Fietskoeriers

Racen naar de klant: maaltijdbezorgers krijgen vanaf nu verkeersles

Elisabeth Verbrugge geeft een verkeerstraining aan Patrick de Graaf, een nieuwe maaltijdbezorger van Domino’s.  Beeld Joris van Gennip
Elisabeth Verbrugge geeft een verkeerstraining aan Patrick de Graaf, een nieuwe maaltijdbezorger van Domino’s.Beeld Joris van Gennip

Tien grote maaltijdbezorgketens werken samen aan een verkeerstraining voor hun bezorgers. Maar tegen financiële prikkels kunnen die lessen niet op.

Maaltijdbezorgers raken zes keer zo vaak betrokken bij verkeersongevallen als andere bestuurders. “Je werkt vaak rond de spits. Dan is het druk; dat maakt de kans op een ongeluk groter”, zegt Elisabeth Verbrugge (23). Als bezorger bij Domino’s heeft ze wel momenten meegemaakt dat ze dacht: dit gaat net goed.

Maar soms gaat het niet goed. Zoals in 2019: een vijftienjarige maaltijdbezorger werd aangereden in Utrecht toen hij de weg overstak met een hamburger in zijn tas. Zijn bezorgfiets eindigde in twee stukken op de weg, hij overleed aan zijn verwondingen.

Het incident schudde maaltijdketens met eigen bezorgers wakker, zegt Rob Stomphorst van Veilig Verkeer Nederland (VVN). In hetzelfde jaar nog werd een convenant gesloten door tien grote bezorgketens, verenigd in de Nederlandse Vereniging van Maaltijdbezorgers (NLVVM), VVN en De Vereende (een verzekeraar die schade vergoedt die niet gedekt wordt door andere partijen en waarbij veel bezorgscooters zijn verzekerd). Die beloofden elkaar: er komt meer aandacht voor de veiligheid van maaltijdbezorgers in het verkeer.

En dus werken ze achter de schermen aan een app in gamevorm. “In de game ben je een maaltijdbezorger die in allerlei verkeerssituaties terechtkomt. Door de game te spelen leert een bezorger over verkeers- en gedragsregels”, zegt Tom Filippini, interim-voorzitter van de NLVVM. De app komt over drie maanden uit en kan worden gebruikt door alle bezorgers die onder de vereniging vallen. Dat zijn er zo’n 10.000.

Over je schouder kijken

Zo’n app is geen overbodige luxe, zegt Rob Stomphorst van VVN. Want de meeste maaltijdbezorgers zijn tussen de 16 en 24 jaar oud en laat dat nou net een leeftijdsgroep zijn die vaak betrokken raakt bij verkeersongelukken .

Hoe dat komt? “Jongeren nemen meer risico’s in het verkeer. Ze maken het bandje van hun helm niet altijd vast, vinden het leuk om snelheid te maken of de rotonde verkeerd te nemen. Veel van deze zaken zijn te relateren aan de leeftijd. Daar komt bij dat jongeren nog niet volledig in staat zijn om snelheid in te schatten. Dat kan leiden tot foute en soms fatale beslissingen.”

Ze kennen de verkeersregels vaak wel, maar gebruiken die kennis niet echt. Zoals over je schouder kijken als je de bocht omgaat. Stomphorst: “Vaak is het kijkgedrag van jongeren vluchtig. Waardoor ze bijvoorbeeld bij het links afslaan net die toch nog passerende auto over het hoofd zien.”

De maaltijd snel bij de klant

En daar ligt een bijna opvoedkundige rol voor ons, zegt Marianne Kemps, woordvoerder van Domino’s Pizza. Bij Domino’s zijn ze al jaren bezig met de veiligheid van bezorgers. Ze bieden de koeriers online trainingen en webinars, maar ook fysieke trainingen aan.

Stomphorst is ervan overtuigd dat ongelukken ontstaan doordat maaltijdbezorgers het idee hebben dat ze moeten racen. “Bezorgdiensten willen snel de maaltijd bij de klant krijgen. Dan is-ie nog lekker warm en dat is goed voor de klantbeoordeling.”

Maar die snelheid moet je niet onderweg willen halen, in het verkeer, zegt bezorger Verbrugge. Zij gaat zelf Domino’s-filialen langs om bezorgers te trainen. “Wij halen onze snelheid daarom in de winkel. En dat draait allemaal om slim samenwerken.”

“Bezorgers hoeven in de winkel niet zelf hun bestelling in te pakken. Dat doen collega’s”, legt Verbrugge uit. “We zorgen dat er iemand bij de deur staat met de bestelling, waardoor koeriers geen tijd verliezen. Ook is er iemand die met ze meekijkt op de kaart om de route te bepalen. Zo worden bezorgers minder afgeleid; ze hoeven niet halverwege de rit nog op hun telefoon de route op te zoeken.”

Domino’s probeert kennis over veiligheid ook te belonen. “We toetsen regelmatig de kennis over veiligheidsregels aan de hand van een checklist. Als medewerkers de test halen, krijgen ze een pinnetje, een soort kleine broche voor op hun pet. We merken nu al dat ze er een wedstrijdje van maken om de meeste pinnetjes te verzamelen.”

Toch even door oranje

Stappen in de goede richting noemt Stomphorst dat. Maar hij weet ook dat de problemen vooral zitten bij maaltijdbezorgers die niet – zoals bij Domino’s – per uur, maar per geleverde bestelling betaald krijgen, zoals bij bezorgplatform Deliveroo.

“Als je betaald krijgt per bestelling, loont het om heel snel te zijn”, zegt Stomphorst. “En dan maak je als bezorger eerder de keuze om toch nog even door oranje te fietsen, of harder te gaan dan de maximale snelheid. Zo’n financiële prikkel, daar kunnen onze verkeerslessen niet tegenop.”

De arbeidsinspectie houdt de maaltijdbezorgdiensten in de gaten, omdat de sector extra onder druk staat tijdens de lockdown, nu meer mensen eten bestellen. De druk om aan die vraag te voldoen maakt het risico op het overtreden van coronamaatregelen, op arbeidsongevallen, te lang werken en te weinig betaald krijgen alleen maar groter, stelt de inspectie. Eerder inspecteerde de dienst 178 horecabedrijven met eigen bezorgers in dienst. Bij meer dan de helft werden overtredingen geconstateerd.

De vijf gouden regels van Veilig Verkeer Nederland voor maaltijdbezorgers

1. Ik rij rustig en houd me aan de verkeersregels

2. Ik houd me aan de maximumsnelheid

3. Ik stop voor een rood licht en een zebrapad

4. Ik kijk niet op mijn telefoon en bel niet tijdens het rijden

5. Ik draag een helm en doe hem vast

Lees ook:

Binnen tien minuten je boodschappen thuis? Bezorgsuper Gorillas troeft concurrenten af met snelheid

Steeds meer start-ups doen aan flitsbezorging. Binnen een paar minuten boodschappen aan huis leveren. Ook in Nederland is er een markt voor, bezorgdienst Gorillas springt er als eerste in.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden