Tijdens de coronacrisis was het stil en verlaten op veel plaatsen in Nederland zoals hier op de Lijnbaan in Rotterdam.

Gevolgen coronacrisis

Planbureau: Gevolgen corona voor economie en overheid ongekend

Tijdens de coronacrisis was het stil en verlaten op veel plaatsen in Nederland zoals hier op de Lijnbaan in Rotterdam.Beeld ANP

Volgens de jaarlijkse raming van het Centraal Planbureau (CPB) kunnen de gevolgen van de coronacrisis ongekend zijn. In het zwartste scenario houdt de economische crisis anderhalf jaar aan. 

De economie en daarmee ook de overheidsfinanciën krijgen door de coronacrisis forse klappen. In de slechtst mogelijk omstandigheden, als er een tweede uitbraak van de coronapandemie komt in de komende maanden, is het mogelijk dat de economie met bijna 10 procent krimpt. Een recessie van ongekende omvang met grote gevolgen: de werkloosheid neemt snel toe, de staatsschuld stijgt in snel tempo en Nederland zal weer meerdere jaren een hoog financieringstekort kennen.

Het Centraal Planbureau publiceerde vanochtend zoals elk jaar de zogeheten juniraming, een tussentijdse verkenning van de economische ontwikkeling voor het daaropvolgende jaar. Met de juniraming legt het kabinet in de zomer altijd de laatste hand aan de begroting voor volgend jaar.

Vier scenario's

In deze juniraming rekent het planbureau vier scenario’s uit. Wat er staat te gebeuren is sterk afhankelijk van hoe lang de samenleving (en dus de economie) met beperkende maatregelen te maken zal hebben. In het beste scenario is al dit najaar sprake van terugkeer naar normale omstandigheden. In dat geval krimpt op jaarbasis de economie nog steeds met een ongehoorde 6 procent, maar is in 2021 al sprake van fors herstel, deels bestaand uit inhaaleffecten. De economie zou in dat geval met 3 procent kunnen groeien.

De werkloosheid blijft daarentegen ook in de gunstigste omstandigheden groeien in 2021. Dit jaar stijgt de werkloosheid wellicht naar 5 procent om vervolgens volgend jaar te groeien naar zeven procent. In september vorig jaar verwachtte het planbureau nog dat de werkloosheid dit jaar zou dalen naar 3,5 procent, 325.000 mensen.

Het financieringstekort zou in 2020 uit kunnen komen op 5 procent,  ook als in het najaar normale omstandigheden terugkeren. In 2021 is dan sprake van een tekort van zeven procent. De staatsschuld stijgt in dit geval naar 62 procent.

Drukte bij horeca op Tweede Pinksterdag in Utrecht, de dag waarop de terrassen weer open mochten. Beeld Hollandse Hoogte / Robin Utrecht

Staatsschuld

De cijfers rond de staatsschuld zijn eigenlijk de gunstigste die het planbureau in de juniraming te bieden heeft. Een schuld van 60 procent van de totale economie op jaarbasis is het maximum dat eurolanden elkaar officieel toestaan. In het gunstige scenario komt de schuld dit jaar uit op 48,7 procent om in het komende jaar te stijgen naar 62 procent. In 2022 zou dan alweer sprake kunnen zijn van een daling.

Het kabinet wordt door dergelijke cijfers met andere woorden niet gedwongen te bezuinigen op de uitgaven. Het is echter het gunstigste scenario. In het zwartste scenario houdt de recessie volgens de inschatting van het planbureau anderhalf jaar aan. In dat geval komt een ongekend aantal bedrijven in grote problemen en trekt de financiële sector mee in hun val. Dit jaar zal de economie dan bijna 7,5 procent krimpen en in 2021 met nog eens 2,7 procent. Er is in 2021 dan sprake van massawerkloosheid: 9,8 procent van de beroepsbevolking is dan afhankelijk van een uitkering.

De staatsschuld komt in het meest ongunstige scenario wel in de gevarenzone. De schuld loopt op naar ruim 73 procent, nog altijd zeer bescheiden in vergelijking met andere eurolanden.

Lees ook:

De crisis heeft een officiële naam - de Grote Lockdown - en wordt dramatisch

Ontwikkelde economieën krimpen dit jaar met gemiddeld 6 procent, verwacht het IMF. De precieze gevolgen van het coronavirus zijn extreem onzeker.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden