavirus met zich mee brengt. De Federal Reserve in Amerika, de Europese Centrale Bank (ECB) of de Bank of Japan, allemaal willen ze graag dat bedrijven en consumenten nu goedkoop aan (nood)krediet kunnen komen. Daarmee kunnen ondernemers de lonen doorbetalen, gaan ze minder snel failliet en blijven huishoudens zo ook hun inkomen behouden. Ook overheden betalen minder voor hun leningen sinds centrale banken ingrepen in maart, waarop de goudprijs dan reageert.

De geldpers aan

Er zijn verschillende mogelijkheden om de rentes omlaag te duwen, en een ervan is het bijdrukken van geld. Bijgevolg daarvan is dat valuta’s dan in waarde dalen, waaronder ook de dollar. Goud wordt in dollars verhandeld. Is zo’n dollar minder waard, dan heb je er ook meer van nodig om één klomp goud te kopen. Ook dat stuwt de prijs op.

Een veilige haven blijft het voor sommigen nog steeds wel, zegt Boele. “Doemdenkers zal je altijd houden.” En er zal ook altijd vraag blijven naar goud, bijvoorbeeld voor in sieraden of computerchips. Dus blijft het, in die zin, een relatief veilige investering. “Anderzijds: nu de markt vooral gedomineerd wordt door beleggers die alles net zo makkelijk weer verkopen, stijgt en daalt de goudprijs ook veel meer. Dat zag je ook in 2013, toen een aantal professionele beleggers er na de piek in 2011 niet zo meer in geloofden en hun goudaandelen verkochten.” Anderen zagen dat, verkochten ook, en ineens kwam de goudprijs in een vrije val.

Vandaar dat de prijs morgen ook zo weer lager kan zijn. Boele verwacht ook een tijdelijk dip straks. “Mensen zullen denken: ‘dit was een geweldige rit, ik ga verkopen’.”

En bitcoin dan?

Een beetje ouderwets klinkt het wel, investeren in goud. Kan dat niet wat moderner, in bitcoins of zo? Dat wordt toch het nieuwe goud genoemd? Feit is dat de koers van de digitale munt na afgelopen weekend ook omhoog sprong: een enkele bitcoin was weer even meer dan 10.000 dollar waard. Maar daarbij speelt ook mee dat een federale rechter in Amerika bitcoins vrijdag tot een wettig betaalmiddel omdoopte. Dat kan de populariteit van de bitcoin ten goede komen, wat de gestegen waarde ervan misschien wel meer verklaart dan een veilige-haven-functie. Voor dat laatste schommelt de prijs van de munt ook nog wel veel.

Lees ook:

Bizarre tijden, bizarre koersen

Het is een ontwikkeling die opvalt in een tijd dat een Covid-19-pandemie de wereld teistert: de effectenbeurzen lijken zich weinig aan te trekken van het virus. En ook niet van een lockdown.

Het geld zit in de zak en blijft daar voorlopig

Consumenten gaven in april en mei veel minder geld uit dan normaal. Gaan zij die bespaarde miljarden nu aanspreken en zo de economie een opkikker geven?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden