Coronacrisis

Pensioenfondsen maken een dramatische val in maart

De gemiddelde dekkingsgraad van Nederlandse pensioenfondsen is in maart dramatisch gedaald. Per beloofde euro aan pensioen komt een fonds gemiddeld 15 cent tekort.

Nederlandse pensioenfondsen zijn er in maart financieel gigantisch op achteruitgegaan. Door de coronacrisis sloegen aandelenbeurzen wereldwijd op rood, waardoor de fondsen veel vermogen verloren. Gemiddeld heeft een fonds nu nog maar 85 cent in huis voor elke euro die ze aan toekomstig pensioen heeft beloofd aan de deelnemers. Een maand geleden was dat gemiddeld nog 95 cent, blijkt uit nieuwe cijfers van financieel dienstverlener Aon.

De honderd-procentgrens

Zo ongeveer in elke beleggingshoek vielen er klappen in maart. De vastgoedportefeuille daalde 24 procent in waarde, aandelen met 13 procent en ook eerder afgesloten staatsobligaties brachten minder op. Dat laatste komt doordat de rente op overheidsleningen ietwat is gestegen in maart. Lopende obligaties worden dan minder aantrekkelijk op de markt, omdat beleggers meer rente krijgen als ze een nieuwe staatsobligatie kopen.

Een ietwat stijgende rente zorgt er tegelijkertijd wél voor dat fondsen nu minder vermogen in kas hoeven aan te houden om later goed uit te komen met de door hun beloofde pensioenuitkeringen. Rentestijging heeft daarmee een positief effect op de financiële gezondheid van fondsen. Die wordt uitgedrukt in de dekkingsgraad: de verhouding tussen wat een fonds in kas heeft, en wat het nu en later moet uitkeren. Dat positieve effect van de rentestijging viel echter in het niet bij de beursverliezen, waardoor de dekkingsgraad dus daalde naar 85 procent.

Voor de vraag of er gekort moet worden op de uitkeringen, kijken fondsen naar het jaargemiddelde van hun dekkingsgraad. Die zogeheten beleidsdekkingsgraad daalde in maart naar 100 procent. Dat is precies de grens waaronder fondsen moeten korten, al is de peildatum daarvoor pas op 31 december van dit jaar. Verschillende grote fondsen zitten echter ónder dat gemiddelde – met hoeveel precies maken ze over twee weken bekend. Maar met een coronacrisis, die bepaald nog niet op zijn retour is, lijkt de kans klein dat ze de verliezen gaan goed maken.

Het toekomstige pensioen van jongeren

Toch blijft het de vraag of het echt van korten komt. Volgens Piet Rietman, pensioenexpert van ABN Amro, weegt draagvlak in de samenleving nog altijd zwaarder dan de ‘financiële noodzaak’ van korten. Vrij vertaald: de huidige gepensioneerden minder uitkeren zou simpelweg niet gepikt worden, ook al betekent dat minder zekerheid over het toekomstige pensioen van de huidige jongeren. Ook voor het jaar 2020 heeft verantwoordelijk minister Koolmees de eisen tijdelijk verlaagd, om zo kortingen te voorkomen.

Daarnaast werkt het kabinet achter de schermen aan de uitwerking van een nieuw pensioenstelsel, samen met afgevaardigden van vakbonden en werkgeversorganisaties. Daarbij ligt ook het idee op tafel om de hele dekkingsgraadmethode los te laten. Dat betekent: minder harde garanties over het te verwachten pensioen, waardoor fondsen ook minder hoeven te sparen om die garanties waar te maken. Dan zouden ze straks misschien niet hoeven te korten, al weten deelnemers dan wel minder goed waar ze op mogen rekenen als hun pensioenleeftijd uiteindelijk bereikt is.

Lees ook:

Beurscrisis dreunt via pensioensector nog lang na in economie

Klappen op de financiële markten werken nog decennia door in de Nederlandse economie. Pensioenfondsen blijken er namelijk gevoelig voor, en dat werkt door in het besteedbaar inkomen van ouderen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden