Beleggingen

Pensioenfonds ABP zegt fossiel gedag: wat betekent dat?

Corien Wortmann-Kool, bestuursvoorzitter van pensioenfonds ABP, die zijn beleggingen in de fossiele industrie gaat afstoten. Beeld ANP
Corien Wortmann-Kool, bestuursvoorzitter van pensioenfonds ABP, die zijn beleggingen in de fossiele industrie gaat afstoten.Beeld ANP

Het ABP, het op vier na grootste pensioenfonds ter wereld, stopt met beleggen in de fossiele industrie. Wat zijn de praktische gevolgen van die opmerkelijk stap? Zes vragen en antwoorden.

Koos Schwartz

Wat gebeurt er met de aandelen en obligaties van fossiele bedrijven die ABP nu heeft?

Die gaan in de verkoop. ABP heeft voor 15 miljard euro belegd in de kolen-, olie- en gasindustrie. Een deel daarvan zit in aandelen en obligaties van bedrijven als Exxon (waarde op 30 juni: 446 miljoen euro), Shell (431 miljoen), Chevron (411 miljoen) en TotalEnergies (192 miljoen). ABP heeft verder onder meer belangen in andere Amerikaanse oliemaatschappijen, het Braziliaanse Petrobras en in Russische firma’s als Lukoil en Rosneft.

15 miljard euro?

Ja, een fors bedrag. Tegelijkertijd is het maar 3 procent van de waarde van alle bezittingen van ABP op 30 juni: 523 miljard euro. De oliemaatschappijen zijn zeker niet ABP’s meest waardevolle bezit. Dat zijn de aandelen en obligaties van Microsoft (3,9 miljard), Apple (3,8 miljard), Amazon (3,1 miljard) en Alphabet (Google, 3,1 miljard). Ook de belangen in de Taiwanese chipmaker TSMC (2,8 miljard), Samsung Electronics (2,4 miljard) en het Chinese Tencent (2,2 miljard) zijn veel meer waard dan die in Exxon en Shell. In mindere mate geldt dat ook voor ABP’s belangen in Tesla, ASML en de Deense windmolenbouwer Vestas, om er een paar te noemen.

ABP komt niet in de problemen als ze die aandelen verkopen?

Nee, al past een kleine kanttekening. Beleggers hebben geen aandelen Shell omdat ze daar grote koersstijgingen van verwachten. Het gaat hun vooral om het dividend. Oliemaatschappijen keren traditioneel veel uit, Shell was jaren ’s werelds grootste dividendbetaler. Die ‘vaste’ inkomensstroom zal ABP missen; het moet zoeken naar andere aandelen met een laag risicoprofiel. Overigens bleken die olie- en gasbedrijven vorig jaar wel riskant: door corona kelderden hun koersen en ging het mes in veel dividenden.

Raakt het ABP die aandelen van olie- en gasbedrijven wel kwijt?

Natuurlijk. De financiële vooruitzichten van die concerns zijn op de korte termijn heel goed. Olie is duur, gas is duur, vloeibaar gas is duur; de wereldeconomie veert op, het geld stroomt er dus binnen. Kijk naar de koers van het aandeel Shell: dit jaar een stijging van 43 procent. De Financial Times sprak deze week met glunderende managers van Britse hedge- en investeringsfondsen die aandelen van oliebedrijven kochten waar andere beleggers van af wilden. Zij beleven door die post-coronakoersstijgingen een jubeljaar.

Maar er zijn toch ook beleggers die, net als ABP, van hun fossiele aandelen af willen?

Ja, maar vooralsnog niet veel. Een paar kleintjes: beleggingsfondsen van kerken, universiteiten en liefdadigheidsinstellingen; het Nederlandse metaalfonds PME; het pen­sioenfonds Horeca & Catering. Rients Abma, directeur van Eumedion, de belangenbehartiger van institutionele beleggers, kent één redelijk grote partij: het pensioenfonds van de Canadese staat Quebec. Dat stopt in 2022 met beleggen in fossiel. De Harvard-universiteit ook, vult hij aan. Maar vrijwel alle grote pensioen- en investeringsfondsen niet.

Maakt het voor Shell iets uit dat ABP zijn belangen van de hand gaat doen?

Shell vertegenwoordigde voor ABP eind juni een waarde van 431 miljoen euro. Stel even dat dat allemaal aandelen waren: dat zouden er dan 25 miljoen zijn. Terwijl er bijna 8 miljard aandelen Shell uitstaan. Shell raakt een op de lange termijn gerichte belegger kwijt en krijgt er, misschien, beleggers voor terug die op korte-termijnwinst uit zijn. Daar ligt topman Van Beurden niet wakker van.

Maar toch, de stap van ABP is pijnlijk voor Shell. Niet schoon genoeg, is het oordeel van een van ’s werelds grootste beleggers. En wat als het ABP veel navolging krijgt? Dan heeft Shell een probleem: want alle pensioenfondsen en vermogensbeheerders samen maken meer dan de helft uit van Shells aandeelhoudersbestand.

Lees ook:

Shell wil in 2030 halvering eigen uitstoot

Olie- en gasconcern Shell wil dat de uitstoot van zijn eigen activiteiten in 2030 met 50 procent is verlaagd in vergelijking met het niveau van 2016.

Aankondiging ABP om uit fossiel te stappen kan sneeuwbaleffect hebben: ‘Het is een gigantisch signaal’

Op wereldschaal is de 15 miljard die ABP terugtrekt uit fossiele bedrijven misschien peanuts. Toch zal de stap van het ambtenarenfonds de financiële sector en de producenten van olie en gas flink aan het denken zetten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden