Unileverwet

Raad van State noemt wet die Unilever in Nederland moet houden ‘niet verantwoord’

Het hoofdkantoor van Unilever in Rotterdam. Het bedrijf wil verhuizen naar het Verenigd Koninkrijk, maar GroenLinks wil daar met een spoedwet een stokje voor steken. Beeld ANP

Het is ‘niet verantwoord’ om de spoedwet die ervoor moet zorgen dat Unilever in Nederland blijft in te voeren, oordeelt de Raad van State. Maar initiatiefnemer Bart Snels (GroenLinks) heeft goede hoop dat de wet het toch haalt. 

De Raad van State is uitermate kritisch over een wetsvoorstel van GroenLinks om een eindheffing in te voeren in de dividendbelasting. De belangrijkste adviseur van de regering spreekt van een ‘ingrijpende stelselwijziging’ en noemt het ‘niet verantwoord’ om een eindheffing in te voeren, omdat deze mogelijk in strijd is met Europese regelgeving of belastingverdragen met andere landen. Initiatiefnemer Bart Snels van GroenLinks houdt echter vast aan zijn voorstel, en dient een aangepaste versie daarvan vandaag  in bij de Tweede Kamer.

Snels presenteerde het wetsvoorstel in juli, om te voorkomen dat Unilever op korte termijn verhuist naar het Verenigd Koninkrijk. Het bedrijf besloot daartoe nadat een eerder plan om het hoofdkantoor naar Nederland te halen was mislukt, onder meer omdat het kabinet afzag van het afschaffen van de dividendbelasting.

Snels wil met de wet voorkomen dat Unilever via een verhuizing naar het Verenigd Koninkrijk alsnog de dividendbelasting kan ontwijken. Daarom moeten bedrijven die verhuizen naar een land zonder dividendbelasting een eindheffing opgelegd krijgen van de Nederlandse Belastingdienst. In het geval van Unilever gaat het om een bedrag van zo’n 11 miljard euro, becijferde het bedrijf zelf.

Maandag stemmen de Britse aandeelhouders

Eerder waarschuwde Unilever zijn aandeelhouders al dat als het wetsvoorstel het zou halen, de verhuizing naar Londen waarschijnlijk niet door zou gaan. Tegelijkertijd zet het bedrijf de voorbereidingen door, omdat Unilever ervan uitgaat dat het wetsvoorstel in strijd is met Europese regelgeving en het belastingverdrag tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Twee weken geleden stemden vrijwel alle beleggers in het Nederlandse deel van Unilever vóór de samenvoeging met de Britse tak. Komende maandag stemmen de aandeelhouders van het Britse deel van Unilever over de plannen.

De Raad van State deelt de twijfels van Unilever. Omdat er sprake is van een spoedadvies, zijn niet alle juridische hete hangijzers volledig onderzocht. Maar de regeringsadviseur noemt de kans dat het voorstel juridisch niet houdbaar ‘zodanig aanzienlijk’ dat invoering van het wetsvoorstel ‘niet verantwoord’ is.

Volgens Snels heeft de Raad van State echter verkeerde conclusies getrokken uit zijn wetsvoorstel. Zo gaat de Raad ervan uit dat de eindheffing ten laste komt van het bedrijf zelf, terwijl de lasten voor de aandeelhouders zijn. De kritiek dat er onderscheid tussen bedrijven wordt gemaakt – het eerdere voorstel ging uit van een minimale jaaromzet van 750 miljoen euro – is volgens Snels eveneens ondervangen. In plaats daarvan is er sprake van een vrijstelling voor de eindafrekening van 50 miljoen euro. Dit om te voorkomen dat kleinere bedrijven door het voorstel geraakt worden.

Verhuizing moet voor 31 december

De tijd dringt ondertussen voor Unilever. Op 31 december stapt het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie, wat de huidige plannen voor verhuizing zou doorkruisen. Voor die tijd moet het bedrijf de verhuizing dus afronden. En Unilever moet in het Verenigd Koninkrijk nog langs het Hooggerechtshof om goedkeuring te vragen voor de fusie – een proces dat zeker enkele weken duurt.

“Het is de vraag of Unilever daar een fusievoorstel kan neerleggen dat afhankelijk is van het al dan niet invoeren van een wet in Nederland”, zegt directeur Rients Abma van Eumedion, de belangenvereniging voor grote beleggers. “Wij hebben die vraag aan het bestuur gesteld tijdens de Nederlandse aandeelhoudersvergadering, maar daar kwam geen duidelijk antwoord op.”

Abma wijst erop dat het doel van de verhuizing voor Unilever juist was om de bedrijfsstructuur eenvoudiger te maken. “Maar als op de aandelen in de Nederlandse tak een dividendbelastingclaim blijft hangen, krijg je toch weer te maken met verschillende aandelen. Dat is precies niet de bedoeling. Ik ga er daarom vanuit dat de verhuizing niet doorgaat als die belastingclaim van 11 miljard er daadwerkelijk komt.”

Brede steun in Tweede Kamer

De kans dat het wetsvoorstel het haalt, blijft onverminderd aanwezig. Naast de oppositie toonden ook coalitiepartijen CDA, D66 en ChristenUnie zich bij de aankondiging in juli al positief. Tweede Kamerlid Steven van Weyenberg (D66) laat weten het doel van de wet nog altijd zeer te steunen. “Dat is wat mij betreft het tegengaan van een lek in de dividendbelasting en het voorkomen van de verhuizing van Unilever. In de Tweede Kamer zal ik de wet beoordelen op het behouden van banen in Nederland, nu en in de toekomst. Daarnaast moet hij houdbaar zijn binnen het internationale recht waaraan Nederland zich verplicht heeft.”

Bart Snels heeft goede hoop dat het wetsvoorstel er uiteindelijk voor zorgt dat Unilever in Nederland blijft. “Met de aanpassingen van vandaag ben ik ervan overtuigd dat het wetsvoorstel juridisch houdbaar is.” Volgens Snels is er sprake van ‘een kat- en muisspel’ met de multinational over de voorgenomen verhuizing naar het Verenigd Koninkrijk. “Maar het is de vraag wie hier de kat is en wie de muis.”

Lees ook:

Unilever verhuist niet als spoedwet GroenLinks het haalt

Nadat eerder de voorgenomen verhuizing van Unilever naar Nederland niet doorging, dreigt nu ook het vertrek naar het Verenigd Koninkrijk te verzanden. Een wetsvoorstel van GroenLinks zou het bedrijf 11 miljard euro gaan kosten. 

Wetsvoorstel moet Unilever en Shell in Nederland houden

Een aanpassing in de wet op de dividendbelasting zou de plannen van Unilever, en mogelijk Shell, om te verhuizen naar het Verenigd Koninkrijk weleens kunnen dwarsbomen. Het initiatief van GroenLinks legt een miljardenclaim op de bedrijven als ze vertrekken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden