Beeld Trouw

ColumnEphimenco

Potverdorie, ik besef nu dat ik naar een manvriendelijke serie heb gekeken!

Twee vrouwen. Nee, ik heb het hier niet over de fictieve personages uit het gelijknamige boek van Harry Mulisch (1975). Deze twee vrouwen zijn van echt vlees en bloed, maar ook van moed en vasthoudendheid doordrenkt. Gisteren werd bijna simultaan hun veroordeling bekendgemaakt. De eerste is de Saudische mensenrechtenactivist Loujain al-Hathloul (31) die bij ons bekend werd door haar strijd in haar land voor het recht van vrouwen auto te rijden.

Sinds haar verschijning achter het stuur in 2013 werd ze drie keer gearresteerd en gisteren volgde haar veroordeling: vijf jaar en acht maanden celstraf. Deze ondoorzichtig gemotiveerde veroordeling door een terrorismerechtbank mag grotesk overkomen, maar in Saudi-Arabië is een vrouw achter het stuur niet grotesk maar vooral ontwrichtend.

De tweede vrouw, Zhang Zhan (37), is een Chinese en misschien minder bekend in het Westen dan de Saudische. Haar strijd als klokkenluider is niet direct te linken aan vrouwenrechten, hoewel haar gender in het patriarchale China niet echt bevorderlijk werkt. Kijk alleen al naar die foto uit oktober 2017 waarop de nieuwe partijtop, het zogenoemde Permanent Comité bestaande uit zeven streng ogende mannen, zich aan het volk voorstelden. Maar goed, Zhang Zhan is als burgerjournaliste gisteren tot vier jaar celstraf veroordeeld omdat ze over de tekortschietende bestrijding van het corona-virus in Wuhan berichtte.

Ze is ook al maanden in hongerstaking en verzwakt. Haar wordt geen terrorisme verweten, maar ‘ruzie zoeken en het veroorzaken van onrust’(!).

Mijlenver van de traditionele clichés

Het toeval wil dat ik, vóór de berichten over Loujain al-Hathloul en Zhang Zhan maandag verschenen, van plan was om over een andere sterke vrouw in een ander mannenbolwerk te schrijven. Het leek me vervolgens ongepast hiermee mijn stuk te beginnen, want deze schaakkampioene uit de onvolprezen en spectaculaire miniserie ‘The Queen’s Gambit’ is fictief en hoefde niet voor een rechtbank te verschijnen. In dit Netflix-werk van superieure kwaliteit maakt de jonge Beth Harmon, als enige vrouw vertoevend in een schaakwereld uitsluitend door mannen bevolkt, gehakt van bijna al haar opponenten.

Maar hoe meer ik aan de serie denk, hoe meer ik begrijp dat The Queen’s Gambit zich mijlenver houdt van de traditionele clichés die de vrouwenstrijd karakteriseren. Deze vrouw wekt meer bewondering dan afgunst bij haar rivalen. Ze wordt niet lastiggevallen of gekleineerd, beschimpt of geridiculiseerd, maar al die verslagen mannen willen haar juist helpen. Helpen groeien in haar denksport, haar bijstaan of haar zelfs van haar alcoholprobleem afhelpen. Ze vormen een beschermde haag om hun idool en juichen als kleine kinderen bij haar ultieme overwinning. En zelfs de door haar verslagen Russische wereldkam­pioen drukt haar met respect tegen zijn borst aan het einde van de serie.

Potverdorie, ik besef nu dat ik naar een manvriendelijke serie heb gekeken! In het gender- en woke-tijdperk vol intersectionaliteit en identiteitspolitiek is dat toch een unicum.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden