Duurzaam beleggen

Pas op, het ene ‘duurzame’ beleggingsfonds is het andere niet, waarschuwt AFM

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Wat is duurzaam? Beleggingsfondsen houden er zo hun eigen definities op na. Met grote verschillen tussen ‘duurzame’ fondsen als gevolg, waarschuwt de Autoriteit Financiële Markten.

Yara van Buuren

Wie denkt een positieve bijdrage te leveren aan duurzaamheid door groen te beleggen, komt mogelijk bedrogen uit. Consumenten slaan vooral aan op de groene uitstraling van duurzame beleggingsfondsen, maar lijken zich onvoldoende bewust van de grote onderlinge verschillen. Dat staat in een dinsdag verschenen verkenning van de Autoriteit Financiële Markten (AFM).

De toezichthouder analyseerde twaalf als duurzaam aangeprezen fondsen op de Nederlandse markt. Daaruit concludeert het AFM dat de fondsen het begrip ‘duurzaam’ zeer uiteenlopend interpreteren, waardoor de daadwerkelijke invulling anders kan zijn dan de verwachtingen van beleggers. “Consumenten moeten zich niet blindstaren op een duurzame naam, maar zich echt in het vraagstuk verdiepen”, stelt senior onderzoeker bij de AFM, Remco de Boer.

Grote verschillen

Wie zich in het groeiende aanbod van duurzame fondsen verdiept, ziet grote verschillen. Uitgesproken niet-duurzame beleggingen, zoals die in olie- en gaswinningsbedrijven, worden vrijwel door alle fondsen uitgesloten. “Maar het ene duurzame fonds sluit slechts 4 procent van het totale beleggingsaanbod uit, terwijl een ander duurzaam fonds maar in 4 procent van alle aanbieders belegt en dus 96 procent uitsluit”, zegt De Boer. Toch vallen beide onder de noemer duurzaam.

De AFM constateert ook dat een groot deel van de fondsen niet investeert in koplopers op het gebied van duurzaamheid, maar in groene middenmoters. Mede hierdoor is het onderscheid tussen duurzame en niet-duurzame fondsen niet altijd evident. Volgens de AFM bestaat bijna een derde van de aandelenportefeuille van algemene duurzaamheidsfondsen uit techaandelen, zoals van Microsoft en Alphabet (Google). Dat is anders bij thematische fondsen, die zich specifiek richten op een duurzaamheidskeurmerk of een specifieke sector zoals water.

Onduidelijke informatie

De AFM ziet ook dat de hoeveelheid informatie die fondsen geven over duurzaamheidsprestaties van bedrijven sterk verschilt. De financiële waakhond waarschuwt al langer voor ‘greenwashing’, oftewel het duurzamer voorstellen van beleggingen dan ze in werkelijkheid zijn.

De Boer adviseert beleggers om eerst voor zichzelf te bepalen in wélke duurzame doelstellingen hij of zij wil investeren. Daarvoor moet de belegger zelf het nodige huiswerk doen. Om daarbij te helpen, is sinds vorig jaar maart een nieuwe Europese verordening van kracht die bedrijven dwingt om transparanter te zijn over het duurzame karakter van hun activiteiten. Die zal volgens AFM ‘grote impact’ hebben op de ondernemingen die eronder vallen.

Misleidende reclames

De AFM signaleert dat beleggen groeit in populariteit. Tijdens de lockdowns, en waarschijnlijk ook door de lage rentes, steeg het aantal huishoudens dat belegt afgelopen jaar met 12 procent tot 1,9 miljoen. Onlinebrokers proberen in te spelen op deze trend door nieuwkomers met verleidelijke en zelfs misleidende reclames naar hun platforms en beleggingsapps te lokken, zegt AFM. De autoriteit merkt dat ze de kosten en risico’s van beleggen bagatelliseren. Mensen worden op het verkeerde been gezet door leuzen als ‘gratis’ of ‘commissievrij’ beleggen, waarschuwt AFM. Een disclaimer als ‘beleggen gaat gepaard met risico’s’ is naar de smaak van de financiële waakhond te algemeen wanneer tegelijk op de specifieke voordelen van een product of dienst wordt gewezen. Vier partijen zijn al door de toezichthouder op de vingers getikt.

Lees ook:
Duurzaam beleggen voor groentjes

De gids Duurzaam beleggen voor dummies richt zich zowel op beginners als ervaren beleggers. De schrijvers leggen helder uit en behandelen allerlei begrippen rond duurzaamheid en beleggen. Lees hier de recensie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden