Hergebruik

Prijs verpakkingen omhoog omdat recycling te langzaam gaat

Wie boodschappen doet, komt meestal terug met een tas vol plastic. Dat materiaal wordt nu vaak nog niet hergebruikt als verpakking. Beeld ANP
Wie boodschappen doet, komt meestal terug met een tas vol plastic. Dat materiaal wordt nu vaak nog niet hergebruikt als verpakking.Beeld ANP

De overgang naar goed recyclebare verpakkingen gaat niet snel genoeg, vindt het Afvalfonds Verpakkingen. Daarom komt de organisatie met nieuwe tarieven, waarbij vervuilers zwaarder worden belast.

Robin van Wechem

Wie boodschappen doet, komt meestal terug met een tas vol plastic. Dat materiaal wordt nu vaak nog niet hergebruikt als verpakking. Op dit moment is slechts 27 procent van de plastic verpakkingen geschikt voor hoogwaardige recycling, bleek vorig jaar uit onderzoek van de Wageningen Universiteit. Dat is veel te weinig, vindt het Afvalfonds Verpakkingen.

Het afvalfonds betaalt gemeenten, sorteerders en verwerkers voor de inzameling, sortering en verwerking van verpakkingen van alle materialen. De producenten van die verpakkingen, zoals levensmiddelenfabrikanten en supermarkten, betalen het fonds daar weer voor.

Nieuw basistarief

Het Afvalfonds rekent nu een basistarief van 70 cent per kilo voor alle plastic verpakkingen en 44 cent per kilo voor goed recyclebare plastic verpakkingen. Dat systeem gaat op de schop. Het nieuwe basistarief wordt meer dan een euro per kilo. “Producenten kunnen dat vervolgens op verschillende manieren verlagen”, zegt Afvalfonds-directeur Hester Klein Lankhorst. “Een verpakking van één materiaal levert bijvoorbeeld korting op, net als goed recyclebare lijm en de inkt op het etiket.”

Hoeveel geld producenten vanaf volgend jaar precies moeten bijleggen, is niet bekend. Dat hangt volgens Klein Lankhorst vooral af van de samenstelling van hun verpakkingen, én hun marktaandeel. Bij Albert Heijn kunnen ze in ieder geval nog niets zeggen over het doorberekenen van eventuele prijsstijgingen aan consumenten. Volgens een AH-woordvoerder sluiten de nieuwe tarieven van het Afvalfonds aan bij het streven om alle huismerkverpakkingen in 2025 volledig recyclebaar te hebben.

Een woordvoerder van Unilever, een grootbetaler aan het Afvalfonds, denkt dat de nieuwe tarieven samenwerking en innovatie in de keten stimuleren. Ze verwacht niet dat hogere bijdrages leiden tot stijgende prijzen voor consumenten. “Grondstofprijzen voor de producten zelf zijn op dit moment de belangrijkste reden voor stijgende prijzen. Het aandeel van de verpakking valt daarbij weg.”

Stimulans voor innovatie

Rob Buurman, directeur van Recycling Netwerk, verwacht om een andere reden niet dat fabrikanten de hogere tarieven van het Afvalfonds doorberekenen aan de consument. “Een slecht recyclebare broodzak van papier met een plastic venster is ongeveer 15 tot 20 gram. Met het nieuwe tarief betaalt een fabrikant daar mogelijk slechts een halve cent extra voor. Hetzelfde geldt voor chipszakken, die zijn met de huidige technologie onmogelijk te recyclen.”

In plaats van zulke verpakkingen iets zwaarder te belasten, zou er wetgeving moeten komen om ze te verbieden, vervolgt hij. “Eigenlijk zegt het Afvalfonds hetzelfde: zulke verpakkingen moeten we niet willen. Dan is het aan de politiek om daar iets mee te doen, niet aan de organisatie die de wettelijke producentverantwoordelijkheid uitvoert.”

Bovendien is het Afvalfonds een stichting zonder winstoogmerk. Dat betekent volgens Buurman dat er een bovengrens zit aan de tariefverhoging die het kan doorvoeren. Klein Lankhorst erkent dat, maar vindt dat het nieuwe systeem de lasten alsnog eerlijker verdeelt. “De vervuiler betaalt nu meer, dat geeft producenten een grotere prikkel om betere verpakkingen te gebruiken. Op lange termijn wordt hergebruik goedkoper, al pakt het op de korte termijn misschien duurder uit.”

De milieuwinst is in ieder geval duidelijk. Een kilo gerecycled plastic bespaart volgens Klein Lankhorst 2,5 kilo CO2-uitstoot ten opzichte van nieuw plastic.

Lees ook:

Plastic netjes scheiden? Supermarkten doen er nog te weinig aan

Van een willekeurige greep uit populaire supermarktproducten is twee derde van de plastic verpakkingen niet goed recyclebaar, blijkt uit onderzoek van Natuur & Milieu. Vooral Jumbo en biowinkel EkoPlaza komen slecht uit de test.

Beter te recyclen, maar het blijft fruitsalade in een plastic bak

Fruitsalade in een bak van 40 procent gerecycled plastic: een technische prestatie voor een overbodig product.

Wachten tot de winkel producten zonder verpakking aanbiedt? Er zijn genoeg andere alternatieven

Wachten tot een winkel producten zonder verpakking aanbiedt, hoeft niet. Neem zelf het initiatief, meent Elisah Pals.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden